Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 11
Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0%, thay đổi cách họp phụ huynh, quy định mới về tuyển dụng lao động và xử phạt vi phạm dữ liệu bắt đầu có hiệu lực.
Ngay từ ngày 01/11, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được đưa về 0%, theo Nghị quyết 45/2026/NQ-CP do Chính phủ ban hành ngày 31/10. Chính sách này được áp dụng đến hết ngày 31/03/2027. Trường hợp cần rút ngắn hoặc kéo dài thời gian thực hiện, Chính phủ sẽ xem xét điều chỉnh theo đề xuất của các cơ quan liên quan.
Cùng thời điểm, giá xăng trong nước giảm theo kỳ điều hành mới của Bộ Công Thương. Từ 0h ngày 01/11, xăng E5RON92 giảm 1,804 đồng/lít, còn tối đa 24,223 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 1,575 đồng/lít, xuống tối đa 24,159 đồng/lít.
Từ ngày 01/11, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu các loại là 0%
|
Họp phụ huynh linh hoạt hơn, làm rõ các khoản đóng góp
Từ ngày 15/11, việc tổ chức họp cha mẹ học sinh có nhiều thay đổi theo Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Thay vì quy định tổ chức 3 cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh lớp trong năm học vào những thời điểm cố định như trước, Điều lệ mới chỉ quy định hội nghị đầu năm học. Tại đây, phụ huynh và nhà trường trao đổi về tình hình học tập, rèn luyện, chăm sóc và giáo dục trẻ, thống nhất nội dung phối hợp và bầu Ban đại diện cha mẹ học sinh. Các cuộc họp tiếp theo được tổ chức khi cần thiết, có thể thực hiện trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức.
Quy định mới cũng làm rõ giới hạn trong việc vận động đóng góp. Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ, không đặt ra khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức hỗ trợ bình quân, tối thiểu hay thời hạn đóng góp.
Khi cần hỗ trợ một hoạt động thuộc nhiệm vụ của Ban đại diện, phụ huynh có thể tự nguyện cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho bên cung cấp. Nếu số hỗ trợ không đủ, Ban đại diện phải điều chỉnh quy mô hoặc cách tổ chức, không được yêu cầu phụ huynh đóng thêm. Những khoản hỗ trợ này cũng không được dùng để sửa chữa cơ sở vật chất trường học, mua sắm trang thiết bị hay chi trả thù lao, tiền thưởng, quà tặng cho giáo viên, cán bộ quản lý.
Cũng trong lĩnh vực giáo dục, Nghị định 353/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/11 quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc ở cấp tiểu học, trung học cơ sở và xóa mù chữ.
Theo đó, trẻ từ 5 đến 6 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục mầm non thuộc diện phổ cập. Các em được hưởng chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí và chi phí học tập theo quy định pháp luật. Nhà nước có trách nhiệm ưu tiên đầu tư, bảo đảm điều kiện thực hiện chương trình.
Ở cấp tiểu học, giáo dục bắt buộc áp dụng với trẻ từ 6 đến 14 tuổi chưa hoàn thành chương trình. Với trung học cơ sở, đối tượng là thanh thiếu niên từ 11 đến 18 tuổi đã học xong tiểu học nhưng chưa hoàn thành chương trình trung học cơ sở.
Một thủ tục khác liên quan đến người dân được đơn giản hóa từ ngày 10/11 là hồ sơ hưởng trợ cấp mai táng đối với cựu chiến binh.
Thông tư 21/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ cho phép người đề nghị nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đến UBND cấp xã nơi cựu chiến binh thường trú trước khi mất.
Hồ sơ gồm bản khai giải quyết chế độ, giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử và giấy tờ xác nhận người đã mất là cựu chiến binh. Nếu thông tin khai tử đã có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu, người đề nghị không phải nộp giấy tờ này. Sau khi nhận đủ hồ sơ, UBND cấp xã có 5 ngày để kiểm tra, xác nhận và chuyển đến Sở Nội vụ. Cơ quan này có 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ để kiểm tra và ban hành quyết định giải quyết chế độ.
Siết quản lý dữ liệu và hoạt động kinh doanh
Từ ngày 11/11, hành vi thu thập hoặc tạo lập dữ liệu khi chưa được chủ thể dữ liệu hoặc chủ sở hữu dữ liệu đồng ý theo quy định pháp luật có thể bị phạt 20-40 triệu đồng, theo Nghị định 363/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
Khung phạt 40-60 triệu đồng áp dụng với các hành vi như cố ý tạo lập dữ liệu sai lệch, giả mạo, thu thập vượt phạm vi hoặc mục đích đã thông báo. Những vi phạm thuộc nhóm trên liên quan đến dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng quốc gia hoặc làm rò rỉ thông tin nhạy cảm, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân hay an ninh quốc gia cũng thuộc khung xử phạt này.
Ngoài tiền phạt, tùy hành vi, bên vi phạm có thể phải xóa, tiêu hủy dữ liệu thu thập trái phép, sửa thông tin sai lệch hoặc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp. Nghị định điều chỉnh các vi phạm trong lĩnh vực dữ liệu, không bao gồm hành vi thuộc phạm vi các quy định xử phạt về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Với hoạt động tuyển dụng, Nghị định 371/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/11 yêu cầu các tổ chức, cá nhân nước ngoài thuộc phạm vi điều chỉnh khi tuyển lao động Việt Nam phải thông báo cho cơ quan, tổ chức quản lý có thẩm quyền về vị trí việc làm và số lượng cần tuyển.
Thông tin tuyển dụng phải được công khai trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia tại vieclam.gov.vn, cổng thông tin việc làm hợp pháp khác hoặc website chính thức của đơn vị tuyển dụng. Các tổ chức, cá nhân nước ngoài có thể trực tiếp tuyển người hoặc đề nghị cơ quan quản lý hỗ trợ giới thiệu ứng viên.
Sau khi ký hợp đồng lao động, bên tuyển dụng có 10 ngày làm việc để thông báo thông tin người được tuyển cho cơ quan quản lý. Người lao động Việt Nam cũng phải nộp hồ sơ quản lý trong thời hạn tương ứng.
Quy định áp dụng cho những tổ chức nước ngoài được phép hoạt động tại Việt Nam thuộc phạm vi Nghị định, như cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài và văn phòng thường trú của cơ quan báo chí nước ngoài, cùng các cá nhân nước ngoài có sử dụng lao động Việt Nam theo quy định.
Cùng có hiệu lực từ ngày 15/11, Nghị định 392/2026/NĐ-CP quy định 10 nhóm ngành, nghề kinh doanh phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự.
Danh sách này gồm kinh doanh công cụ hỗ trợ, kể cả sửa chữa; các loại pháo, trừ pháo nổ; trò chơi có thưởng như casino, đặt cược và trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài; vật liệu nổ công nghiệp; tiền chất thuốc nổ; ngành nghề sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ; dịch vụ nổ mìn; vũ trường; dịch vụ lưu trú đối với cơ sở kinh doanh là doanh nghiệp; cùng hoạt động kinh doanh súng cầm tay, súng vác vai và đạn sử dụng cho các loại vũ khí này để trang bị cho lực lượng theo quy định pháp luật.
Trong lĩnh vực xổ số, mức phạt vi phạm hành chính tối đa đối với tổ chức là 200 triệu đồng, còn cá nhân là 100 triệu đồng, theo Nghị định 389/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 30/11.
Mức phạt cao nhất áp dụng với một số vi phạm nghiêm trọng, đặc biệt là hành vi liên quan đến phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố. Chẳng hạn, doanh nghiệp kinh doanh xổ số có hành vi tổ chức, tham gia hoặc tạo điều kiện thực hiện rửa tiền nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt 160-200 triệu đồng. Việc ủy quyền cho đại lý trả thưởng vượt giá trị được phép cũng thuộc diện xử phạt, với mức 60-100 triệu đồng đối với tổ chức.
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng
|
Quy định xử phạt trong lĩnh vực thống kê được điều chỉnh sớm hơn, từ ngày 02/11, theo Nghị định 362/2026/NĐ-CP. Văn bản bổ sung cơ sở pháp lý cho việc xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, đồng thời mở rộng các biện pháp khắc phục hậu quả.
Ngoài việc buộc cải chính, đính chính thông tin thống kê sai lệch, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu hủy bỏ báo cáo, kết quả điều tra thống kê vi phạm, nộp đầy đủ báo cáo thống kê, báo cáo tài chính hoặc gỡ bỏ dữ liệu vi phạm khỏi các hình thức lưu trữ, khai thác và chia sẻ. Nghị định cũng điều chỉnh thẩm quyền xử phạt, trong đó Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 15 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực này.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
