Ba hướng hợp tác Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất với ASEAN
Tại Manila ngày 15/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ASEAN giữ hòa bình bằng đối thoại, giúp kinh tế khu vực chống chịu tốt hơn trước biến động và phát huy bản sắc chung để gắn kết cộng đồng. Trong các đề xuất về kinh tế, ông nêu sáng kiến chia sẻ dữ liệu không gian và cùng phát triển kinh tế vũ trụ.
Phát biểu tại phiên toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, Thủ tướng nhận định khu vực có cơ hội bứt phá nếu các nước giữ đoàn kết và thống nhất hướng đi. Để giải quyết bất đồng, ông đề nghị tăng đối thoại, xây dựng lòng tin và dựa vào các nguyên tắc ứng xử chung. Khi có khủng hoảng, Hội đồng Điều phối ASEAN cần sớm có quy tắc để các nước phối hợp và trao đổi thông tin.
Hợp tác quốc phòng, an ninh và pháp luật cũng là một phần của đề xuất giữ ổn định khu vực. Thủ tướng đề nghị phát huy Diễn đàn Cố vấn pháp lý ASEAN về công pháp quốc tế (AFLA) và cảm ơn các nước đã ủng hộ tuyên bố do Việt Nam đề xuất về vai trò của lực lượng thực thi pháp luật trong ứng phó và cứu trợ thảm họa.
Về kinh tế, Thủ tướng đề nghị ưu tiên triển khai Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA), thu hút đầu tư chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Hiệp định được ký ngày 14/11 và nộp lưu chiểu cho Tổng Thư ký ASEAN tại lễ khai mạc sáng hôm sau. Trước yêu cầu bảo đảm chuỗi cung ứng, năng lượng và lương thực, Việt Nam sẵn sàng góp sức kết nối Lưới điện ASEAN (APG) và triển khai Sáng kiến Năng lượng Manila (MEI).
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Phiên họp toàn thể - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
|
Sáng kiến “Không gian vì phát triển và khả năng chống chịu” hướng đến ba việc. Các nước sẽ cùng chia sẻ và khai thác dữ liệu không gian phục vụ phát triển, nâng năng lực bảo đảm hoạt động trong không gian an toàn, bền vững, đồng thời kết nối các cơ sở nghiên cứu và đào tạo với doanh nghiệp, nhà đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ.
Với người dân, Thủ tướng đề nghị đầu tư vào kỹ năng số, tạo thuận lợi để lao động làm việc ở các nước trong khối và bảo đảm an sinh xã hội. Việt Nam sẽ phối hợp với Indonesia, Thái Lan và các thành viên khác để sớm đưa Trung tâm ASEAN về các tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi (ACPHEED) vào hoạt động. Về văn hóa, ông đề xuất ASEAN đi đầu thực hiện nghị quyết của Liên Hợp Quốc về Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì sự phát triển bền vững, ưu tiên các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.
Tại lễ khai mạc, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos gọi lòng tin, trách nhiệm chung, khả năng thích ứng và việc tuân thủ các nguyên tắc ứng xử, trong đó có giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, là “mỏ neo” cho hợp tác ASEAN. Khối công bố biểu tượng mới sau khi Timor-Leste trở thành thành viên thứ 11 và trao Giải thưởng ASEAN 2026 cho bà Hla Hla Aung, người Myanmar, vì những đóng góp giúp cộng đồng ứng phó với thảm họa.
Trong năm đầu thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, các lãnh đạo ghi nhận hai bước tiến kinh tế là hoàn tất nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và ký DEFA. Trước tác động từ khủng hoảng Trung Đông, khối muốn tạo thuận lợi cho thương mại, tận dụng các hiệp định hiện có và xem xét ký thêm với đối tác tiềm năng. Các nước cũng ưu tiên giữ ổn định chuỗi cung ứng, bảo đảm nguồn năng lượng, lương thực và nước, gắn với phát triển nông nghiệp bền vững.
Các lãnh đạo nhất trí cần chuyển mục tiêu của Tầm nhìn 2045 thành kết quả đo được. ASEAN tiếp tục hợp tác trên biển và phối hợp chống lừa đảo trực tuyến, buôn người và ma túy. Với các đối tác bên ngoài, khối giữ cách tiếp cận cân bằng, chủ động, dựa trên luật pháp quốc tế và tăng đối thoại để ngăn căng thẳng leo thang.
Kết thúc phiên họp, các lãnh đạo thông qua và ghi nhận 87 văn kiện trên ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN. Trong số đó có các nội dung về bảo đảm nguồn cung dầu, quản lý thương mại chiến lược, ứng dụng AI để hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tăng trưởng, cùng tuyên bố do Việt Nam đề xuất về phối hợp ứng phó và cứu trợ thảm họa.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
