Biến ESG thành đòn bẩy tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt
Trong bối cảnh các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng siết chặt, ESG đang dần vượt ra khỏi khuôn khổ của một xu hướng để trở thành điều kiện tiên quyết với doanh nghiệp muốn tham gia sân chơi toàn cầu. Thông điệp đó được nhấn mạnh xuyên suốt hội thảo "Nâng tầm năng lực thực thi cho doanh nghiệp Việt qua bộ tiêu chuẩn ESG - ISO toàn cầu", diễn ra sáng 20/05 tại hội trường Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh.
Doanh nghiệp Việt chưa sẵn sàng cho sân chơi quốc tế
Theo ông Nguyễn Đoàn Thông - Trưởng phòng Hội viên Đào tạo - Truyền thông VCCI TP.HCM, nhận định ESG đang trở thành tấm vé để doanh nghiệp bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu và tiếp cận các nguồn vốn xanh. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn đang đứng ngoài cuộc chơi này vì ba lý do: Hệ thống quản trị chưa đáp ứng tiêu chuẩn mới, chưa sẵn sàng đáp ứng yêu cầu ESG từ đối tác và nhà đầu tư quốc tế và thiếu nguồn lực cũng như hệ sinh thái hỗ trợ để thực thi.
Ông Nguyễn Đoàn Thông - Trưởng phòng Hội viên Đào tạo - Truyền thông VCCI TP.HCM
|
Tiếp nối, TS. Trịnh Bá Dương - Giám đốc Phát triển BAH Group kiêm Giám đốc toàn cầu ASEAN Hub dẫn ra một con số đáng suy ngẫm: Trong 5 năm trở lại đây, chỉ duy nhất một doanh nghiệp Việt Nam là VinFast niêm yết thành công trên Nasdaq, sàn chứng khoán công nghệ lớn nhất thế giới đặt tại Mỹ. Trong khi Singapore, một quốc gia nhỏ hơn Việt Nam nhiều lần về dân số, đã có hàng chục doanh nghiệp làm được điều tương tự. Theo ông, khoảng cách này không đến từ quy mô hay năng lực tài chính, mà từ tâm lý ngại minh bạch và chưa sẵn sàng vận hành theo chuẩn quốc tế vốn ăn sâu trong cách nhiều doanh nghiệp Việt đang vận hành.
Vì vậy, ông Dương nhấn mạnh 2026 là năm bản lề để doanh nghiệp Việt thay đổi tư duy, không chỉ ở cấp lãnh đạo mà lan xuống toàn bộ hệ thống vận hành. Muốn bước ra sân chơi quốc tế, doanh nghiệp trước hết cần chuẩn hóa hệ thống quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời xây dựng đội ngũ nhân lực đủ năng lực để duy trì và thực thi những chuẩn mực đó một cách nhất quán trong dài hạn.
Giá trị thực của ESG không dừng ở chứng nhận
Trong phần trình bày của ông Nguyễn Công Minh Bảo - Nhà sáng lập Green Transition Consulting & Training, vị chuyên gia phác họa bức tranh áp lực ngày một rõ nét từ phía các thị trường xuất khẩu lớn, khi hàng loạt quy định mới từ Liên minh châu Âu như cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), luật chống phá rừng hay yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng đang dần chuyển từ xu hướng thành điều kiện bắt buộc.
Tuy nhiên, điều ông nhấn mạnh không phải là áp lực mà là cơ hội. Theo ông, doanh nghiệp hiểu đúng về ESG sẽ không dừng ở việc theo đuổi các chứng nhận, mà cần biết cách chuyển hóa các tiêu chuẩn quốc tế thành hiệu quả vận hành thực tế và giá trị có thể đo lường được. Khi được triển khai đúng hướng, ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn góp phần tối ưu vận hành, nâng cao hiệu quả hoạt động và gia tăng năng lực cạnh tranh dài hạn. Bên cạnh đó, hiện nay người tiêu dùng toàn cầu ngày càng sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm xanh và có nguồn gốc minh bạch, đây chính là dư địa tăng trưởng mà doanh nghiệp Việt đang bỏ ngỏ.
Ông Nguyễn Công Minh Bảo - Nhà sáng lập Green Transition Consulting & Training
|
Ông Yong Suk-Kwang - Giám đốc Viện KCI Hàn Quốc bổ sung góc nhìn từ một quốc gia đã đi trước trong hành trình này. Bộ chỉ số K-ESG của Hàn Quốc được xây dựng với mục tiêu giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông cũng lưu ý rằng "Hộ chiếu xanh" (Digital Product Passport) sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc tại thị trường châu Âu từ năm 2027, đặt ra bài toán cấp bách cho bất kỳ doanh nghiệp nào đang nhắm đến thị trường này.
Ông Trương Quang Minh - Đại diện Vietcombank chi nhánh TP.HCM, mang đến góc nhìn của tổ chức tín dụng đối với hành trình ESG của doanh nghiệp. Theo ông, doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào ESG không chỉ đang xây dựng uy tín mà còn đang chủ động mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tài chính ưu đãi cho chính mình.
Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh ESG không thay thế các nguyên tắc tín dụng cốt lõi, khi mục đích sử dụng vốn, hiệu quả phương án kinh doanh và khả năng trả nợ vẫn là những yếu tố quyết định sau cùng trong mỗi quyết định cho vay.
Anh Văn
