Chuyển đổi sang thuế kê khai: Không dùng doanh thu mới để truy thu thuế cũ
Chiều ngày 15/01/2026, tại hội thảo “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?”, lãnh đạo ngành thuế đã đưa ra nhiều thông điệp nhằm tháo gỡ tâm lý lo ngại của người dân. Trong đó, cam kết không sử dụng số liệu doanh thu thực tế năm 2026 để truy thu thuế khoán các năm trước được xem là "chìa khóa" để hộ kinh doanh yên tâm chuyển đổi.
Ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế chia sẻ tại hội thảo chiều ngày 15/01. Ảnh: BTC
|
Phát biểu tại hội thảo, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, chiến dịch 60 ngày cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi phương thức thuế. Thông qua hàng loạt các buổi tọa đàm, họp báo và đối thoại trực tiếp trong hai tháng cuối năm 2025, cơ quan thuế các cấp đã lắng nghe được rất nhiều tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở.
Thực tế cho thấy, khi bước vào sân chơi mới chuyên nghiệp hơn, nhiều hộ kinh doanh mang nặng tâm lý lo âu. Họ lo ngại việc kê khai sai do chưa nắm chắc quy định, lo nộp thuế không đúng dẫn đến bị xử phạt vi phạm hành chính. Đặc biệt, một nỗi lo lớn và phổ biến nhất là liệu cơ quan thuế có dựa vào số liệu doanh thu kê khai minh bạch của năm 2026 để quay lại truy thu, xử phạt cho những năm thực hiện thuế khoán trước đây hay không.
Trước những băn khoăn này, ông Mai Sơn khẳng định đây là những lo lắng rất thật và rất "đời thường". Ngành thuế không xem sự thận trọng này là thái độ "ngần ngại thay đổi", mà coi đó là trách nhiệm của chính cơ quan quản lý. Để người dân tin tưởng, ngành thuế xác định việc chuyển đổi sang thuế kê khai không thể là mệnh lệnh hành chính khô cứng mà phải là lộ trình đồng hành xuyên suốt: Hỗ trợ từ trước khi chuyển đổi, trong quá trình thực hiện và cả giai đoạn hậu kiểm. Ngay từ ngày 01/01/2026, Cục Thuế đã chính thức ban hành và triển khai thống nhất trên toàn ngành "Chương trình hành động 3789" về việc đồng hành cùng hộ, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế.
Đại diện ngành thuế đã nhấn mạnh 3 thông điệp trọng tâm để giải tỏa áp lực cho hộ kinh doanh. Đầu tiên và quan trọng nhất, ông Mai Sơn khẳng định doanh thu thực tế mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước.
Bên cạnh đó, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa đơn cũng đã được điều chỉnh theo hướng đơn giản, giảm nhẹ để phù hợp với quy mô hộ kinh doanh. Quan điểm xuyên suốt của ngành thuế trong giai đoạn đầu chuyển đổi là ưu tiên hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ điều chỉnh thay vì tập trung vào kiểm tra hay xử phạt. Cơ quan thuế thấu hiểu rằng những sai sót ban đầu phần lớn xuất phát từ sự bỡ ngỡ, thiếu kinh nghiệm hoặc lỗi kỹ thuật, do đó không đặt nặng áp lực chế tài.
Thứ hai, để giải quyết nỗi lo về thủ tục phức tạp, ngành thuế cam kết sẽ chuẩn hóa toàn bộ hệ thống văn bản hướng dẫn. Mục tiêu là xây dựng bộ tài liệu dành riêng cho hộ kinh doanh đảm bảo tiêu chí "dễ làm, dễ đúng", giúp người dân thực hiện thống nhất và thuận tiện. Trong quá trình triển khai, Cục Thuế sẽ liên tục tiếp nhận phản ánh để báo cáo cấp có thẩm quyền nhằm đơn giản hóa hơn nữa các quy trình.
Thứ ba là đòn bẩy về công nghệ. Ngành thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh cung cấp miễn phí các dịch vụ thuế điện tử. Hệ thống sẽ được nâng cấp theo hướng thông minh và thân thiện hơn như: cung cấp tờ khai điền sẵn thông tin, tính năng nhắc hạn kê khai và cảnh báo sớm các sai sót tiềm ẩn. Những công cụ này giúp bà con kịp thời điều chỉnh, giảm thiểu rủi ro vi phạm không đáng có. Ông Mai Sơn cũng kêu gọi sự chung tay từ các ngân hàng thương mại và đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ để mang đến nhiều gói hỗ trợ thiết thực hơn, giúp hộ kinh doanh dễ dàng tiếp cận hóa đơn điện tử, chữ ký số với chi phí ưu đãi nhất.
Ông Mai Sơn yêu cầu lãnh đạo Cục Thuế các tỉnh, thành phố và các Chi cục thuế khu vực phải khẩn trương rà soát thực tế. Nhiệm vụ đặt ra là phải lập danh sách chi tiết, phân nhóm nhu cầu để đảm bảo không một hộ kinh doanh nào trên địa bàn bị bỏ lại phía sau trong công cuộc chuyển đổi số. Các đơn vị phải chủ động bố trí đầu mối, "đi từng ngõ, gõ từng cửa" để giới thiệu và hỗ trợ hộ kinh doanh tiếp cận các ứng dụng kê khai thuế phù hợp nhất với ngành nghề và điều kiện hoạt động của mình.
Cát Lam
