Tin buồn của Fed: CPI Mỹ tăng tốc trong tháng 9 và mạnh hơn dự báo
Chi phí sinh hoạt tại Mỹ tiếp tục tăng trong tháng 9, khi giá tiêu dùng đi lên và giữ lạm phát cao hơn đáng kể so với mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Theo báo cáo công bố của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) trong ngày 14/10, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0.6% so với tháng trước và tăng 3.7% so với cùng kỳ. Các nhà kinh tế được Dow Jones khảo sát trước đó dự báo CPI lần lượt tăng 0.6% và 3.6%. Con số 3.7% cũng cao hơn nhiều so với mức tăng 3.4% của tháng trước.
Nếu loại trừ những nhóm giá biến động mạnh như thực phẩm và năng lượng, CPI lõi tăng 0.3% so với tháng trước, cao hơn dự báo 0.2% của các chuyên gia kinh tế. So với cùng kỳ, CPI lõi tăng 2.6%, cao hơn dự báo 2.5% từ các chuyên gia.
|
Diễn biến CPI Mỹ
 |
Chi phí năng lượng tăng vọt tiếp tục là nguyên nhân chính đẩy lạm phát đi lên. Chỉ số giá năng lượng tăng 5.2% trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn trong cuộc chiến bùng phát từ cuối tháng 2, chưa có dấu hiệu sớm kết thúc.
Theo BLS, giá xăng tăng 9.1%, đóng góp khoảng một nửa mức tăng của CPI chung trong tháng. Trong 12 tháng qua, giá xăng tăng 34.2%, trong khi giá dầu sưởi tăng tới 74.2%.
Giá thực phẩm không đổi trong tháng 9 nhưng vẫn tăng 2.5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, chi phí nhà ở tăng 0.4%, còn giá ô tô và xe tải đã qua sử dụng tăng 0.7%.
Sau khi số liệu được công bố, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ chuyển sang giảm điểm, trong khi lợi suất trái phiếu tăng mạnh.
Lạm phát đo bằng CPI đã vượt mục tiêu 2% của Fed kể từ tháng 3/2021. Chỉ số này có xu hướng giảm vào đầu năm 2026, nhưng tăng vọt sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Trong những tháng gần đây, tốc độ tăng CPI so với cùng kỳ đã chậm lại, song vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu của ngân hàng trung ương Mỹ.
Giá năng lượng làm phức tạp lộ trình lãi suất của Fed
Trước áp lực lạm phát, các quan chức Fed đã quyết định tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn 3 năm vào tháng 9. Mức tăng 0.25 điểm phần trăm đưa lãi suất quỹ liên bang lên phạm vi mục tiêu 3.75-4%.
Thị trường dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 10, nhưng tiếp tục tăng vào tháng 12.
Những cú sốc nguồn cung gây ra đợt tăng giá năng lượng thường được xem là yếu tố mang tính tạm thời. Vì vậy, các nhà hoạch định chính sách thường không phản ứng quá mạnh với những biến động này khi quyết định lãi suất.
Tuy nhiên, Fed lo ngại cuộc chiến càng kéo dài, nguy cơ giá năng lượng tăng cao lan rộng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế càng lớn. Khi đó, cú sốc giá có thể ăn sâu vào kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng và doanh nghiệp, khiến áp lực giá kéo dài hơn.
Trong những ngày gần đây, một số quan chức chủ chốt của Fed cho rằng ngân hàng trung ương không cần vội vàng tăng lãi suất thêm. Dù vậy, phần lớn vẫn dự kiến sẽ có thêm một đợt tăng trong năm nay.
Diễn biến trên thị trường cũng cho thấy nhà đầu tư đang tính đến khả năng Fed tăng lãi suất ít nhất hai lần nữa trong năm 2027. Tuy nhiên, thị trường hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang không có phản ứng tức thời sau khi báo cáo CPI được công bố.
Fed theo dõi CPI cùng nhiều chỉ số kinh tế khác, nhưng sử dụng chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) do Bộ Thương mại Mỹ công bố làm thước đo chính trong dự báo và hoạch định chính sách tiền tệ. Số liệu PCE tháng 9 dự kiến chỉ được công bố vào cuối tháng này.
Vũ Hạo
