Chiến tranh Iran sẽ thúc đẩy tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu?

CEO hãng vận tải biển lớn của Nhật Bản Mitsui O.S.K. Lines cảnh báo chiến tranh Iran sẽ thúc đẩy một cuộc tái cấu trúc lớn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu và tạo ra áp lực lạm phát kéo dài.

Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn dù đã có lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Jotaro Tamura, Chủ tịch kiêm CEO của hãng vận tải biển lớn của Nhật Bản Mitsui O.S.K. Lines

Việc Iran trên thực tế đóng cửa eo Hormuz “sẽ là bước ngoặt buộc phải nhìn lại khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng” trong lĩnh vực năng lượng và tài nguyên, ông Jotaro Tamura, Chủ tịch kiêm CEO của công ty, nói với Nikkei Asia.

Theo ông, động lực của doanh nghiệp và Chính phủ là tối ưu chi phí để tiếp cận nguồn tài nguyên rẻ nhất. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, họ sẽ phải tính đến việc tìm nguồn cung từ các khu vực xa hơn hoặc “chấp nhận chi phí cao hơn để đổi lấy sự an toàn”.

Cuộc chiến đang “tạo ra một tình huống mà ‘tính phi kinh tế’ lại trở nên hợp lý”, ông nói. Các chi phí phát sinh “không chỉ do ngành vận tải gánh chịu mà cuối cùng sẽ lan tỏa ra toàn bộ thị trường”.

“Tôi cho rằng đây cũng sẽ là một yếu tố khiến áp lực lạm phát gia tăng trong thời gian tới”.

Công ty Nhật Bản này đã đưa được ba tàu rời khỏi Vịnh Ba Tư kể từ khi chiến tranh nổ ra ngày 28/02. Một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng và hai tàu chở khí hóa lỏng liên quan đến Mitsui O.S.K. đã đi qua eo Hormuz vào đầu tháng 4, thậm chí trước cả khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Tuy nhiên, bất chấp thỏa thuận và việc Iran ban đầu đồng ý cho phép lưu thông an toàn, hoạt động vận tải vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng. Trong hai ngày sau khi có lệnh ngừng bắn, chỉ khoảng một chục tàu đi qua eo biển, theo dữ liệu từ MarineTraffic, so với mức khoảng 140 tàu/ngày trước chiến tranh.

Các hãng tin bán chính thức của Iran cũng công bố bản đồ cho thấy Lực lượng Vệ binh Cách mạng có thể đã rải thủy lôi tại những khu vực tàu thuyền thường đi qua trước đây.

Iran cũng được cho là đang yêu cầu phí quá cảnh phải thanh toán bằng tiền điện tử.

Ông Tamura từ chối bình luận về ba tàu đã đi qua eo biển, nhưng cho biết “một số” tàu của Mitsui O.S.K. vẫn đang mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư. Về khoản phí mà Iran yêu cầu, ông nói công ty sẽ “tuân thủ quyền quá cảnh” theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

Một đại diện của Hiệp hội Chủ tàu Nhật Bản cho biết: “Chúng tôi được biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đang phát tín hiệu radio yêu cầu các tàu tuân thủ ‘quy trình phù hợp’ nếu muốn di chuyển”.

“Do đang phối hợp với chính phủ Nhật Bản, các tàu Nhật sẽ không phản hồi các tín hiệu này. Dù chưa có sự thống nhất hoàn toàn giữa các công ty, nhưng mỗi bên đều quá lo ngại để hành động riêng lẻ”.

Ông Tamura cho rằng lệnh ngừng bắn là tín hiệu tích cực và “làm tăng khả năng các tàu đang ở trong Vịnh có thể rời đi”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh còn quá sớm để di chuyển tàu khi chưa có đảm bảo an toàn hoàn toàn.

Công ty trước đó dự báo lợi nhuận trước thuế đạt 200 tỷ Yên (1.25 tỷ USD) cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027, nhưng cho biết sẽ xem xét lại nếu tình hình tại eo Hormuz không cải thiện trước cuối tháng 4.

“Ở thời điểm hiện tại, tôi tin rằng gần như không có khả năng tình hình sẽ được giải quyết trước cuối tháng 4”, ông Tamura nói.

Vương Đông

FILI - 10:12:39 11/04/2026