Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz tăng gấp 4 lần

Số lượng tàu đi qua tuyến hàng hải này đã tăng gấp bốn lần trong tuần qua khi các tàu chở dầu thận trọng quay trở lại.

Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã tăng hơn gấp bốn lần trong tuần qua khi niềm tin vào thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran ngày càng được củng cố.

Ảnh: AP

Theo dữ liệu trung bình động 7 ngày của nền tảng dữ liệu hàng hải Signal, số chuyến tàu có thể theo dõi được đi vào và rời Vịnh Ba Tư mỗi ngày đã tăng từ mức chỉ 1-2 chuyến trong phần lớn thời gian xung đột lên 8 chuyến vào ngày 01/07.

Trong ngày 02/07, Hapag-Lloyd, một trong những hãng vận tải container lớn nhất thế giới, cho biết với Financial Times rằng bốn con tàu trước đây bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư hiện đã rời khỏi khu vực. Trong khi đó, đối thủ Maersk cho biết hai tàu của hãng cũng đã đi qua eo biển này trong tuần trước.

Lưu lượng tàu gia tăng cho thấy các chủ tàu tin rằng họ có thể đi qua tuyến đường thủy đang có tranh chấp này một cách an toàn mà không bị tấn công.

Mặc dù vậy, số lượng tàu qua lại vẫn thấp hơn nhiều so với giai đoạn trước chiến sự. Tuy nhiên, điều này phản ánh mong muốn của các hãng vận tải tận dụng khoảng thời gian tương đối yên ổn để đưa những con tàu bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư ra ngoài, hoặc tranh thủ hưởng lợi từ mức cước vận tải đang ở mức cao.

Iran đã tấn công hai tàu kể từ khi ký biên bản ghi nhớ với Mỹ vào tuần trước.

Tuy nhiên, theo dữ liệu của Lloyd's List Intelligence, tổng số chuyến tàu đi vào và rời Vịnh Ba Tư - bao gồm cả các chuyến đi "ẩn" (dark voyages) - đã tăng lên 258 chuyến trong tuần kết thúc ngày 28/06, so với chỉ 41 chuyến trong tuần đầu tiên của cuộc khủng hoảng hồi tháng 3.

Các chuyến đi "ẩn" mất nhiều thời gian hơn để theo dõi do tàu tắt tín hiệu GPS nhằm tránh bị phát hiện.

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz

Giới chức Mỹ, Qatar và Iran đã thảo luận về vấn đề eo biển Hormuz trong các cuộc đàm phán diễn ra tại Doha vào thứ Ba và thứ Tư. Tuy nhiên, hầu như chưa có dấu hiệu cho thấy các bên đạt được tiến triển đáng kể hướng tới việc mở cửa hoàn toàn tuyến hàng hải này.

Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz, với khoảng 135 tàu đi qua mỗi ngày.

Ông Jakob Larsen, Giám đốc An toàn và An ninh của BIMCO - hiệp hội chủ tàu lớn nhất thế giới - nhận định: "Rất khó để nói liệu điều này phản ánh niềm tin ngày càng tăng hay chỉ đơn giản là có nhiều chủ tàu sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn”.

"Một doanh nghiệp khi đưa ra quyết định sẽ cân nhắc không chỉ rủi ro an ninh mà còn cả thiệt hại do việc để tàu bị mắc kẹt. Đến một thời điểm nào đó, các chủ tàu sẽ chấp nhận rủi ro lớn hơn để đưa tàu của mình ra khỏi khu vực”.

Hai tuyến hàng hải chính đi qua eo biển Hormuz đã bị Iran rải thủy lôi. Tuần trước, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ước tính cần rà phá khoảng 80 quả thủy lôi trước khi tuyến đường thủy này có thể được sử dụng an toàn.

Trong thời gian này, tàu thuyền hoặc đi theo tuyến do Iran quy định - vốn phải được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phê duyệt - hoặc đi theo tuyến phía Nam bám sát bờ biển Oman.

Theo các lãnh đạo doanh nghiệp vận tải biển và quan chức liên quan, Mỹ và Oman đang cung cấp một mức độ bảo vệ trên không nhất định cho các tàu sử dụng tuyến đường phía Nam này.

Theo số liệu của Lloyd's List, phần lớn các tàu đi vào và rời Vịnh Ba Tư trong tuần qua là tàu chở dầu. Các tàu rời khỏi khu vực chủ yếu đang vận chuyển những lô hàng được bơm lên tàu trước khi chiến sự nổ ra và sau đó được neo đậu trên biển để lưu trữ.

Trong số đó, có hơn 60 tàu là của Iran, khi Tehran tận dụng việc Mỹ tạm miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với hoạt động giao dịch lượng dầu của Iran vốn đã được vận chuyển và lưu trữ trên biển.

Ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Trưởng đoàn đàm phán của Iran, cho biết hôm thứ Ba rằng nước này đã xuất khẩu 40 triệu thùng dầu kể từ khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa, với mức giá cao hơn khoảng 20% so với thời điểm trước khi xung đột nổ ra.

Lượng dầu xuất khẩu từ các quốc gia vùng Vịnh cũng đang gia tăng. Hôm thứ Tư, nhiều tàu chở dầu của Adnoc đã đi qua eo biển Hormuz theo đội hình (convoy), sử dụng tuyến hàng hải dọc bờ biển Oman.

Trong khi đó, giá dầu Brent đã giảm về mức trước khi chiến sự bùng phát vào tuần trước, đánh dấu lần đầu tiên điều này xảy ra kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.

Nhu cầu thuê tàu chở dầu tăng mạnh trong bối cảnh nguồn cung tàu khan hiếm đã đẩy giá cước giao ngay trên tuyến eo biển Hormuz lên 500,000 USD/ngày vào ngày 23/06, theo dữ liệu từ nền tảng Signal. Đây là mức cao nhất kể từ đầu tháng 4.

Đến ngày 01/07, giá thuê đã giảm xuống còn 294,000 USD/ngày, phản ánh số lượng tàu sẵn sàng đi qua eo biển Hormuz đang tăng lên.

Ông James Reason, chuyên gia của công ty môi giới bảo hiểm WTW, cho biết phí bảo hiểm đối với tàu thuyền hiện đã giảm xuống còn khoảng 2% giá trị con tàu (chưa tính các khoản chiết khấu), thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 7% ghi nhận vào thời điểm lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

Vũ Hạo

FiLi - 09:56:24 06/07/2026