Nhiều mặt hàng “đòi” tăng giá
Ngành hàng không, cấp nước... đã đề nghị tăng giá. Một số mặt hàng sẽ điều chỉnh giá theo giá điện.
Đã qua rằm tháng giêng âm lịch nhưng giá cả trên thị trường không dịu lại như quy luật hằng năm mà vẫn tiếp tục “nóng”. Nhiều mặt hàng đang “xếp hàng” chờ phê duyệt tăng giá.
CPI tháng 2 tăng gần 2,1%
Tổng cục Thống kê vừa công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 tăng 2,09% so với tháng 1. Ông Nguyễn Đức Thắng, Phó Vụ trưởng Vụ Thống kê giá, nhận xét đây là mức tăng cao so với 2 năm trước đây (CPI tháng 2 của năm 2009 và 2010 là 1,17% và 1,96%).
Ông Nguyễn Đức Thắng cho rằng có 3 nguyên nhân chính khiến lạm phát tháng 2 cao: Nhu cầu mua sắm hàng hóa và dịch vụ tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán; Nhà nước điều chỉnh tăng tiền lương tối thiểu từ ngày 1-1 cho khối doanh nghiệp cùng với việc thưởng Tết của người lao động làm cho sức mua của dân cư tăng; một số tỉnh, thành tăng học phí giáo dục từ ngày 1-1.
“Lạm phát lương thực, thực phẩm” là điển hình của diễn biến giá cả tháng Tết. Nhóm hàng tăng mạnh nhất trong rổ hàng hóa tính CPI là hàng ăn và dịch vụ ăn uống, tăng 3,65%. Trong đó, lương thực tăng 1,51%; thực phẩm tăng 4,53%; ăn uống ngoài gia đình tăng 3,31%. Nhóm hàng hóa giảm giá duy nhất là bưu chính viễn thông, giảm 0,01%.
Như vậy, tính chung 2 tháng đầu năm, CPI cả nước đã tăng tổng cộng 3,78% trong khi mục tiêu kiềm chế lạm phát cả năm được Quốc hội thông qua là dưới 7%. Đáng lưu ý là CPI tháng 2 chưa phản ánh tác động của việc điều chỉnh tỉ giá và giá điện. Về mặt lý thuyết, nếu giá điện tăng 1% sẽ ảnh hưởng đến CPI khoảng 0,025%.
“Xếp hàng” chờ
Trên thị trường, nhiều mặt hàng phụ thuộc vào tỉ giá như ô tô, điện tử... đã thông báo giá bán mới kể từ khi tỉ giá VNĐ/USD được điều chỉnh tăng 9,2%. Những mặt hàng thuộc diện đăng ký, kê khai giá đang “xếp hàng” chờ phê duyệt. Mới nhất trong danh sách “xếp hàng” là vé máy bay. Hiện nay, trần giá vé máy bay trên đường trục Hà Nội – TPHCM chưa đến 2,1 triệu đồng/vé/chiều. Hãng hàng không giá rẻ Jetstar Pacific (JPA) đã có văn bản đề nghị nâng trần giá vé máy bay cao nhất lên 4 triệu đồng/lượt trên đường trục Hà Nội – TPHCM. Trên cơ sở này, JPA sẽ có dải giá bên dưới gồm vài chục loại khác nhau, trong đó giá vé thấp nhất là 15.000 đồng/vé một chiều. Hãng hàng không Vietnam Airlines (VNA) đề nghị mức vé cao nhất là 2,4 triệu đồng/vé/chiều, áp dụng từ ngày 15-3. Hãng hàng không tư nhân AirMekong cũng đồng thời có văn bản đề xuất nới trần giá vé.
Lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết đã đồng loạt nhận được đề nghị tăng giá trần của các hãng hàng không và đang thẩm định trình liên bộ Tài chính – GTVT phê duyệt. Không bình luận về khả năng có chấp thuận nới trần hay không nhưng vị lãnh đạo này cho biết khó khăn của các hãng hàng không là có thật vì chi phí đầu vào biến động lớn. 70% chi phí của hãng hàng không được hạch toán bằng ngoại tệ, chi phí xăng dầu chiếm 30%-45% tổng chi phí mà tỉ giá và nhiên liệu bay ZA1 tăng mạnh.
Một mặt hàng quan trọng khác đang chờ tăng giá là nước sạch. Hiệp hội Cấp thoát nước Việt Nam cho biết giá điện chiếm 40% giá thành nước nên điện tăng giá, giá nước cũng cần phải điều chỉnh. Hiệp hội Cấp thoát nước đã đề nghị bỏ quy định mức thu tối thiểu 4 m3 như hiện hành. Thay vào đó, sẽ thực hiện thu tiền thuê bao hằng tháng đối với các hộ sử dụng nước với mức 15.000 – 20.000 đồng/tháng. Tổng số tiền nước phải trả sẽ căn cứ vào chỉ số đồng hồ cộng tiền thuê bao hằng tháng. Ngoài ra, việc tăng giá điện sắp tới cũng sẽ gây sức ép tăng giá đối với các mặt hàng sắt thép, dệt may... và nhiều sản phẩm khác vì chi phí tiền điện của các ngành này rất lớn.
Phương Anh
Người lao động
