5 động lực mới cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Việt Nam có thể tạo thêm khoảng 3 điểm phần trăm tăng trưởng nếu khai thác hiệu quả 5 động lực mới gồm: Khoa học công nghệ và chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, phát triển các đầu tàu và liên kết vùng, chuyển đổi xanh và xử lý các dự án tồn đọng.
Ông Cấn Văn Lực chia sẻ về “ Hợp lực để tăng trưởng cao gắn với nâng cao chất lượng và hiệu quả của nên kinh tế Việt Nam và TP.HCM. Ảnh: BTC
|
Có thể bổ sung khoảng 3 điểm % tăng trưởng
Tại Cafe Doanh nhân HUBA với chủ đề "Doanh nghiệp hợp lực để tăng trưởng 2 con số" được tổ chức sáng 08/08/2026, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV và Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách Tài chính tiền tệ quốc gia - cho rằng, bên cạnh các động lực truyền thống như đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu ròng, Việt Nam cần khai thác thêm các động lực mới để tạo dư địa cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Theo ông, 5 động lực mới có thể đóng góp tổng cộng khoảng 3 điểm phần trăm tăng trưởng nếu được triển khai hiệu quả.
Đầu tiên là khoa học công nghệ và chuyển đổi số, có thể đóng góp thêm khoảng 1 điểm phần trăm tăng trưởng. Tiếp đến, cải cách thủ tục hành chính, nhất là thể chế kinh tế, có thể đóng góp thêm khoảng 0.3-0.5 điểm phần trăm.
Việc thúc đẩy các đầu tàu tăng trưởng và liên kết vùng cũng được đánh giá có tác động đáng kể. Theo ông Lực, các thành phố lớn hiện đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP cả nước, do đó việc các đầu tàu tăng tốc có thể tạo hiệu ứng lan tỏa đến các địa phương lân cận.
Chuyển đổi xanh là động lực thứ tư. Theo đánh giá được đưa ra, quá trình này có thể tạo thêm cơ hội kinh doanh mới bên cạnh yêu cầu đầu tư trong giai đoạn đầu.
Cuối cùng là xử lý các dự án tồn đọng. Nếu mỗi năm xử lý khoảng 20% số dự án còn tồn đọng, nền kinh tế có thể có thêm khoảng 0.6 điểm phần trăm tăng trưởng.
Tổng hợp 5 yếu tố trên, ông Lực cho rằng nếu thực hiện hiệu quả, Việt Nam có thể tạo thêm khoảng 3 điểm phần trăm tăng trưởng, qua đó mở rộng khả năng đạt mục tiêu 2 con số.
Lãi suất cao đặt áp lực lên cấu trúc vốn
Bên cạnh dư địa tăng trưởng, nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có mặt bằng lãi suất và khả năng huy động vốn.
Theo ông Lực, lãi suất hiện ở mức tương đối cao và khả năng giảm sâu là khó. Doanh nghiệp cần thích nghi với mặt bằng lãi suất mới, đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.
Tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam đã khoảng 134% vào cuối năm 2025. Nếu kinh tế tăng trưởng 10% và tín dụng tiếp tục tăng 15-16%/năm, tỷ lệ này có thể lên khoảng 180% vào năm 2030.
Điều này đặt ra yêu cầu phát triển thêm các kênh huy động vốn nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư và giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.
TPHCM còn nhiều dư địa để tăng tốc
Đối với TPHCM, ông Lực cho rằng Thành phố còn nhiều dư địa để cải thiện tốc độ tăng trưởng nhưng cũng cần giải quyết một số điểm nghẽn.
Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của TPHCM 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8.55%, nhưng đứng thứ 18 trong 34 tỉnh, thành phố. Nếu muốn đạt tăng trưởng 10-11% cả năm, Thành phố cần tăng tốc trong những tháng còn lại.
Trong 7 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tăng khoảng 13%, vốn đầu tư tăng 10% và xuất khẩu tăng 9%. Theo ông Lực, để hướng tới tăng trưởng 2 con số, Thành phố cần nâng tốc độ tăng đầu tư lên khoảng 13-15%, đồng thời thúc đẩy tiêu dùng và xuất khẩu.
Về cơ cấu kinh tế, công nghiệp và xây dựng vẫn là khu vực cần cải thiện khi đóng góp khoảng 36.5% GRDP năm 2025. Trong khi đó, dịch vụ tiếp tục giữ vai trò lớn với hơn một nửa đóng góp vào tăng trưởng.
Doanh nghiệp cần chuyển sang tạo giá trị cao hơn
Theo ông Lực, mục tiêu tăng trưởng cao cũng đòi hỏi doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận, từ tăng số lượng sang nâng cao giá trị và năng suất.
Doanh nghiệp cần tăng đầu tư, chuyển dịch sang các ngành có giá trị gia tăng cao, đồng thời ứng dụng công nghệ, dữ liệu và AI để nâng năng suất. Bên cạnh đó, cần tăng đầu tư cho vùng nguyên liệu, chế biến sâu và R&D.
Ông cho biết hiện chỉ khoảng 5% doanh nghiệp Việt Nam đầu tư cho R&D, thấp hơn mức khoảng 15-20% của khu vực ASEAN.
Doanh nghiệp cũng cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, tăng liên kết với khu vực FDI và đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ.
Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng có thể chịu áp lực khi nhu cầu vốn tăng cao, việc đa dạng hóa nguồn vốn cũng được xem là yêu cầu cần thiết.
Ở cấp độ địa phương, TPHCM cần đẩy mạnh 4 chuyển đổi gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi lao động; đồng thời tăng cường liên kết với Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ.
Theo ông Lực, chính quyền và doanh nghiệp cần phối hợp theo tinh thần “tứ cùng”, gồm cùng làm, cùng bàn, cùng tháo gỡ và cùng hưởng, qua đó đưa các nguồn lực và chính sách vào nền kinh tế hiệu quả hơn.
Mai Quốc
