Chính phủ sửa nghị định quy hoạch đô thị, thúc đẩy phân quyền và chuyển đổi số
Nghị định số 34/2026/NĐ-CP sửa đổi nhiều quy định về lập quy hoạch đô thị và nông thôn, theo hướng giảm điều kiện kỹ thuật, mở rộng phạm vi áp dụng và đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương.
Chính phủ ban hành Nghị định số 34/2026/NĐ-CP ngày 22/01/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 178/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.
Nới điều kiện lập quy hoạch chung đô thị
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định số 34/2026/NĐ-CP là sửa đổi Điều 7 theo hướng mở rộng căn cứ pháp lý và nới một số điều kiện đối với việc lập quy hoạch chung đô thị. Theo đó, ngưỡng mật độ dân số tối thiểu được điều chỉnh giảm từ 500 người/km² xuống còn 300 người/km2, đồng thời bỏ quy định về diện tích tối thiểu đối với đô thị mới.
Phạm vi lập quy hoạch chung được xác định linh hoạt hơn, bao gồm thành phố, tỉnh dự kiến thành lập thành phố; đặc khu là đô thị hoặc được định hướng thuộc hệ thống đô thị; các khu vực gồm một hoặc nhiều phường liền kề, kể cả trường hợp phường độc lập không có phường liền kề xung quanh. Đối với khu vực gồm phường và xã liền kề, Nghị định vẫn giữ yêu cầu về diện tích tối thiểu 50 km2, mật độ dân số tối thiểu 300 người/km2 và tỷ lệ lao động phi nông nghiệp tối thiểu 30%.
Đáng chú ý, Nghị định bổ sung trường hợp đô thị mới có phạm vi tối thiểu theo địa giới hành chính cấp xã, miễn là phù hợp với định hướng phát triển hệ thống đô thị trong các quy hoạch cấp trên. Phạm vi quy hoạch được phê duyệt trong quy hoạch chung đô thị sẽ là căn cứ chính để quản lý phát triển đô thị.
Mở rộng phạm vi lập quy hoạch phân khu
Nghị định số 34/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi Điều 8, mở rộng phạm vi điều chỉnh của quy hoạch phân khu và không còn quy định cứng về quy mô diện tích. Việc lập quy hoạch phân khu được xác định trên cơ sở cấu trúc không gian của quy hoạch chung đã được phê duyệt và do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.
Quy định mới cho phép lập quy hoạch phân khu đối với các khu chức năng có mục tiêu quản lý phát triển hoặc yêu cầu đầu tư hạ tầng kỹ thuật, cũng như các khu vực được xác định trong quy hoạch chung hoặc quy hoạch tỉnh để triển khai dự án đầu tư xây dựng hạ tầng. Cách tiếp cận này giúp quy hoạch phân khu bám sát nhu cầu quản lý và triển khai dự án thực tế, thay vì bị giới hạn bởi các tiêu chí diện tích mang tính hành chính.
Điều chỉnh quy định về quy hoạch chi tiết, đẩy mạnh số hóa hồ sơ
Đối với quy hoạch chi tiết, Nghị định sửa đổi quy định theo hướng không ấn định ngưỡng diện tích cụ thể đối với khu chức năng, mà căn cứ vào quy hoạch chi tiết đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung thành phố. Việc điều chỉnh này nhằm tạo sự thống nhất giữa các cấp quy hoạch và giảm các ràng buộc kỹ thuật không cần thiết.
Song song với đó, Nghị định bổ sung yêu cầu gửi hồ sơ quy hoạch đô thị và nông thôn qua hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng. Các hồ sơ chưa gửi thẩm định trước ngày 01/01/2026 sẽ phải thực hiện việc cập nhật, gửi dữ liệu sau khi được phê duyệt, qua đó tăng tính minh bạch, đồng bộ và phục vụ công tác quản lý nhà nước.
Rõ hơn trách nhiệm quản lý kinh phí quy hoạch
Nghị định số 34/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi quy định về trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong quản lý kinh phí cho hoạt động quy hoạch đô thị và nông thôn. Theo đó, UBND cấp tỉnh và cấp phê duyệt quy hoạch có trách nhiệm ban hành kế hoạch kinh phí hằng năm, phê duyệt dự toán chi phí cho công tác quy hoạch, đồng thời được phân cấp, ủy quyền cho các cơ quan trực thuộc phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trường hợp nhà đầu tư đồng thời là cơ quan tổ chức lập quy hoạch, trách nhiệm phê duyệt dự toán chi phí lập nhiệm vụ và đồ án quy hoạch thuộc về chính cơ quan này, bảo đảm rõ ràng về thẩm quyền và nguồn lực thực hiện.
Hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn
Theo Bộ Xây dựng, Nghị định sửa đổi đã cụ thể hóa các nội dung của Luật số 144/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và các quy định mới về phân quyền, phân cấp.
Việc điều chỉnh, bổ sung các quy định được kỳ vọng sẽ khắc phục những tồn tại, vướng mắc trong quá trình triển khai quy hoạch thời gian qua, đồng thời góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn.
Tùng Phong
