Chính phủ ban hành Chương trình hành động mới về huy động và sử dụng nguồn lực đến năm 2030
Chương trình hành động thực hiện Kết luận 115-KL/TW nhấn mạnh cải cách thể chế, quy hoạch và quản lý dữ liệu, hướng tới huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, giảm đầu cơ và nâng cao chất lượng tăng trưởng đến năm 2030.
Ngày 15/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 12/NQ-CP, chính thức triển khai Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 115-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 39-NQ/TW liên quan đến nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế. Chương trình được xác định là khung hành động xuyên suốt đến năm 2030, làm căn cứ để các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch triển khai, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện.
Khác với giai đoạn trước, Chương trình lần này không chỉ kế thừa các nhiệm vụ, đề án đã được phê duyệt mà còn bổ sung các nhiệm vụ mới, phù hợp với bối cảnh phát triển nhanh, bền vững và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng của nền kinh tế trong thập kỷ tới.
Mục tiêu đến 2030: Năng suất, nhân lực và hiệu quả sử dụng nguồn lực
Theo Nghị quyết, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân đạt khoảng 8.5% mỗi năm. Cơ cấu lao động tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại, với tỷ trọng lao động nông nghiệp giảm xuống dưới 20%, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 35-40%. Đáng chú ý, trên 80% người trong độ tuổi lao động được đào tạo kỹ năng số cơ bản, hướng tới khả năng cung cấp nguồn nhân lực công nghệ số chất lượng cao cho khu vực và thế giới.
Song song với đó, tỷ lệ lao động phi chính thức được kéo giảm xuống dưới 40%, tỷ lệ thất nghiệp chung duy trì dưới 3%. Các chỉ tiêu xã hội tiếp tục được củng cố với mục tiêu bảo đảm vững chắc mức sinh thay thế, tuổi thọ bình quân đạt khoảng 75,5 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh tối thiểu 68 năm. Chỉ số phát triển con người (HDI) phấn đấu đạt khoảng 0,78.
Hạ tầng, tài nguyên và an toàn tài chính quốc gia
Chương trình xác định hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có khả năng kết nối với khu vực và thế giới là một trụ cột then chốt. Đồng thời, Việt Nam hướng tới đạt các chỉ tiêu về sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước, khoáng sản và tái sử dụng, tái chế chất thải tương đương nhóm nước dẫn đầu ASEAN; giảm tiêu hao năng lượng trên một đơn vị GDP ở mức 1-1.5% mỗi năm.
Về tài chính - ngân sách, Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh tài chính quốc gia, kiểm soát nợ công, nợ Chính phủ và nợ nước ngoài trong giới hạn an toàn theo quy định của Quốc hội. Tổng đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm dự kiến đạt khoảng 40% GDP, trong đó đầu tư công chiếm 20-22%. Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu hướng tới 120% GDP, dư nợ thị trường trái phiếu tối thiểu 58% GDP, doanh thu ngành bảo hiểm đạt 3.3-3.5% GDP, tổng mức dự trữ quốc gia đạt 0.5% GDP.
Động lực đổi mới sáng tạo và kinh tế số
Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đưa chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) vào nhóm 40 nước dẫn đầu thế giới, nâng tỷ trọng đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) lên trên 55%. Các chỉ số về môi trường và năng lực cạnh tranh số tiếp tục được cải thiện, với mục tiêu chỉ số hiệu quả môi trường (EPI) vượt 55 điểm và Việt Nam thuộc nhóm 50 quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số.
Kinh tế dữ liệu được kỳ vọng tăng trưởng gấp ba lần tốc độ tăng GDP, tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP. Công nghiệp công nghệ số chiếm tối thiểu 8% GDP, trong khi tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong các ngành chế biến, chế tạo vượt 45%. Cùng với đó, số lượng doanh nghiệp Việt Nam có giá trị thương hiệu cao trên các bảng xếp hạng quốc tế tăng bình quân 10% mỗi năm; tỷ lệ doanh nghiệp công nghệ số tiệm cận mức của các nước phát triển. Riêng lĩnh vực du lịch, tổng thu phấn đấu đạt 13-14% GDP.
Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn nguồn lực
Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, Chính phủ xác định hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trung tâm. Hệ thống cơ chế, chính sách phải vừa tháo gỡ các điểm nghẽn hiện hữu, vừa kiến tạo động lực tăng trưởng mới, bảo đảm huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực từ Nhà nước, xã hội và người dân. Một trong những yêu cầu đáng chú ý là xây dựng các cơ chế đủ mạnh để người dân an tâm đầu tư, kinh doanh, hạn chế xu hướng tích trữ vàng và đầu cơ đất đai, bất động sản.
Cùng với đó, Chính phủ yêu cầu thực hiện nghiêm túc các luật, pháp lệnh đã ban hành, đồng thời rà soát, sửa đổi những quy định chồng chéo, mâu thuẫn. Tư duy “không quản được thì cấm” phải được xóa bỏ, mỗi vấn đề chỉ được quy định tại một luật duy nhất. Cải cách hành chính được đẩy mạnh theo hướng đơn giản, minh bạch, phân cấp, phân quyền gắn với hậu kiểm và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu.
Quy hoạch, dữ liệu và xử lý tồn đọng
Chương trình cũng đặt trọng tâm vào đổi mới công tác quy hoạch, coi đây là công cụ chủ yếu để huy động và phân bổ nguồn lực theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Quy hoạch phải đồng bộ, khả thi, hạn chế tối đa tình trạng cục bộ, "xin - cho", bảo đảm công khai, minh bạch và gắn chặt với ứng dụng công nghệ số, cơ sở dữ liệu dùng chung.
Song song, các nguồn lực của nền kinh tế, cả vật chất lẫn phi vật chất, sẽ được rà soát, kiểm kê và số hóa, làm cơ sở cho hoạch định và điều chỉnh chính sách. Chính phủ yêu cầu xử lý dứt điểm các vướng mắc kéo dài như quy hoạch treo, dự án ách tắc thủ tục, đất công bỏ hoang, tài sản tranh chấp, gắn trách nhiệm người đứng đầu với hiệu quả đưa nguồn lực vào sử dụng thực tế.
Nghị quyết giao các bộ, ngành và địa phương chủ động xây dựng hoặc lồng ghép các chương trình, kế hoạch phù hợp, bảo đảm triển khai đồng bộ và hiệu quả. Bộ Tài chính được giao chủ trì công tác tuyên truyền, phối hợp với các cơ quan liên quan phổ biến nội dung Kết luận số 115-KL/TW, đồng thời theo dõi, đôn đốc và báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình.
Nghị quyết số 12/NQ-CP có hiệu lực kể từ ngày ký, thay thế Nghị quyết số 30/NQ-CP năm 2020, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong cách tiếp cận huy động, quản lý và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.
Tùng Phong
