Các NHTW nước ngoài bán mạnh trái phiếu Mỹ sau chiến tranh Iran
Các ngân hàng trung ương nước ngoài đang giảm mạnh lượng nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2012, khi nhiều quốc gia bán tài sản này để hỗ trợ nền kinh tế và đồng nội tệ sau cú sốc từ chiến tranh Iran.
Theo dữ liệu của Fed, giá trị trái phiếu Mỹ do các tổ chức nước ngoài nắm giữ - chủ yếu là ngân hàng trung ương, cùng với chính phủ và các tổ chức quốc tế - đã giảm 82 tỷ USD kể từ ngày 25/02, xuống còn 2.7 ngàn tỷ USD.
Đà sụt giảm trong một tháng qua phản ánh tác động từ việc Iran đóng eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng then chốt - khiến giá dầu tăng vọt. Điều này làm gia tăng áp lực lên các quốc gia nhập khẩu năng lượng, đồng thời đẩy đồng USD tăng giá trên diện rộng.
Diễn biến này cũng trùng với thời điểm nhiều ngân hàng trung ương can thiệp vào thị trường ngoại hối nhằm hỗ trợ đồng nội tệ - động thái thường đi kèm với việc bán USD và các tài sản định giá bằng USD, bao gồm trái phiếu Mỹ.
Bà Meghan Swiber, Chiến lược gia lãi suất Mỹ tại Bank of America, nhận định: “Các tổ chức nước ngoài đang bán trái phiếu Mỹ”.
Các NHTW nước ngoài giảm nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ
Ông Brad Setser, Chuyên gia tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), cho rằng các quốc gia nhập khẩu dầu như Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Thái Lan có thể nằm trong nhóm bán ra, khi phải chi nhiều USD hơn để nhập khẩu năng lượng.
Dữ liệu cho thấy ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã bán khoảng 22 tỷ USD trái phiếu Chính phủ nước ngoài từ dự trữ ngoại hối kể từ ngày 27/02 - thời điểm ngay trước khi các cuộc tấn công vào Iran bắt đầu. Một phần đáng kể trong số này nhiều khả năng là trái phiếu Mỹ.
Số liệu từ Thái Lan và Ấn Độ cũng cho thấy dự trữ ngoại hối suy giảm kể từ khi chiến tranh nổ ra, dù chưa rõ mức độ liên quan trực tiếp đến việc bán trái phiếu Mỹ hay rút tiền gửi bằng USD.
Ông Setser cho biết: “Nhiều quốc gia không muốn đồng nội tệ tiếp tục mất giá, bởi điều đó sẽ khiến giá dầu tính theo nội tệ tăng cao, kéo theo áp lực lên ngân sách trợ giá hoặc chi phí sinh hoạt. Vì vậy, họ buộc phải can thiệp để hạn chế đà mất giá”.
Thổ Nhĩ Kỳ giảm nắm giữ trái phiếu Chính phủ nước ngoài
Ở chiều ngược lại, một số nước xuất khẩu dầu tại Trung Đông cũng có thể đang bán trái phiếu Mỹ để bổ sung nguồn tiền, dù nhóm này chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng số nhà đầu tư.
Trái phiếu Mỹ từ lâu được xem là tài sản dự trữ chủ chốt của các ngân hàng trung ương toàn cầu, nhờ quy mô thị trường lên tới khoảng 30 ngàn tỷ USD - lớn nhất và có tính thanh khoản cao nhất thế giới.
Làn sóng bán ra được đặt trong bối cảnh thị trường trái phiếu Mỹ vốn đã chịu áp lực, khi nhà đầu tư lo ngại xung đột Trung Đông có thể đẩy lạm phát tăng trở lại. Điều này khiến lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm và 10 năm tăng mạnh nhất kể từ năm 2024, qua đó kéo chi phí vay vốn của Chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình đi lên.
Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng mạnh kể từ chiến sự Iran
Một số nhà đầu tư cho rằng việc giảm nắm giữ trái phiếu thường xảy ra khi đồng USD mạnh lên, do các ngân hàng trung ương phải tái cân bằng danh mục và bảo vệ tỷ giá. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng đây là dấu hiệu các quốc gia đang rút dự trữ để ứng phó với biến động thị trường.
Ông Stephen Jones, Giám đốc đầu tư tại Aegon Asset Management, nhận định: “Họ đang tích lũy ‘nguồn lực cho thời chiến’ bằng cách chuyển trái phiếu thành tiền mặt - tức là rút ‘quỹ dự phòng’ để sẵn sàng đối phó với bất ổn”.
Các nhà phân tích cũng lưu ý một phần trái phiếu có thể được chuyển sang các đơn vị lưu ký khác thay vì bị bán hoàn toàn. Dù vậy, quy mô sụt giảm hiện tại vẫn đáng chú ý, đặc biệt khi thị trường trái phiếu Mỹ đã tăng gần gấp ba kể từ năm 2012 - lần gần nhất ghi nhận mức giảm tương tự.
Xu hướng này cũng phản ánh một chuyển dịch dài hạn: Các nhà quản lý dự trữ ngoại hối đang dần đa dạng hóa danh mục, giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD. Trong bối cảnh đó, vai trò của nhà đầu tư tư nhân nước ngoài trên thị trường trái phiếu Mỹ ngày càng trở nên quan trọng hơn.
Vương Đông
