Trước sức ép lạm phát và lãi suất, ngành kinh doanh điện thoại - điện máy liệu còn sáng cửa?
Giới kinh doanh điện thoại, điện máy ăn nên làm ra trong quý đầu năm khi giá bán sản phẩm tăng lên. Tuy nhiên, ở các quý tiếp theo, bức tranh trở nên khó lường khi sức mua dần bị tác động bởi lạm phát và chi phí lãi suất gia tăng.
Hiện nay, các công ty kinh doanh điện thoại, điện máy niêm yết nhìn chung đều đang hưởng lợi từ sự thay đổi cấu trúc thị trường, do Nhà nước đang tăng cường kiểm soát về thuế và hóa đơn. Nhóm kinh doanh nhỏ lẻ không đáp ứng được quy định mới đang phải đối diện làn sóng thu hẹp hoạt động, mở ra dư địa dài hạn cho các đơn vị vốn đã vận hành bài bản.
Tuy nhiên, ngay cả các ông lớn cũng đang mang nỗi lo về biến động vĩ mô.
Một cửa hàng thuộc hệ thống FPT Shop.
|
Tại FPT Shop - chuỗi kinh doanh thiết bị điện tử thuộc FPT Retail, các nhà điều hành đánh giá sức mua của khách hàng có xu hướng thu hẹp trong bối cảnh kinh tế gặp nhiều bất ổn, đặc biệt từ sau khi chiến tranh Trung Đông nổ ra. Dù vừa chứng kiến doanh thu tăng đến 31% trong quý đầu năm, nhà bán lẻ này vẫn thận trọng rằng các khó khăn sẽ bộc lộ rõ hơn từ quý 2.
Tại cuộc họp thường niên vào cuối tháng 4, Chủ tịch FPT Retail - bà Nguyễn Bạch Điệp khẳng định, nếu thị trường biến động, ưu tiên hàng đầu của Công ty sẽ là bảo vệ dòng tiền, đảm bảo lưu lượng khách hàng thay vì theo đuổi việc mở rộng bằng mọi giá.
Cách tiếp cận này phần nào phản ánh đặc thù của FPT Shop là đơn vị có danh mục sản phẩm tập trung vào điện thoại và laptop. Trong quý 1/2026, riêng ngành hàng điện thoại di động vẫn đi ngang và có dấu hiệu bão hòa, trong khi ngành hàng laptop chủ yếu hưởng lợi từ xu hướng giá bán tăng. Hiện nay, FPT Shop đang tìm kiếm dư địa tăng trưởng mới ở mảng điện máy, nhưng vẫn chưa kỳ vọng bứt phá trong tương lai gần.
Ở kênh phân phối bán sỉ, CTCP Dịch vụ Phân phối Tổng hợp Dầu khí (Petrosetco Distribution, HNX: PSD) cũng thể hiện góc nhìn tương đối cầm chừng, dù vừa trải qua một trong những quý kinh doanh tốt nhất nhiều năm, với doanh thu tăng 88% và lợi nhuận ròng gấp 2.5 lần cùng kỳ.
Doanh nghiệp nhận diện rủi ro không chỉtừ biến động địa chính trị mà còn ở xu hướng tăng giá của RAM và Chip được dự báo sẽ tiếp tục đẩy giá bán laptop và các thiết bị khác đi lên. Khi nhận định về sức cầu tiêu dùng, Chủ tịch PSD - ông Vũ Tiến Dương cho biết: “Chưa thể lường trước được trong quý 3 sẽ thế nào”.
Trao đổi tại cuộc họp thường niên vào tháng 4, ông Dương cho rằng, dù doanh số có thể hưởng lợi tức thì khi giá bán tăng, nhưng về sau, sức cầu thị trường nhiều khả năng sẽ chững lại nếu giá cả tiếp tục đi lên. Thông thường, người tiêu dùng sẽ cần từ 1-2 tháng để thích nghi với mặt bằng giá mới. Điều này càng đáng lưu tâm khi quý 2 hằng năm luôn là mùa thấp điểm theo chu kỳ ngành.
Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất cao hiện nay cũng được xem là yếu tố kìm hãm nhu cầu, trong khi để lãi suất hạ nhiệt thì chưa thể một sớm một chiều.
Cửa hàng Điện Máy Xanh, Thế Giới Di Động thuộc DMX.
|
Trái với sự thận trọng của các đơn vị nhỏ hơn, đại diện của DMX - ông lớn vận hành các chuỗi Thế Giới Di Động, TopZone, Điện Máy Xanh và đang triển khai IPO - lại thể hiện quan điểm tương đối lạc quan.
Tại đại hội của tập đoàn MWG, Tổng Giám đốc DMX - ông Đoàn Văn Hiểu Em phản bác lại quan điểm rằng sức cầu tiêu dùng hiện nay có thể lặp lại tình cảnh nóng lạnh bất ngờ của giai đoạn 2022-2023. Theo ông, trong những năm hậu đại dịch, sức cầu suy yếu vì nền kinh tế bị tác động nặng nề do thất nghiệp gia tăng và tiết kiệm suy giảm. Trong khi đó, bối cảnh hiện nay dù có áp lực lớn, nhưng nền tảng vĩ mô là vững vàng hơn.
Lãnh đạo DMX cho rằng, sức ép lạm phát hiện chủ yếu do giá xăng dầu, nhưng yếu tố này cũng đang phần nào ổn định trở lại. Trong bối cảnh Chính phủ đang đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cao đi kèm với các chính sách kích cầu, Doanh nghiệp kỳ vọng tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh sẽ không quá lớn.
Với ngành hàng điện thoại và điện máy, dù giá bán tăng, hiện các sản phẩm tích hợp AI cũng đang thúc đẩy doanh số và cũng mới chỉ đang ở giai đoạn đầu phát triển của công nghệ. Ông Hiểu Em nhìn nhận đây là xu hướng mang tính dài hạn - khi các tính năng mới sẽ liên tục cập nhật và thúc đẩy nhu cầu nâng cấp thiết bị.
Dù tăng trưởng cao trong quý 1 chủ yếu nhờ giá bán thay vì sản lượng, lãnh đạo DMX không lo ngại về kế hoạch các quý tiếp theo và kỳ vọng Công ty vẫn duy trì đà tăng trưởng. Để thúc đẩy thị trường, DMX có kế hoạch triển khai 3 chủ đề chính, bao gồm (1) định hướng tiếp cận thêm nhiều khách hàng hơn, (2) hướng khách hàng nâng cấp sản phẩm và (3) mở rộng các gói mua trả chậm 0% lãi suất để kích cầu. Trong quý đầu năm, khoảng 38% doanh thu của DMX đã đến từ các giao dịch mua trả chậm được hỗ trợ lãi suất, trong bối cảnh chi phí lãi vay ngoài thị trường tăng lên.
Trong khi đó, với Digiworld (HOSE: DGW), ảnh hưởng từ biến động giá xăng dầu và chi phí logistics được đánh giá là có, nhưng cũng chỉ ở mức hạn chế. Chủ tịch Công ty - ông Đoàn Hồng Việt cũng nhận định nhu cầu đối với sản phẩm laptop sẽ được duy trì ngay cả khi giá thiết bị tăng lên, do laptop là mặt hàng mang tính thiết yếu, phục vụ cho công việc.
Tuy nhiên, trong quý đầu năm, đã có hiện tượng người tiêu dùng “mua sớm” do kỳ vọng giá sẽ tiếp tục tăng, dẫn đến mức tăng trưởng đột biến về doanh thu ngành hàng laptop. Ông Việt cho rằng, yếu tố này có thể hạ nhiệt trong các quý tiếp theo.
Nhìn xa hơn, lãnh đạo Digiworld vẫn giữ quan điểm tích cực về sức tiêu dùng, dựa trên kỳ vọng tăng trưởng kinh tế cao và xu hướng số hóa vẫn sẽ tiếp diễn.
Thừa Vân
