Thế giới tuần từ 13-17/9: Nỗ lực cho tương lai
UNCTAD dự báo về kinh tế toàn cầu: Trong dự báo mới nhất về hiện trạng nền kinh tế toàn cầu, Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) đã dự báo, GDP thực tế của nền kinh tế toàn cầu tăng 3,5% trong năm 2010. Sự gia tăng này đã dẫn đến sự phục hồi mạnh của thương mại toàn cầu, nhưng theo UNCTAD, điều đó vẫn rất mong manh và không đồng đều. UNCTAD cho biết các nền kinh tế mới nổi, chủ yếu là ở châu Á và Mỹ Latinh, vẫn dẫn đầu thế giới về phục hồi kinh tế. Trong khi, các nền kinh tế chuyển tiếp ở Trung và Đông Âu phục hồi yếu. Sự phục hồi yếu ớt cũng được ghi nhận ở các nền kinh tế phát triển. Nhu cầu trong nước ở Mỹ phục hồi nhanh hơn ở các nước có thặng dư tài khoản vãng lai hàng đầu như Nhật Bản và Đức. Châu Âu đã trở thành trung tâm của khủng hoảng nợ và trì trệ trong phục hồi kinh tế. Các nền kinh tế châu Phi ít bị tác động trực tiếp của khủng hoảng do ít hòa nhập vào thị trường tài chính quốc tế.
Chuẩn mới cho ngân hàng toàn cầu- Thoả thuận Basel III: 12/9 vừa qua, Nhóm các Thống đốc Ngân hàng trung ương (NHTW) và người đứng đầu cơ quan thanh tra, giám sát đã tổ chức họp bàn về các quy định mới về vốn của Ủy ban Basel về Giám sát ngân hàng (Ủy ban Basel) tại thành phố Basel, Thụy Sỹ. Theo đó, Nhóm các Thống đốc NHTW và người đứng đầu cơ quan thanh tra, giám sát đã công bố thỏa thuận đạt được về các tiêu chuẩn cao hơn về nguồn vốn dự trữ của ngân hàng trên toàn cầu. Các quy định mới này được đưa ra như là một phần trong những nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm ngăn chặn các cuộc khủng hoảng tài chính trong tương lai.Thỏa thuận mang tên "Basel III" yêu cầu các ngân hàng duy trì nguồn vốn dự trữ lớn hơn nhiều: vốn điều lệ tăng từ 2% hiện nay lên 4,5%, bắt đầu từ ngày 1/1/2015; vốn đệm (hay còn gọi là vốn điều hòa) tăng lên 2,5% từ ngày 1/1/2019. Như vậy, tổng số vốn dự trữ của các ngân hàng sẽ lên đến 7%. Thỏa thuận sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc họp của Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20), dự kiến diễn ra ở Hàn Quốc vào tháng 11 tới và phải được chính phủ các nước tham gia thông qua mới có hiệu lực.
Ủy ban Giám sát Basel là nhóm các ngân hàng trung ương hàng đầu thế giới đến từ 27 nền kinh tế thành viên, thường xuyên họp và tìm ra các biện pháp kiểm soát rủi ro cho hệ thống ngân hàng. Việt Nam chưa là thành viên của nhóm và các yêu cầu mới cũng quá cao so với điều kiện của hệ thống ngân hàng trong nước hiện nay.
Ủy ban châu Âu (EC) dự báo, GDP của 16 nước thuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu có thể tăng trưởng 1,7% trong năm nay thay cho con số 0,9% của dự báo trước đó. Tốc độ tăng trưởng của quý 3/2010 có thể là 0,5% và quý 4/2010 dự kiến là 0,3%. Ủy ban cũng dự báo, kinh tế của 27 nước thuộc Liên minh châu Âu có thể tăng trưởng 1,8% trong năm nay, thay cho mức dự báo 1% trước đó.
Nền kinh tế hàng đầu châu Âu- Đức với một số tin không mấy khả quan khi chỉ số niềm tin nhà đầu tư Đức tháng 9/2010 bất ngờ rơi xuống mức thấp nhất trong 19 tháng, giảm xuống mức âm 4,3 từ mức 14 của tháng 8/2010. Cũng tại châu Âu, Hy Lạp tiếp tục nhận được cứu trợ của IMF trong gói giải cứu. Cuối tuần qua, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) thông báo sẽ giải ngân thêm 2,57 tỷ euro cho Hy Lạp, lần cấp vốn thứ hai trong gói giải cứu kinh tế Hy Lạp của IMF trị giá 30 tỷ USD. Đây cũng là một phần gói cứu trợ 110 tỷ euro (140 tỷ USD) của IMF và Liên minh châu Âu (EU) nhằm giúp Hy Lạp vượt qua cuộc khủng hoảng nợ. Kết thúc đợt giải ngân mới nhất này, Aten sẽ nhận được 8,3 tỷ euro (10,5 tỷ USD).
Tình trạng thâm hụt ngân sách Mỹ cho thấy vị trí siêu cường kinh tế của nước này đang bị đe doạ. Bộ Tài chính Mỹ thông báo thâm hụt ngân sách tháng 8 đứng ở mức 90,53 tỷ USD, thấp hơn so với dự báo thâm hụt 95 tỷ USD của các nhà kinh tế và mức 103,56 tỷ USD trong cùng kỳ năm ngoái. Thâm hụt ngân sách từ đầu năm tài chính 2010 (kết thúc vào cuối tháng 9) đến nay là 1.200 tỷ USD, thấp hơn mức 1.400 tỷ USD trong 11 tháng đầu của năm 2009. Theo Bộ Tài chính, đây là tháng thứ 23 liên tiếp, ngân sách liên bang bị thâm hụt. Thâm hụt ngân sách năm 2010 của Mỹ được dự đoán lên tới 1.340 tỷ USD và trường hợp xấu nhất, nợ công lên tới 18,5% GDP cho tới năm 2035. Theo ông Henry Paulson – Cựu Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ, nước này sẽ có nguy cơ mất đi vị trí siêu cường nếu không bắt tay vào giải quyết tình trạng thâm hụt.
Mỹ tính “mạnh tay” với Trung Quốc trong vấn đề đồng NDT. Giám đốc Phòng Thương mại Mỹ phụ trách các vấn đề Trung Quốc, Jeremie Waterman đánh giá: “Khả năng Mỹ hành động đối phó với Trung Quốc trong vấn đề đồng NDT đã tăng lên do hai lý do: Thứ nhất là sức ép chính trị tại nội bộ nước Mỹ trước thềm cuộc bầu cử QH diễn ra vào ngày 2/11 tới. Thứ hai là Bắc Kinh dù đã tuyên bố điều chỉnh linh hoạt tỷ giá đồng NDT, song tiến độ diễn ra rất chậm chạp. Kể từ tháng 6/2010 đến nay, đồng NDT chỉ tăng giá khoảng 0,6% so với USD”. Dự kiến ngày 15/9 tới, Uỷ ban Đường lối và Chính sách Mỹ sẽ tổ chức phiên điều trần để lắng nghe ý kiến của các thành viên QH ủng hộ kế hoạch “mạnh tay” hơn đối với đồng NDT của Trung Quốc.
36 hiệp hội thương mại Mỹ cùng gửi một bức thư lên Hạ viện nước này phản đối việc thông qua luật để buộc NDT tăng giá hơn nữa. Ngày 15-9 và 16-9, Hạ viện Mỹ sẽ tổ chức phiên điều trần với trọng tâm là tỷ giá NDT và sẽ chất vấn Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner làm thế nào để thúc đẩy Trung Quốc nhượng bộ về vấn đề này. Trước đó, ông Geithner đã 3 lần từ chối liệt Trung Quốc vào danh sách các nước thao túng tỷ giá trong báo cáo nửa năm.
Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong tháng 8 vừa qua đạt 20,03 tỷ USD, giảm gần 8,7 tỷ USD so với tháng 7. Báo cáo của Cơ quan thống kê Trung Quốc cho thấy, sản lượng công nghiệp trong tháng 8 của nước này tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,5% trong khi đó mức tăng tháng 7 chỉ là 3,3%. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) công bố, tổng giá trị các khoản vay mới trong tháng 8 tại Trung Quốc đạt 545,2 tỷ NDT (80 tỷ đôla). Tăng trưởng cung tiền M2 đạt 19,2%. Đáng chú ý là dòng vốn FDI thực tế chảy vào Trung Quốc sau thời gian tăng mạnh trong từ năm 2005 đến 2008, dường như có biểu hiện chậm lại khi năm 2009 chỉ số này giảm 2,6%, so với mức tăng 23,5% và 28,7% của năm 2008 và 2007. Trong tháng 8, dòng vốn FDI thực tế cũng đã giảm 44,8% so với tháng 7.
Tuần này, NDT tăng cao nhất, cụ thể phiên giao dịch 13/9, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc công bố tỷ giá ở mức 6,7509 Nhân dân tệ/USD, cao hơn so với tỷ giá 6,7625 Nhân dân tệ/USD trong phiên giao dịch ngày 10/9. Tỷ giá giao ngay vào giữa phiên giao dịch ngày 13/9 ở mức 6,7568 Nhân dân tệ/USD từ mức 6,7692 Nhân dân tệ/USD đóng cửa phiên ngày 10/9.
Trong khi đó, Nhật Bản nỗ lực ghìm cương đồng yên tăng giá. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã đẩy mạnh bán ra đồng yên Nhật để ngăn chặn đà tăng giá nhanh so với đồng USD. Biện pháp can thiệp vào thị trường lần đầu tiên từ 6 năm nay đã khiến đồng yên giảm giá xuống 85 yên/USD so với mức 82,87 yên/USD trước đó.Trong bối cảnh lạm phát sắp chạm mức 2 con số, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) cũng nâng lãi suất cho vay từ 5,75% lên 6,0% lần thứ 5 trong năm nay.
Phương Trâm (tổng hợp)
SBV
