Cần giải pháp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh khi tăng giá xi măng
Năm 2010, thị trường xi măng đã xuất hiện tình trạng cung vượt cầu. Dự báo của Bộ Xây dựng, năm 2011 lượng cung xi măng dư thừa khoảng 10 triệu tấn.
Mặc dù vậy, do nhiều nguyên nhân như: nguyên liệu đầu vào (giá than tăng 63%, không ổn định), chi phí vận chuyển... đều tăng cho nên nhiều nhà sản xuất phải tính toán lại phương án giá bán sản phẩm. Kết quả của việc tăng giá rất có thể làm giảm thị phần, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh. Vì vậy, các cơ sở sản xuất xi-măng nhỏ luôn chờ đợi động thái từ các nhà sản xuất lớn, ngược lại các nhà sản xuất lớn phải thăm dò thái độ của các cơ sở sản xuất nhỏ. Có một thực tế là nhiều nhà sản xuất xi-măng nhỏ đang ở trong tình trạng báo động do áp lực trả nợ, cộng thêm tình hình trượt giá (vay đầu tư dây chuyền bằng ngoại tệ), thị trường tiêu thụ bị thu hẹp, cạnh tranh gay gắt... khiến phải tìm cách 'bán lại' dự án hoặc sáp nhập với những hãng lớn.
Ðể bảo đảm sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp sản xuất xi măng đã đề ra nhiều biện pháp tổng hợp từ việc nâng cao tiết kiệm, giảm chi phí sản xuất... đến tìm phương án xuất khẩu xi măng, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi việc tăng giá bán. Tổng công ty Công nghiệp xi măng Việt Nam (VICEM), chiếm hơn 36% thị phần xi măng cả nước, các công ty trực thuộc VICEM cũng chịu tác động ở nhiều mức độ khác nhau. Các công ty xi-măng Bỉm Sơn, Hải Phòng, Bút Sơn có thị trường ổn định hơn nên áp lực thị trường sẽ không lớn như các công ty xi-măng Hoàng Mai hay Tam Ðiệp. Tuy nhiên, hai công ty Bỉm Sơn và Bút Sơn lại mới đưa dây chuyền mới vào hoạt động nên áp lực trả nợ bằng ngoại tệ khiến các công ty này khó khăn hơn trong việc chiếm lĩnh thị trường. Công ty xi măng Tam Ðiệp phải trả nợ đến 600 tỷ đồng (tương đương 60% doanh thu năm 2010). Với số nợ phải trả Công ty xi-măng Tam Ðiệp sẽ cùng chung áp lực với các dự án có dây chuyền mới đi vào hoạt động. Các công ty xi măng khác như Chinfon, FICO, Holcim, Nghi Sơn đã và đang chuẩn bị tăng giá sản phẩm.
Từ đầu tháng 2, giá xi măng trên thị trường tăng từ 40 đến 80 nghìn đồng/tấn (tăng khoảng 5%), dao động từ 858.000 đồng đến 1,4 triệu đồng/tấn tùy loại và tùy khu vực, trong đó VICEM đã quyết định tăng 60 nghìn đồng/tấn bắt đầu từ ngày 1-2. Một số công ty xi măng khác có mức tăng từ 40 đến 80 nghìn đồng/tấn. Thời điểm tăng giá vào dịp Tết Nguyên đán, có rất ít các hoạt động xây dựng cho nên phản ứng của thị trường chưa rõ rệt. Theo Giám đốc Công ty xi măng Hoàng Thạch Ðào Ngọc Bình, thời điểm này chưa thể kết luận tín hiệu của thị trường. Xi măng Hoàng Thạch hiện là thương hiệu số 1 tại khu vực phía bắc, chiếm thị phần khoảng hơn 30% tại địa bàn Hà Nội và chủ yếu tiêu thụ trong khối dân sinh cho nên mức tăng 60 nghìn đồng/tấn sẽ ảnh hưởng không nhiều đến công ty. Xi măng Hà Tiên tại thị trường phía nam cũng là thương hiệu mạnh, có uy tín cho nên cũng không có tác động lớn bởi đợt tăng giá này.
Mặc dù tăng giá, nhưng so các nước trong khu vực, giá xi măng của Việt Nam vẫn đang rẻ hơn từ 20 USD đến 40 USD/tấn. Theo các lãnh đạo của VICEM, bài toán tăng giá được các nhà sản xuất tính toán như hiện nay là hợp lý. Chánh Văn phòng VICEM Nguyễn Thanh Tùng cho rằng, với mức tăng khoảng 5 đến 6%, các doanh nghiệp vừa bảo đảm doanh thu, vừa giữ thị phần và tăng sức cạnh tranh. Việc điều chỉnh giá thực chất phát sinh từ nội tại của ngành xi măng do các nguyên liệu đầu vào đều tăng. VICEM cũng đã tính toán kỹ lộ trình điều chỉnh giá bán để bảo đảm lợi ích cho doanh nghiệp và mức lương cho người lao động cũng như để tái đầu tư sản xuất. Tuy nhiên, một số dây chuyền xi măng lò quay mới gia nhập thị trường chưa có 'tên tuổi', hay một số nhà máy xi măng lò đứng vẫn giữ giá để tiêu thụ sản phẩm nhưng số này chiếm một lượng nhỏ cho nên áp lực tới thị trường là không đáng kể. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh quyết liệt của thị trường, không thể chỉ lấy việc tăng giá làm cứu cánh, muốn tồn tại và phát triển, các công ty xi măng cần có giải pháp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, trong đó có việc tăng cường xuất khẩu.
Minh Thành
Nhân Dân
