Áp trần lãi suất ngoại tệ
Ngày 9/4, Ngân hàng Nhà nước đã có quyết định về việc áp dụng mức trần đối với lãi suất tiền gửi ngoại tệ và tăng dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi ngoại tệ.
Phóng viên Báo đầu tư trao đổi với TS. Lê Xuân Nghĩa (ảnh), Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, xung quanh vấn đề này.
Theo ông, với mức trần lãi suất ngoại tệ được đưa ra, cũng như tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi ngoại tệ ở thời điểm hiện tại sẽ có tác động như thế nào?
Theo tôi, việc áp dụng trần lãi suất ngoại tệ ở mức 3%/năm, cũng như tăng dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi ngoại tệ trong bối cảnh hiện nay là cần thiết. Theo đó, tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng bằng ngoại tệ áp dụng cho các ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước (không bao gồm Agribank), NHTM cổ phần, ngân hàng 100% vốn nước ngoài, ngân hàng liên doanh, chi nhánh ngân hàng nước ngoài là 6% trên tổng số dư tiền gửi phải dự trữ bắt buộc. Còn tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi từ 12 tháng trở lên bằng ngoại tệ là 4% trên tổng số dư tiền gửi phải dự trữ bắt buộc.
Đây được xem là biện pháp quan trọng buộc NHTM giảm lãi suất huy động ngoại tệ và tăng lãi suất cho vay ngoại tệ lên. Từ đó, có thể khiến người dân thấy cần thiết phải chuyển từ việc gửi bằng USD sang VND và làm tăng thanh khoản của VND đối với NHTM. Chính điều đó sẽ có tác động làm lãi suất VND có chiều hướng giảm xuống trong thời gian tới, cũng như gia tăng tính ổn định. Vì thế, tôi cho rằng, việc đưa ra trần lãi suất đối với tiền gửi ngoại tệ, cũng như tăng dự trữ bắt buộc lúc này là phù hợp với chính sách chống tình trạng “đô la hóa” của Chính phủ.
Nhưng với mức trần áp dụng đối với lãi suất ngoại tệ có được các NHTM thực hiện triệt để khi mà thực tế hiện nay họ huy động USD lên đến 5,5 - 6%/năm, thưa ông?
Với tỷ lệ dự trữ bắt buộc tăng, các ngân hàng buộc phải tính toán và lãi suất huy động thấp, đồng thời cho vay ra cao hơn để bù cho dự trữ bắt buộc. Còn nếu tiếp tục “neo” lãi suất huy động ngoại tệ cao như hiện nay sẽ ảnh hưởng đến chi phí trong hoạt động. Mặt khác, với quy định tại Thông tư 07/2011/TT-NHNN ban hành ngày 24/3 vừa qua, quy định chỉ với những doanh nghiệp tái tạo nguồn ngoại tệ mới được vay ngoại tệ, thì tăng trưởng dư nợ ngoại tệ chắc chắn sẽ giảm trong thời gian tới, nên không có lý do gì các NHTM duy trì lãi suất huy động tiền gửi ngoại tệ ở mức cao như hiện nay. Thực tế, tăng trưởng dư nợ tín dụng bằng ngoại tệ trong thời gian qua tăng cao. Cụ thể, tăng trưởng tín dụng bằng ngoại tệ của toàn hệ thống ngân hàng trong quý I/2011 đạt 12,06%, trong khi đó, tăng trưởng dư nợ VND của quý I chỉ tăng 1,43%. Vì thế, cần thiết để tăng dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ và áp dụng trần đối với lãi suất huy động USD để kiểm soát tăng trưởng tín dụng USD. Từ đó, thực hiện được chủ trương chuyển dần huy động và cho vay bằng ngoại tệ sang hình thức mua bán. Đồng thời, lãi suất tiền đồng cũng có điều kiện để giảm ở thời gian tới khi tâm lý giữ USD giảm.
Vậy theo ông, lãi suất VND sẽ được tác động ra sao khi áp dụng trần với lãi suất ngoại tệ?
Một khi trần lãi suất ngoại tệ được áp dụng ở mức 3%/năm chỉ cao hơn phân nửa so với mức huy động tiền gửi USD được các NHTM áp dụng hiện nay, đồng thời tỷ lệ dự trữ bắt buộc tăng, buộc ngân hàng phải giảm lãi suất tiết kiệm ngoại tệ. Khi đó, người dân sẽ có sự so sánh giữa việc gửi ngoại tệ và nội tệ.
Trong khi gửi VND với lãi suất lên đến 14%/năm, còn gửi ngoại tệ chỉ 2-3%/năm, thì chắc chắn người gửi tiền sẽ bán USD để chuyển sang gửi tiết kiệm bằng VND. Từ đó tăng cung USD cho thị trường ngoại hối, góp phần duy trì tính ổn định của tỷ giá hối đoái. Đồng thời, làm tăng thanh khoản của VND lên và chính vì thế nó có tác dụng làm cho lãi suất VND có chiều hướng giảm xuống, tăng tính ổn định cho thị trường. Có thể, 3%/năm chỉ là trần để thăm dò và sẽ điều chỉnh dần trong thời gian tới, nhằm ổn định mặt bằng lãi suất, nhưng để có kết quả như không thể trong một sớm một chiều mà cần có thời gian.
Vân Linh thực hiện
đầu tư
