Chuyên gia đề nghị tăng dự trữ bắt buộc
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tiếp tục tăng cao với mức tăng 2,21%, đẩy chỉ số giá trong 5 tháng 2011 lên 12,07% so với tháng 12-2010. Điều này lại làm dấy lên tranh luận rằng có nên tăng dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng như một biện pháp để tiếp tục kiềm chế lạm phát.
* Có nên dùng "bom tấn" tăng dự trữ bắt buộc?
Ông Nguyễn Minh Phong thuộc Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội Hà Nội cho biết nếu Chính phủ quyết tâm với các chính sách tài khóa và tiền tệ thắt chặt như đã đề cập trong Nghị quyết 11 thì có khả năng CPI năm 2011 sẽ giữ được ở mức 15%. Tuy nhiên, ông Phong thừa nhận rằng để giữ được ở mức 15% là điều không dễ dàng chút nào.
Trong khi đó, ông Fiachra Mac Cana, giám đốc điều hành kiêm trưởng bộ phận nghiên cứu của Công ty chứng khoán TPHCM (HSC), cho rằng việc giữ CPI dưới 19% trong năm 2011 là điều không thể. Theo tính toán của công ty này thì CPI cả năm sẽ tăng đạt đỉnh ở mức 21% vào tháng 8 và sau đó giảm xuống còn 19% vào cuối năm. Tuy nhiên ông Mac Cana cho rằng 19% theo ông vẫn là mức dự đoán thấp.
Ông Mac Cana cho rằng để tiếp tục kiềm chế lạm phát, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nên sử dụng đến công cụ dữ trữ bắt buộc bằng tiền đồng. Ông nói dự trữ bắt buộc như cái phanh của xe hơi và nếu NHNN muốn nhanh chóng dừng xe thì phải sử dụng đến phanh xe, còn hiện tại NHNN chỉ mới đang nhả bớt ga thôi.
Ông Lê Thẩm Dương, Trưởng khoa Quản trị kinh doanh Đại học Ngân hàng TPHCM, thì cho rằng dự trữ bắt buộc là công cụ cuối cùng mà NHNN dùng đến vì nó sẽ tác động rất mạnh đến các ngân hàng, đặc biệt là những ngân hàng nhỏ đang trong tình trạng thiếu thanh khoản tiền đồng hiện nay. Hiện nhiều ngân hàng nhỏ đang chạy đua đẩy lãi suất huy động tiền đồng lên đến 18-19% khiến các ngân hàng lớn không muốn cũng phải đẩy lên để giữ khách.
“Nếu tăng dự trữ bắt buộc thì sẽ phải chấp nhận hậu quả lớn, có thể là phải hy sinh một vài ngân hàng nhỏ. Nếu muốn sử dụng biện pháp này thì NHNN có thể khoanh vùng các ngân hàng nhỏ và có cơ chế hỗ trợ đặc biệt để các ngân hàng này đảm bảo thanh khoản và không gây ảnh hưởng đến ngân hàng khác”, ông Dương nói.
Trong khi đó, ông Mac Cana cho rằng “Chúng ta cần phải giảm tăng trưởng tín dụng, điều này sẽ ảnh hưởng lên một số ngân hàng nhưng cần chấp nhận, đó là cái giá phải trả để giải quyết vấn đề lạm phát và giảm giá đồng nội tệ. Theo tôi, không còn lựa chọn nào khác.”
Vị này cho rằng tăng trưởng cung tiền chỉ có thể quản lý bằng dự trữ bắt buộc. Vì chỉ có dự trữ bắt buộc có thể giải quyết vấn đề các ngân hàng đi vay qua thị trường mở rồi đem gửi vào một ngân hàng khác, ngân hàng này lại tiếp tục gửi tiền vào một ngân hàng khác. Đây là một trong những nhân tố chủ yếu làm tăng cung tiền và tăng trưởng tín dụng trong hệ thống.
“Chúng ta phải ngăn vấn đề này và chỉ có thể ngăn chặn bằng biện pháp dự trữ bắt buộc. Đây cũng là biện pháp nhằm chặn đứng việc gửi tiền lẫn nhau giữa các ngân hàng vì ngân hàng phải nộp nhiều tiền dự trữ hơn cho NHNN khi nhận tiền gửi từ một ngân hàng khác. Đây là cách được dùng ở các quốc gia phát triển khác mà tôi biết. Trung Quốc cũng đang thực hiện biện pháp này và chúng ta cũng nên đi con đường tương tự”.
Dựa trên những phân tích trên, ông Mac Cana nói Chính phủ cần có biện pháp tức thì để củng cố niềm tin của thị trường vào đồng nội nội tệ từ đây cho đến cuối năm. “Theo tôi, chúng ta phải tăng dự trữ bắt buộc bằng tiền đồng từ 3% hiện nay lên 6% hoặc 7% càng sớm càng tốt”, ông này nói.
Trước đó, Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia Lê Xuân Nghĩa cho rằng nếu tăng dự trữ bắt buộc thì NHNN phải bỏ quy định về tỷ lệ cho vay trên huy động không được quá 80% trong Thông tư 13. Ông Mac Cana cũng đồng tình với ý kiến này của ông Nghĩa.
Lãnh đạo một công ty chứng khoán từng có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành ngân hàng cũng đồng ý với đề xuất của ông Nghĩa khi cho rằng phần 20% mà ngân hàng không được cho vay nếu để một phần tại NHNN nhằm dự trữ cho những rủi ro có thể xảy ra thì vẫn tốt hơn để tại ngân hàng mà NHNN không thể nào kiểm soát được các ngân hàng làm gì với số tiền đó.
Thủy Triều
TBTKSG ONLINE
