Bán ngoại tệ cho dân: Một “cây” không tạo thành “rừng”
Không chỉ DN, nhiều người có nhu cầu mua ngoại tệ chính đáng đang gặp rất nhiều khó khăn, nhất là USD tiền mặt, tuy trước đó, một số NH bắt đầu có chủ trương phục vụ với chính sách được nới lỏng hơn và tạo điều kiện thuận lợi hơn. NHNN cũng cho biết sẽ cho phép các NHTM được thu phí bán ngoại tệ cho cá nhân.
NH cũng khó mua USD do dân không bán
Trước thực trạng dân thì khó mua, NH cũng kêu không đủ USD bán cho dân do còn đáp ứng cho nhu cầu của DN, chuyên gia kinh tế Trần Hoàng Ngân cho rằng, thực tế mấy năm qua cho thấy, lượng kiều hối chuyển về Việt Nam khá nhiều, song lượng bán lại cho NH chẳng đáng là bao.
Sở dĩ như vậy một phần cũng do pháp luật cho phép người dân được nắm giữ ngoại tệ, trong khi lòng tin vào VND mấy năm qua bị giảm sút vì lạm phát cao. Bởi vậy, vấn đề mấu chốt là gia tăng lòng tin của người dân vào VND. Muốn vậy, Chính phủ phải kiên quyết thực hiện Nghị quyết 11 để ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, qua đó góp phần ổn định tỉ giá lâu dài và niềm tin vào VND.
Khi niềm tin vào VND tăng lên cộng với việc chênh lệch tỉ giá giữa hai thị trường thu hẹp, người dân sẽ bán USD cho NH. Vì khi ấy mà bán USD cho thị trường tự do sẽ rất rủi ro, nguy hiểm nếu bị bắt về mua - bán không đúng giá niêm yết thì toàn bộ ngoại tệ sẽ bị tịch thu.
Việc dẹp nạn USD hai giá cần phải có thời gian, phải kiên trì trong một thời gian dài khi người dân thấy được độ chênh lệch không lớn trong khi hoạt động mua-bán ngoại tệ trên thị trường tự do nhiều rủi ro thì tự khắc họ sẽ chuyển qua giao dịch với NH. Từ đó, các NHTM có được nguồn ngoại tệ để cung cấp trở lại cho những nhu cầu thiết yếu của người dân. Đây là vấn đề mấu chốt của việc dẹp nạn đôla hóa ở Việt Nam.
Có nên đặt trần lãi suất ngoại tệ?
Cũng theo ý kiến của ông Trần Hoàng Ngân, để giảm bớt tình trạng găm giữ USD lâu dài thì cần phải có trần lãi suất cho tiền gửi USD. “Hiện nay, tổng cung - tổng cầu USD chênh lệch, trong khi nền kinh tế của chúng ta không thiếu ngoại tệ với lượng gửi trong NH lên tới 22,5 tỉ USD” - ông Trần Hoàng Ngân nói.
Hiện cũng có nhiều ý kiến cho rằng, sau khi NHNN đã luật hóa trần huy động lãi suất VND, quản lý chặt thị trường vàng, NHNN cũng nên quản lý thị trường ngoại tệ qua lãi suất huy động ngoại tệ của các NH để quản chặt sự luân chuyển dòng vốn ảnh hưởng tới tỉ giá cũng như biến động không có lợi cho kinh tế vĩ mô.
Ông Nguyễn Thanh Toại - Phó Tổng GĐ NH Á Châu (ACB) cho rằng, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay ngoại tệ phụ thuộc nhiều vào việc thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ về kiềm chế lạm phát. Nếu lạm phát giảm thì sẽ không gây áp lực lên thị trường ngoại hối, các NH sẽ giảm lãi suất. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa thấy Nhà nước công bố các chương trình cắt giảm chi tiêu, do vậy mặt bằng lãi suất có lẽ vẫn còn ở mức này.
Sau khi thị trường chợ đen đóng cửa thị trường ngoại tệ, cũng không có nhiều biến chuyển. Chính sách mới của NHNN về thắt chặt cho vay ngoại tệ sẽ khiến các DN gặp khó khăn khi tiếp cận vốn ngoại tệ ở các NH. Hiện giá cả vẫn còn tăng cao thì các DN hoạt động cầm chừng hơn là mở rộng, do vậy cung cầu ngoại tệ trong ngoài NH không có biến động lớn. Lãi suất cao dĩ nhiên là có lợi cho người dân, tuy nhiên ông Toại lại cho rằng, trong thời gian qua lượng người gửi ngoại tệ không có nhiều biến động so với thời kỳ trước đó.
|
Ông Cao Sỹ Kiêm - nguyên Thống đốc NHNN khẳng định: “NHNN phải có quy chế rõ ràng, bởi vài NH làm là không đáp ứng được vì nhu cầu ngoại tệ của dân rải khắp nước”. Theo thông tin thì tới nay mới chỉ có hai NH công bố bán ngoại tệ cho dân là Đông Á Bank và Eximbank với số lượng cao nhất là 7.000USD/người. Vì thế, chuyên gia này cho rằng, nên có quy chế bằng động lực kinh tế hoặc cách điều hành để mọi NH phải có trách nhiệm giải quyết ngoại tệ cho nhu cầu chính đáng của nhân dân như đi khám bệnh, du học, công tác, du lịch… |
Cẩm Văn – Lưu Thủy
Lao động
