Iran ra điều kiện để mở lại eo biển Hormuz
Iran đã đưa ra các điều kiện để mở lại eo biển Hormuz, trong đó yêu cầu chấm dứt các cuộc chiến tại Trung Đông.
Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, nói với Al Manar TV rằng bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ về eo biển Hormuz cũng phải bao gồm việc chấm dứt chiến tranh và các hoạt động quân sự tại Lebanon, Gaza và Syria.
Ông cho biết xung đột tại Dải Gaza phải chấm dứt, đồng thời yêu cầu Israel rút khỏi Lebanon và ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Syria.
Rezaei nhấn mạnh không thể tách vấn đề eo biển Hormuz khỏi cuộc xung đột rộng lớn hơn tại khu vực, đồng thời cho rằng Mỹ phải “chứng minh sự nghiêm túc” trong việc thực hiện những cam kết này trước khi hai bên có thể xây dựng lại lòng tin.
Tuy nhiên, khả năng nối lại đàm phán ngoại giao vẫn chưa rõ ràng. Theo Wall Street Journal, chính quyền Tổng thống Donald Trump không muốn quay lại các điều khoản trong bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đạt được hồi tháng 6.
Dẫn lời những người am hiểu vấn đề, tờ báo cho biết ông Trump hiện không còn quan tâm đến khuôn khổ thỏa thuận hồi tháng 6 và đang chờ xem chiến lược gây sức ép kinh tế lên Iran của chính quyền Mỹ có phát huy hiệu quả hay không.
Trong ngày 24/08, Mỹ công bố chiến dịch mà Nhà Trắng gọi là “D-Day” về kinh tế nhằm gây sức ép lên Tehran, đồng thời cảnh báo các quốc gia tiếp tục giao thương với Iran. Động thái này cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hành động quân sự sang các biện pháp gây sức ép kinh tế.
Nới lỏng tạm thời
Iran hiện cho phép một hành lang “tạm thời và có giới hạn” để tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Theo Rezaei, hoạt động hàng hải trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào diễn biến trong các cuộc trao đổi giữa Tehran và Washington.
Đầu tuần này, Oman và Iran đã thảo luận đề xuất thiết lập một tuyến hàng hải chung tạm thời qua eo biển Hormuz, đồng thời phối hợp rà phá thủy lôi tại tuyến đường xuất khẩu dầu quan trọng này.
Tuy nhiên, trong một video đăng trên X vào cuối ngày 27/08, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết lực lượng Mỹ đã rà phá thủy lôi tại eo biển.
Theo Cooper, các lực lượng CENTCOM đã hỗ trợ khoảng 1,500 tàu thương mại đi qua eo biển và tạo điều kiện cho vận chuyển khoảng 750 triệu thùng dầu thô trong những tháng qua.
“Hôm nay, các tuyến hàng hải quốc tế đã mở cửa và đà phục hồi đang được thúc đẩy”, ông nói.
Dù vậy, dữ liệu Kpler mới nhất cho thấy chỉ 5 tàu đi qua eo biển Hormuz vào ngày thứ Ba, thấp hơn rất nhiều so với khoảng 130 tàu mỗi ngày trước khi chiến tranh bùng phát hồi tháng 2.
Vương Đông
