Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu có thể làm trước đoạn tới trung tâm tỉnh
Tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu dài khoảng 162 km, nối tới cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, đang được tính phương án ưu tiên đầu tư trước đoạn từ Bảo Hà đến trung tâm tỉnh Lai Châu, thay vì triển khai toàn tuyến trong một giai đoạn.
Chiều 11/08, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với lãnh đạo Lai Châu, Lào Cai và các bộ, ngành về chủ trương đầu tư cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13). Đây là dự án quan trọng quốc gia, được kỳ vọng mở thêm trục kết nối Tây Bắc với cao tốc Hà Nội - Lào Cai và kéo dài tới khu vực cửa khẩu Ma Lù Thàng.
Theo phương án đề xuất, tuyến bắt đầu tại Km194 cao tốc Hà Nội - Lào Cai, thuộc xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai và kết thúc tại ranh giới quy hoạch khu vực cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Toàn tuyến dài khoảng 162 km, gồm 49.5 km qua Lào Cai và 112.5 km qua Lai Châu, được thiết kế với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh.
Địa hình miền núi khiến công trình có khối lượng cầu, hầm lớn. Phương án hiện nay dự kiến bố trí 118 cầu và 7 hầm xuyên núi, hướng tuyến cơ bản đi theo hành lang Quốc lộ 279, Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D trước khi kết nối Quốc lộ 12 tại khu vực cửa khẩu. Đoạn từ Bảo Hà tới trung tâm Lai Châu dự kiến cho phép xe chạy tối đa 100 km/h, trong khi phần còn lại tới Ma Lù Thàng thiết kế ở mức 80 km/h.
Lai Châu đề nghị ưu tiên đầu tư trước đoạn khoảng 116 km từ Bảo Hà tới trung tâm tỉnh. Tuy nhiên, địa phương vẫn muốn chủ trương đầu tư được xem xét cho toàn tuyến tới cửa khẩu Ma Lù Thàng, sau đó chia thành các giai đoạn phù hợp khả năng bố trí vốn.
Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu Lê Minh Ngân đề nghị ưu tiên đầu tư trước đoạn từ Bảo Hà tới trung tâm tỉnh, đồng thời nghiên cứu kết nối toàn tuyến tới cửa khẩu Ma Lù Thàng - Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên
|
Các bộ, ngành cơ bản đồng tình về sự cần thiết của dự án nhưng cho rằng phần từ trung tâm Lai Châu tới cửa khẩu cần tiếp tục đánh giá hiệu quả, triển vọng thương mại biên giới và khả năng khai thác sau khi hoàn thành. Nếu đầu tư theo từng giai đoạn, tuyến đường vẫn cần được thiết kế ngay theo tiêu chuẩn cao tốc 4 làn hoàn chỉnh, tránh phải cải tạo, mở rộng với chi phí lớn về sau.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết tuyến Bảo Hà - Lai Châu trước đây dự kiến đầu tư sau năm 2030. Tuy nhiên, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đặt yêu cầu triển khai trong nhiệm kỳ này, khiến tiến trình được điều chỉnh theo hướng hoàn thành trước năm 2030.
Việc đẩy sớm dự án cũng gắn với kế hoạch hoàn thiện mạng lưới cao tốc quốc gia. Mục tiêu tới năm 2030, cả nước có 5,000 km đường cao tốc, song mạng lưới hiện chưa phân bổ đều giữa các vùng. Lai Châu vẫn chưa có cao tốc, trong khi giao thông chịu nhiều hạn chế do địa hình miền núi, khoảng cách xa các trung tâm kinh tế và nguy cơ sạt lở.
Khi cao tốc Nội Bài - Lào Cai được nâng cấp, mở rộng, tuyến nối tiếp từ Lào Cai sang Lai Châu sẽ giúp địa phương tiếp cận nhanh hơn với Hà Nội, đồng bằng sông Hồng và hệ thống cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh. Nếu kéo dài tới Ma Lù Thàng, tuyến còn kết nối khu vực biên giới với tỉnh Vân Nam và Tây Nam Trung Quốc.
Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu Lê Minh Ngân cho rằng kết nối tới cửa khẩu có thể tạo thêm điều kiện giao thương với các khu vực kinh tế của Vân Nam, trong đó có châu Hồng Hà, đồng thời hỗ trợ phát triển du lịch, đô thị và các ngành kinh tế khác tại Lai Châu.
Hiệu quả kinh tế trực tiếp chưa đủ bù chi phí
Bài toán lớn nhất hiện nay nằm ở hiệu quả đầu tư và nguồn vốn. Tuyến đường dài, đi qua núi cao, địa hình phức tạp, số lượng cầu và hầm lớn nên suất đầu tư dự kiến ở mức cao, trong khi khả năng cân đối ngân sách còn hạn chế.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu không chỉ tính dòng lợi ích kinh tế trực tiếp mà phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế - xã hội, liên kết vùng, quốc phòng, an ninh biên giới và tác động tới đời sống đồng bào các dân tộc.
“Nếu chỉ xét hiệu quả kinh tế thì lợi ích của tuyến đường hiện chưa đủ bù đắp chi phí đầu tư”, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý. Vì vậy, hồ sơ dự án phải làm rõ những lợi ích đặc thù này trước khi trình cấp có thẩm quyền.
Phương án phân kỳ vì thế được đặt ra để giảm áp lực vốn trong một thời điểm. Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tiếp tục rà soát tổng mức đầu tư, suất đầu tư, tiêu chuẩn kỹ thuật và hướng tuyến, đặc biệt với cầu, hầm nhằm tiết kiệm chi phí nhưng vẫn bảo đảm an toàn, khả năng chống chịu thiên tai và yêu cầu quốc phòng, an ninh.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu phương án phân kỳ phải phù hợp nguồn lực nhưng vẫn tính toán công trình theo quy mô cao tốc hoàn chỉnh - Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên
|
Việc phân kỳ cũng không đồng nghĩa xây dựng một tuyến đường tạm thời. Phần giải phóng mặt bằng và thiết kế cần tính theo quy mô hoàn chỉnh, tránh tình trạng sau khi đưa vào khai thác lại phải mở rộng, cải tạo. Các bộ, ngành cũng đề nghị cân đối dự án trong tổng thể kế hoạch đầu tư công, có thể kéo dài thời gian thực hiện nếu cần để tránh bố trí vốn dàn trải.
Một vấn đề khác là cách chia trách nhiệm giữa Trung ương, Lai Châu và Lào Cai, nhất là nguồn lực giải phóng mặt bằng. Theo định hướng được nêu tại cuộc họp, địa phương nào có đoạn tuyến đi qua có thể chủ động triển khai phần việc trên địa bàn mình nhưng phải bảo đảm đấu nối đồng bộ, qua đó giảm đầu mối và tránh chồng chéo trong quản lý.
Trước mắt, Lai Châu được yêu cầu sớm lựa chọn đơn vị tư vấn đủ năng lực để hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án quan trọng quốc gia. Bộ Tài chính thực hiện chức năng cơ quan thẩm định, còn Bộ Xây dựng tiếp tục hướng dẫn về chuyên môn trong quá trình chuẩn bị.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng lưu ý hai địa phương không nên chờ tới khi bố trí đủ toàn bộ nguồn vốn mới bắt đầu các thủ tục. Các công việc chuẩn bị có thể thực hiện trước, sau đó tập trung vào phạm vi được cấp có thẩm quyền quyết định và tiếp tục nghiên cứu phần còn lại tới Ma Lù Thàng.
Lộ trình đầu tư cần được công bố rõ để người dân nắm được phạm vi thực hiện từng giai đoạn, tránh kỳ vọng toàn bộ 162 km sẽ được triển khai cùng lúc. Song song với chuẩn bị đường cao tốc, Lai Châu và Lào Cai được đề nghị rà soát quy hoạch, thu hút đầu tư và chuẩn bị các ngành, lĩnh vực có thể khai thác tuyến đường khi hoàn thành.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
