Chủ tịch VNZ: Đóng vai “người làm vườn”, ươm mầm các tài năng AI

Chủ tịch VNZ: Đóng vai “người làm vườn”, ươm mầm các tài năng AI

Ngày 08/10/2026, tại sự kiện Saigon AI Hub (SAIH) Applied AI Lab Demo Day, ông Lê Hồng Minh - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn VNG (UPCoM: VNZ) đã ví von hành trình ươm mầm các tài năng trí tuệ nhân tạo (AI) như công việc của "những người làm vườn". Sau “mùa vụ” đầu tiên với 1 dự án được thương mại hóa, định hướng sắp tới tiếp diễn theo hướng ngược lại, với khởi đầu bằng chính những đơn đặt hàng thực tiễn từ doanh nghiệp và xã hội.

Những “người làm vườn” ươm mầm công nghệ

Chia sẻ tại sự kiện, Chủ tịch VNZ kể lại câu chuyện khởi nguồn của Saigon AI Hub. Đó là thời điểm cách đây hơn 1 năm, khi ban lãnh đạo VNZ đến thăm các trường đại học thuộc hệ thống Đại học Quốc gia TP.HCM (ĐHQG-TP.HCM). Họ nhận ra thực trạng trong các nhóm nghiên cứu AI hiện tại, gồm 3 rào cản lớn: Xin ngân sách để trang bị GPU quá lâu; vòng đời đề tài từ lúc phê duyệt, cấp kinh phí, nghiên cứu và báo cáo kéo dài tới 2 năm. Và quan trọng nhất, các đề tài nghiên cứu hơi tách rời với thực tiễn.

Đứng trước bài toán đó, đi từ góc nhìn của doanh nghiệp làm công nghệ, VNZ đã quyết định phải tạo ra mô hình giải quyết những khó khăn này. Saigon AI Hub (SAIH) ra đời chỉ sau đó 2 tháng, đồng hành cùng ĐHQG-TP.HCM.

Chủ tịch HĐQT VNZ Lê Hồng Minh tại sự kiện

“Ngay từ những ngày đầu, tôi đã chia sẻ với các đồng nghiệp rằng chúng ta nên xem mình như những ‘người làm vườn’, với nhiệm vụ tạo ra một mảnh đất và môi trường tốt nhất để những hạt giống có thể nảy mầm, phát triển”, trích lời ông Lê Hồng Minh.

Sự kiện ngày 08/10 được ông Minh ví như “mùa thu hoạch đầu tiên của khu vườn”. Sau 6 tháng Khóa 1, hành trình quy tụ gần 60 nhà nghiên cứu từ các trường đại học tại TP.HCM, kết quả mang lại đã vượt ngoài kỳ vọng với 6/10 nhóm nghiên cứu trình diễn được các nguyên mẫu (prototype) có tính ứng dụng cao, trải dài từ y tế (phòng chống ung thư), thị giác máy tính đến công nghệ tiếng Việt. Đáng chú ý, một dự án kết hợp AI và thiết bị drone đã bước đầu được thương mại hóa thành công.

Công nghệ AI sẽ đi từ đơn đặt hàng thực tế

Bất chấp thành công từ Khóa 1, Chủ tịch VNZ thẳng thắn chỉ ra vấn đề: Việc đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tế vẫn cần một cú hích mạnh hơn. Nguyên nhân do các đề tài khóa đầu tiên chủ yếu đến từ sự tò mò của các nhà nghiên cứu mà thiếu đi tính ứng dụng. Do vậy, ông cho biết Khóa 2 sẽ đi theo hướng ngược lại, từ nhu cầu thực tiễn đến cung cấp giải pháp.

“Với Khóa 2, Saigon AI Hub mong muốn đảo ngược cách tiếp cận này: thay vì bắt đầu từ đề tài nghiên cứu, chúng tôi sẽ bắt đầu từ những bài toán thực tế cần được giải quyết.

Theo đó, chương trình sẽ mời gọi các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và tổ chức đề xuất những vấn đề thực tiễn mà họ mong muốn ứng dụng AI để giải quyết”, ông Minh phát biểu.

Ông Minh cho biết, thay đổi quan trọng nhất là việc SAIH sẽ tiếp nhận và lựa chọn các bài toán thực tế từ doanh nghiệp, cơ quan và tổ chức. Trên cơ sở được lựa chọn, chương trình sẽ tiếp tục mời gọi các nhóm nghiên cứu đăng ký tham gia và đề xuất giải pháp phù hợp.

SAIH lúc này sẽ đóng vai trò là kết nối 3 yếu tố: Đơn vị sở hữu đề bài - doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức công; Cộng đồng nhà nghiên cứu AI giải đề; và Nguồn lực hạ tầng từ SAIH, VNZ, Google.

Trong đó, ông Minh cho rằng các doanh nghiệp và cơ quan nhà nước không chỉ đưa ra bài toán, mà còn có khả năng đồng hành bằng những nguồn lực phù hợp. “Không nhất thiết là kinh phí hay GPU, mà quan trọng là dữ liệu và đội ngũ chuyên gia am hiểu sâu về linh vực liên quan”, ông Minh nhấn mạnh, bởi các nhà nghiên cứu AI dù giỏi công nghệ đến đâu cũng khó lòng hiểu hết đặc thù chuyên môn của từng lĩnh vực nếu không có sự cọ xát thực tế.

“Các bài toán được đề xuất phải thực sự có ý nghĩa, đủ hấp dẫn và có giá trị để thu hút những nhóm nghiên cứu có năng lực tham gia giải quyết”, ông nói thêm.

Thông tin từ SAIH, trong giai đoạn đầu, Khóa 2 sẽ ưu tiên giải quyết các "đơn đặt hàng" thuộc bốn lĩnh vực trọng điểm: Sản xuất (kiểm tra chất lượng, tối ưu quy trình), Nông nghiệp (giám sát năng suất, dự báo dịch bệnh), Biến đổi khí hậu, và các Bài toán cấp quốc gia. Mục tiêu cụ thể trong năm 2027 của tổ chức này là có ít nhất 6 dự án thử nghiệm thành công thực tế, 3 dự án thương mại hóa và thành lập được 1 startup.

Đáng chú ý, ông Minh cho biết đã từng trao đổi với chuyên gia từ Google và nhận được lời tán dương từ đối tác quốc tế, rằng năng lực của các nhóm nghiên cứu Việt Nam hoàn toàn có thể đạt đến trình độ hàng đầu thế giới.

“Đây cũng là một trong những mục tiêu dài hạn quan trọng nhất của Saigon AI Hub: làm thế nào để ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu và nhóm nghiên cứu Việt Nam đạt đến trình độ hàng đầu thế giới? Để hiện thực hóa mục tiêu đó, chúng ta cần kiên trì xây dựng một môi trường nghiên cứu tốt nhất có thể, tạo ra những bài toán có chất lượng, đồng thời khuyến khích và hỗ trợ các nhà nghiên cứu phát triển năng lực, theo đuổi những mục tiêu dài hạn trên con đường nghiên cứu của mình”.

Châu An

FILI - 08:07:45 10/10/2026