Gỡ điểm nghẽn quy hoạch và thể chế để mở rộng không gian kinh tế biển
Quá trình mở rộng không gian kinh tế biển đang bộc lộ những điểm nghẽn lớn về quy hoạch không gian, xung đột lợi ích và sức chịu tải của môi trường. Để khai thác hiệu quả tài nguyên, yêu cầu cấp thiết là chuyển đổi phương thức từ khai thác đơn thuần sang quản trị tổng hợp dựa trên dữ liệu số, đồng thời hoàn thiện cơ chế pháp lý nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư.
Theo định hướng từ Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/07/2026, Việt Nam phải chuyển từ quản lý biển theo lĩnh vực sang quản trị hiện đại. Thực tiễn tại Quảng Ninh minh chứng rõ cho nhu cầu này. Thủy sản hiện chiếm trên 45% giá trị toàn ngành nông nghiệp của tỉnh, trong đó hoạt động nuôi trồng đóng góp 60% tổng sản lượng. Để giảm áp lực môi trường, địa phương quy hoạch 5 vùng nuôi tập trung, dịch chuyển ra xa bờ với tổng diện tích 93,600 ha.
Quảng Ninh định hướng bố trí 5 vùng nuôi với tổng diện tích 93,600 ha, từng bước dịch chuyển hoạt động nuôi ra xa bờ nhằm giảm áp lực môi trường
|
Đến tháng 9/2026, Quảng Ninh đã giao 4,692 ha mặt biển cho 57 tổ chức và 517 ha cho 807 cá nhân. Tuy nhiên, việc phát triển còn vướng mắc do thiếu quy hoạch không gian chi tiết và chưa đánh giá đủ sức tải môi trường. Điển hình, mật độ nuôi hàu Thái Bình Dương quá cao đã làm giảm năng suất, trong khi năng lực sản xuất giống tại chỗ mới đáp ứng 34% nhu cầu. Hệ thống chế biến sâu và xử lý chất thải chưa đáp ứng yêu cầu.
Để tháo gỡ khó khăn, việc hoàn thiện thể chế và số hóa dữ liệu đang được triển khai đồng bộ. Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết hệ thống thông tin sử dụng tài nguyên biển đã cập nhật dữ liệu tại 21 tỉnh, thành phố ven biển. Hệ thống ghi nhận 1,234 hồ sơ với hơn 300 tài khoản hoạt động, hướng tới minh bạch hóa việc giao khu vực biển và hạn chế rủi ro chồng lấn.
Song song với các giải pháp trong nước, Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong giai đoạn 2026-2029 để thu hút tài chính xanh. Thông qua hợp tác với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Đại sứ quán Na Uy, Việt Nam tiếp nhận 12 triệu NOK (tương đương 1.2 triệu USD) nhằm thúc đẩy quy hoạch không gian biển và xây dựng Chỉ số Kinh tế biển cấp tỉnh, tạo nền tảng đánh giá hiệu quả phát triển bền vững dài hạn.
Thanh Trúc (Theo Thông tin Chính phủ)
