Cấp phép sàn TMĐT lớn vốn ngoại phải hỏi ý kiến Bộ Công an, Quốc phòng
Khi nhà đầu tư nước ngoài chi phối tổ chức vận hành một nền tảng TMĐT lớn, cơ quan cấp giấy phép phải lấy ý kiến Bộ Công an và Bộ Quốc phòng về vấn đề an ninh quốc gia. Quy định nằm trong Nghị định 342 vừa được Chính phủ ban hành.
Nghị định 342/2026/NĐ-CP giao UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đặt trụ sở chính cấp, điều chỉnh hoặc thu hồi Giấy phép kinh doanh. Với một số trường hợp, địa phương không tự quyết mà phải lấy thêm ý kiến của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng.
Trong đó có trường hợp nhà đầu tư nước ngoài chi phối tổ chức đứng sau nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử hoặc nền tảng thương mại điện tử tích hợp thuộc nhóm nền tảng số lớn. Nội dung được hai bộ cho ý kiến là vấn đề an ninh quốc gia.
Đây chỉ là một phần trong Nghị định mới quy định hoạt động mua bán hàng hóa và các dịch vụ liên quan của nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Những hoạt động phải có Giấy phép kinh doanh gồm bán lẻ hàng hóa; nhập khẩu, bán buôn một số nhóm hàng; cung cấp một số dịch vụ logistics; cho thuê hàng hóa; xúc tiến thương mại; trung gian thương mại; quản lý, vận hành các nền tảng thương mại điện tử nêu trên và tổ chức đấu thầu hàng hóa, dịch vụ.
Với doanh nghiệp đã có quyền xuất khẩu, hàng mua tại Việt Nam, đặt gia công trong nước hoặc được nhập khẩu hợp pháp có thể được đưa ra nước ngoài và khu vực hải quan riêng. Hàng thuộc diện cấm, tạm ngừng xuất khẩu hoặc không được quyền xuất khẩu theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia vẫn bị loại trừ. Nếu hàng cần giấy phép hoặc phải đáp ứng điều kiện riêng, doanh nghiệp cũng phải thực hiện đầy đủ trước khi xuất khẩu.
Quy tắc tương tự áp dụng với nhập khẩu. Doanh nghiệp có quyền nhập khẩu được đưa hàng từ nước ngoài hoặc khu vực hải quan riêng vào Việt Nam, trừ những mặt hàng bị cấm, tạm ngừng hoặc không được quyền nhập khẩu. Hàng thuộc diện kinh doanh có điều kiện vẫn phải đáp ứng quy định chuyên ngành.
Doanh nghiệp đã có quyền bán buôn, bán lẻ được phân phối hàng sản xuất hoặc gia công tại Việt Nam và hàng nhập khẩu hợp pháp.
Điều kiện để được cấp Giấy phép kinh doanh sẽ khác nhau tùy xuất xứ của nhà đầu tư và lĩnh vực họ muốn tham gia.
Nhà đầu tư đến từ nước hoặc vùng lãnh thổ có điều ước quốc tế với Việt Nam về mở cửa thị trường phải đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường tương ứng. Nếu tổ chức kinh tế tại Việt Nam đã hoạt động từ một năm trở lên tính đến ngày nộp hồ sơ, doanh nghiệp không được còn nợ thuế quá hạn.
Với nhà đầu tư không thuộc nhóm trên, ngoài yêu cầu về nợ thuế, cơ quan cấp phép còn xem xét quy định chuyên ngành và mức độ cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước cùng lĩnh vực trong một năm trước thời điểm nộp hồ sơ.
Nếu dịch vụ mà doanh nghiệp muốn kinh doanh chưa nằm trong cam kết mở cửa thị trường của Việt Nam, việc cấp phép còn được cân nhắc dựa trên chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực ở địa phương, vùng và cả nước, cũng như tiến trình đàm phán mở cửa thị trường.
Riêng nhà đầu tư đến từ nước, vùng lãnh thổ không có điều ước quốc tế liên quan với Việt Nam, cơ quan quản lý còn xem xét quan hệ ngoại giao, an ninh quốc gia, trật tự và an toàn xã hội.
Gạo, đường chỉ bán lẻ tại cửa hàng được cấp phép
Nghị định dành quy định riêng cho một số hàng hóa chưa được Việt Nam cam kết mở cửa thị trường, gồm dầu bôi trơn và mỡ bôi trơn có nguồn gốc dầu mỏ; gạo; đường; vật phẩm đã ghi hình; sách, báo và tạp chí.
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài muốn bán lẻ gạo, đường, vật phẩm đã ghi hình, sách, báo và tạp chí chỉ được cơ quan quản lý xem xét cấp quyền phân phối khi đã có Giấy phép lập cơ sở bán lẻ dưới hình thức cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini hoặc siêu thị. Những mặt hàng này được bán tại chính các cơ sở bán lẻ được cấp phép đó.
Với dầu và mỡ bôi trơn có nguồn gốc dầu mỏ, doanh nghiệp được xem xét cấp quyền nhập khẩu và bán buôn nếu đã có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án sản xuất mặt hàng này tại Việt Nam.
Một trường hợp khác là doanh nghiệp đã đầu tư sản xuất hoặc được phép phân phối tại Việt Nam máy móc, thiết bị và hàng hóa có sử dụng loại dầu, mỡ bôi trơn nói trên. Khi đó, cơ quan quản lý cũng có thể xem xét cấp quyền nhập khẩu và bán buôn.
Việc cấp giấy phép thuộc UBND tỉnh, thành nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. Cơ quan này cũng thực hiện cấp lại, điều chỉnh và thu hồi giấy phép trong quá trình doanh nghiệp hoạt động.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
