Hai điểm yếu khiến ngành điện tử TPHCM tăng chậm

Hai điểm yếu khiến ngành điện tử TPHCM tăng chậm

Sản xuất điện tử - công nghệ thông tin TPHCM chỉ tăng 1.4% sau 9 tháng. Sở Công Thương chỉ ra hai điểm yếu lớn: phụ thuộc linh kiện nhập khẩu và hạn chế trong làm chủ công nghệ lõi.

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) TPHCM tăng 10.9% trong 9 tháng đầu năm, cao nhất cùng kỳ 3 năm gần đây nhưng ngành điện tử - công nghệ thông tin chỉ nhích 1.4%, thấp nhất trong 4 ngành công nghiệp trọng điểm. Theo văn bản trả lời báo chí ngày 08/10 của Sở Công Thương, ba ngành còn lại đều tăng hai chữ số, trong đó cơ khí dẫn đầu với 14.1%.

Một nguyên nhân là ngành còn phụ thuộc lớn vào linh kiện nhập khẩu. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện vừa đứng đầu xuất khẩu của doanh nghiệp Thành phố với 15.94 tỷ USD, vừa là nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất, đạt 15.05 tỷ USD. Sở Công Thương đánh giá giá trị gia tăng tạo ra trong nước chưa cao, còn hoạt động sản xuất dễ chịu tác động khi chuỗi cung ứng thế giới biến động.

Vướng mắc còn nằm ở phần công nghệ. Sở nhìn nhận "năng lực nghiên cứu, thiết kế và làm chủ công nghệ lõi của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế", trong khi số doanh nghiệp Việt tham gia những khâu tạo giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu chưa nhiều.

Tình trạng này cũng từng được nêu ở cấp quốc gia. Trong thông báo ngày 14/09, Văn phòng Chính phủ dẫn kết quả làm việc của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc với các doanh nghiệp điện tử, bán dẫn, chỉ ra sự phụ thuộc vào nguyên liệu, linh kiện và công nghệ nước ngoài. Phó Thủ tướng khi đó yêu cầu rà soát những linh kiện, vật liệu có nhu cầu lớn và khả năng sản xuất trong nước, tập trung hỗ trợ theo chuỗi sản phẩm.

Sở Công Thương TPHCM cho rằng ngành điện tử còn phụ thuộc lớn vào linh kiện nhập khẩu, trong khi năng lực nghiên cứu, thiết kế và làm chủ công nghệ lõi của doanh nghiệp trong nước vẫn hạn chế

Dù tăng chậm, ngành điện tử TPHCM đã có tín hiệu phục hồi về tiêu thụ và tồn kho.Sở Công Thương cho biết nhu cầu thiết bị phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, máy tính AI và bán dẫn đang tăng nhanh, kéo theo nhu cầu linh kiện điện tử và thiết bị lưu trữ. Cơ quan này ước IIP điện tử - công nghệ thông tin cả năm 2026 tăng khoảng 5.1%.

Để giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài, TPHCM tìm cách đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi sản xuất của các tập đoàn lớn. Tại hội nghị tìm kiếm nhà cung cấp ngày 01/07, 20 doanh nghiệp đầu chuỗi, gồm Toyota Việt Nam, Panasonic Việt Nam và Fujikura Fiber Optics Việt Nam, tham gia tìm đối tác. Hơn 300 chi tiết, linh kiện và sản phẩm được đề xuất kết nối với 110 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Nhưng tìm được đối tác mới là một phần công việc. Khu Công nghệ cao TPHCM đã có những nhà đầu tư như Intel, Samsung, Jabil và Nidec. Trong văn bản gửi họp báo ngày 01/10, Ban Quản lý Khu này chỉ ra "điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở khâu nghiên cứu mà ở quá trình đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm". Doanh nghiệp còn thiếu nguồn lực nghiên cứu, điều kiện chế tạo mẫu, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ trước khi đưa hàng ra thị trường.

Để xử lý, Ban Quản lý đang cùng Đại học Quốc gia TPHCM và các trường đại học rà soát đề xuất xây dựng trung tâm thí nghiệm dùng chung. Nếu hình thành, trung tâm sẽ giúp doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học sử dụng chung thiết bị đo lường, kiểm định và thử nghiệm vốn tốn kém nếu tự đầu tư. Ban Quản lý định hướng kết nối năng lực nghiên cứu và nhu cầu linh kiện của các tập đoàn tại Khu Công nghệ cao với doanh nghiệp Việt, thay vì chỉ thu hút thêm dự án sản xuất.

Về dài hạn, Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2030 của TPHCM đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa ngành điện tử lên trên 30% vào năm 2030. Trong quý 4 năm nay, Sở Công Thương dự kiến trình kế hoạch nội địa hóa theo lộ trình, phối hợp Hội Công nghệ Vi mạch Bán dẫn phát triển mạng lưới nhà cung ứng và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư tự động hóa.

Thành phố cũng đang rà soát nhu cầu điện của trung tâm dữ liệu và các khu công nghiệp công nghệ cao để đề xuất bổ sung công trình điện từ 220kV trở lên. Trước mắt, Sở cho biết sẽ theo sát đơn hàng của các nhà sản xuất điện tử lớn, đồng thời ưu tiên nguồn điện ổn định cho những dự án công nghệ cao.

Tử Kính

FILI - 11:02:34 09/10/2026