Cần tạo niềm tin cho VNĐ
Sau khi tỉ giá liên ngân hàng được điều chỉnh tăng 9,3%, giá USD trên thị trường tự do tiếp tục tăng mạnh khiến chênh lệch so với giá niêm yết của ngân hàng đang lớn dần, mục tiêu ổn định tỉ giá chưa đạt được. Đâu là giải pháp lúc này?
TS Lê Thẩm Dương, Trưởng Khoa Quản trị kinh doanh, ĐH Ngân hàng TPHCM:
Lôi USD từ trong tủ ra thị trường
Theo tôi, nên xem lại mục đích tăng tỉ giá. Tăng tỉ giá với kỳ vọng giá niêm yết USD và giá trên thị trường tự do bằng nhau là không bao giờ có, chỉ có thể sát lại nhau. Đồng thời, tăng tỉ giá còn nhằm tạo tính thanh khoản cho ngoại tệ, nghĩa là nó không bị găm giữ mà được đưa ra thị trường. Ngay như các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu có USD về nhiều nhưng ngân hàng (NH) mua giá thấp nên họ không bán mà đem bán cho thị trường tự do.
Tỉ giá cao đầu tiên có thể thấy lạm phát ở nước ta cao vượt dự kiến. Lạm phát cao khiến người dân không mang tiền gửi NH mà dồn hết tiền, thậm chí bán cả đồ trong nhà, để đi mua USD, vàng tích trữ. Căn bệnh này cũng khiến áp lực cầu ngoại tệ tăng đột ngột khi cả người dân, DN lẫn NH đều đổ xô mua nhưng không đưa vào thị trường mà... găm giữ lại. Vì thế, đợt tăng tỉ giá vừa qua mục đích chống găm giữ USD, tạo tính thanh khoản cho ngoại tệ là chưa đạt được.
|
Cái gốc của vấn đề tỉ giá hoàn toàn có thể giải quyết trong ngắn và trung hạn. Theo đó, phải đưa ra gói giải pháp chứ từng biện pháp riêng lẻ không thể giải quyết được bởi tỉ giá không đứng một mình mà lệ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. |
Trên lý thuyết, muốn chống lạm phát phải tăng lãi suất tiền gửi. Khi nâng lãi suất, dân gửi tiền nhiều vào NH giúp thu dòng tiền về trong ngắn hạn còn người vay tiêu dùng mua nhà, mua xe... giảm khiến lạm phát hạ nhiệt.
Thế nhưng, tổng dư nợ của nước ta chủ yếu cho vay sản xuất chứ không phải vay tiêu dùng. Và khi nâng lãi suất lên thì lạm phát giảm bước đầu nhưng tác dụng phụ còn cao hơn bởi DN mới là đối tượng chịu ảnh hưởng chính khi lãi suất cho vay cao ngất ngưởng. Lãi suất vay tăng khiến giá thành sản phẩm, giá bán cao lại càng gây ra lạm phát...
Ông Trương Văn Phước, Tổng Giám đốc Eximbank:
Không lý do gì phải cất giữ USD!
Việc điều chỉnh tỉ giá, hạ thấp biên độ cho vay thị trường liên NH vừa qua của NH Nhà nước theo tôi là hợp lý, phù hợp với thị trường và quản lý ngoại hối.
Tuy nhiên, thị trường có đủ thành phần tham gia, chính vì vậy cần có một định hướng, một biện pháp chung thống nhất để tất cả những thành viên tham gia thị trường cùng thực hiện. DN phải nhận thấy rằng tỉ giá này là hợp lý; lãi suất VNĐ và USD hiện nay đã chênh lệch lớn, đủ yêu cầu để họ có thể bán USD, dùng VNĐ.
Về phía NH Nhà nước, với vai trò dẫn dắt, nếu thấy thị trường có những khó khăn, NH Nhà nước nên có thêm các biện pháp để tạo niềm tin cho DN. Có thể bán hoặc cho vay USD nhiều hơn. Cụ thể là bán, cho vay hỗ trợ USD cho DN hoặc bán USD cho NH thương mại để phân phối lại cho DN. Còn các NH thương mại cũng nên hạ thấp trạng thái mua bán ngoại tệ của mình để cung cấp USD cho DN. Ví dụ, thông thường, trạng thái cho phép của một NH mua bán ngoại tệ là ±30% vốn điều lệ nhưng các NH có thể hạ xuống mức âm hoặc nâng lên dương khi cần thiết. Quan trọng hơn là các NH thương mại phải kết hợp với DN đẩy mạnh cho vay USD để họ có thể bán đi lấy VNĐ vì lãi suất USD hiện đang thấp hơn VNĐ khá nhiều.
Điều quan trọng nhất mà các bên tham gia thị trường cần phải hiểu đó là NH Nhà nước can thiệp vào chính sách tỉ giá là để ổn định tỉ giá, chính vì vậy không có lý do gì mà chúng ta phải cất giữ USD... Cộng hưởng nhiều yếu tố sẽ giữ ổn định thị trường.
Ông Huỳnh Thế Du, Giảng viên Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright:
Để biên độ trong khoảng 21.000 - 22.000 đồng/USD
Vấn đề của tỉ giá bây giờ là lạm phát và nhập siêu. Nền kinh tế vĩ mô của chúng ta đang bị mất cân đối kép: mất cân đối bên trong và bên ngoài. Bên trong là lạm phát và thâm hụt ngân sách, bên ngoài là nhập siêu. Hai vấn đề này đang diễn ra phức tạp khiến đồng tiền bị mất giá.
Đầu tiên, vấn đề tỉ giá có phần quan trọng do lạm phát tăng cao. Giá được quyết định bởi hai yếu tố cung – cầu. Cầu về ngoại tệ tại sao nhiều? Chủ yếu là nhập siêu. Có thể thấy nước ta nhập “thượng vàng hạ cám”, từ ô tô, xe máy, đồ điện tử đến cả... tăm tre, đũa tre, miếng rửa chén cũng nhập. Nhập siêu càng cao thì tiền đồng trong nước càng mất giá, càng lạm phát - một vòng luẩn quẩn. Thiếu ngoại tệ là do nhập siêu quá nhiều. Vì vậy, cần phải giảm nhu cầu về ngoại tệ và giảm cung về tiền đồng mới giúp tỉ giá cân bằng, lạm phát cũng sẽ dần được giải quyết.
Ở khía cạnh khác, câu chuyện về tỉ giá thực ra là vấn đề lòng tin vào tiền đồng. Người ta không giữ tiền đồng thì tiền đồng mất giá. Theo tôi, điều chỉnh tỉ giá phải làm hai việc đồng thời. Nhà nước nên điều chỉnh tỉ giá liên NH lên 21.000 đồng/USD và để biên độ trong khoảng 21.000 đồng– 22.000 đồng/USD. Đồng thời chuẩn bị nguồn ngoại tệ để NH bán cho DN trong biên độ này.
Khi tỉ giá chưa tăng, USD ngoài thị trường tự do vào khoảng 21.100 đồng – 21.300 đồng/USD. Đến khi tỉ giá tăng nhưng vẫn còn dưới mức cân bằng, thị trường thấy còn chênh lệch nên không tạo được niềm tin khiến tiền đồng càng mất giá. Tình hình này làm những người giữ USD càng thấy họ đúng, còn người giữ tiền đồng càng có động cơ để họ đi mua vàng, mua USD...
Sơn Nhung - Thái Phương ghi
người lao động
