TPHCM đặt mục tiêu mỗi năm 10% hộ dân lắp điện mặt trời mái nhà
TPHCM đang thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà với mục tiêu mỗi năm có khoảng 10% hộ gia đình và 10% cơ quan công sở lắp đặt hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ, qua đó giảm áp lực cho lưới điện và hướng tới sử dụng năng lượng xanh.
Những ngày nắng nóng cuối tháng 5, trên mái nhiều siêu thị, trung tâm thương mại ở TPHCM, hàng ngàn tấm pin mặt trời đang hoạt động để cung cấp điện cho hệ thống điều hòa, chiếu sáng, kho lạnh và thang cuốn. Hình ảnh này ngày càng trở nên quen thuộc khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, trong khi yêu cầu tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải cũng được đặt ra cấp thiết hơn.
Không chỉ các doanh nghiệp lớn, điện mặt trời mái nhà đang dần trở thành lựa chọn của nhiều hộ gia đình và cơ sở sản xuất nhờ khả năng tự tạo nguồn điện tại chỗ, giảm chi phí vận hành trong dài hạn.
Nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã đi trước trong xu hướng này. Tập đoàn Central Retail Việt Nam cho biết đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tại 32 trung tâm thương mại GO! và mini go! trên cả nước. Hệ thống giúp giảm trung bình khoảng 14% lượng điện tiêu thụ và đáp ứng khoảng 30% nhu cầu vận hành tại mỗi địa điểm.
Trong khi đó, MM Mega Market Việt Nam triển khai điện mặt trời tại 16 trung tâm trên toàn quốc, giúp cắt giảm khoảng 5,000-7,000 tấn CO₂ phát thải mỗi năm.
Saigon Co.op cũng đã lắp đặt hệ thống tại nhiều siêu thị và trung tâm thương mại. Theo tính toán của đơn vị đầu tư, việc vận hành đồng bộ có thể giúp tiết kiệm hơn 350 tỷ đồng trong vòng 25 năm, đồng thời giảm khoảng 5,000 tấn CO₂ mỗi năm.
Điện mặt trời mái nhà đang được nhiều doanh nghiệp bán lẻ triển khai nhằm giảm chi phí điện và phát thải carbon - Ảnh: Báo Chính phủ
|
Theo Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC), hiện Thành phố có 23,669 hệ thống điện mặt trời mái nhà đấu nối lưới điện với tổng công suất 1,864.6 MWp. Phần lớn trong số này thuộc các hộ dân và khách hàng cá nhân. Ngoài ra còn có nhiều doanh nghiệp, nhà xưởng và trung tâm thương mại tham gia đầu tư. Đáng chú ý, có 1,939 hệ thống có công suất từ 100 kWp trở lên, chủ yếu thuộc nhóm sản xuất và kinh doanh.
Dù vậy, quy mô hiện tại vẫn được đánh giá là còn khá khiêm tốn so với tiềm năng của một đô thị hơn 14 triệu dân và có số giờ nắng cao quanh năm như TPHCM. Theo các chuyên gia, điện mặt trời mái nhà đang trở nên hấp dẫn hơn khi thời gian hoàn vốn trung bình chỉ hơn 4 năm, trong khi tuổi thọ hệ thống có thể kéo dài từ 15-20 năm.
Ông Phan Thanh Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM, cho rằng để thị trường phát triển mạnh hơn cần có thêm các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, tín dụng xanh với lãi suất khoảng 5%-6%/năm và đơn giản hóa thủ tục đầu tư.
Các chuyên gia cũng kỳ vọng cơ chế giá điện theo khung giờ sẽ tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư thêm hệ thống lưu trữ năng lượng, qua đó tối ưu chi phí và tăng khả năng tự chủ nguồn điện.
Ở góc độ quản lý, bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cho biết Thành phố đang thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà theo hướng đồng bộ, hiệu quả và bền vững. Ngoài việc đẩy mạnh tuyên truyền, Thành phố cũng nghiên cứu đa dạng nguồn vốn như tín dụng xanh, vốn vay ưu đãi, mô hình hợp tác mua bán điện và các công ty dịch vụ năng lượng (ESCO) nhằm giảm áp lực chi phí đầu tư ban đầu.
Mới đây, UBND TPHCM đã ban hành kế hoạch triển khai Chỉ thị 10 của Thủ tướng về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Theo kế hoạch, Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026 tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ. Riêng các tháng cao điểm nắng nóng, mức tiết kiệm phấn đấu đạt ít nhất 10%.
Song song đó, các chương trình quản lý nhu cầu điện, dịch chuyển phụ tải và điều chỉnh phụ tải điện sẽ được triển khai nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.
Điện mặt trời mái nhà sẽ được ưu tiên phát triển tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Thành phố cũng khuyến khích kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng để tăng khả năng sử dụng điện tại chỗ và giảm phụ tải giờ cao điểm.
Mục tiêu được TPHCM đặt ra là hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Một phương án khác là đạt tổng công suất phát triển tương đương khoảng 20% công suất lắp đặt theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc EVNHCMC, cho biết TPHCM hiện có khoảng 3.8 triệu hộ dân. Nếu mỗi năm khoảng 10% số hộ lắp đặt điện mặt trời mái nhà, Thành phố sẽ bổ sung được một nguồn điện phân tán quy mô lớn ngay tại nơi tiêu thụ, góp phần giảm áp lực cho lưới điện quốc gia.
Theo các chuyên gia, TPHCM có lợi thế lớn để phát triển năng lượng mặt trời nhờ số giờ nắng trung bình từ 1,400-1,700 giờ mỗi năm. Cùng với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và các cơ chế khuyến khích đang được nghiên cứu, điện mặt trời mái nhà được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp Thành phố tiến gần hơn tới mục tiêu sử dụng năng lượng xanh và phát triển bền vững.
Tử Kính (Theo Báo Chính phủ)
