Chuyển từ thuế khoán sang kê khai, hộ kinh doanh có lo bị truy thu?
Trước băn khoăn của nhiều hộ kinh doanh về việc chuyển từ nộp thuế khoán sang tự kê khai, cơ quan thuế khẳng định doanh thu kê khai trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh hay truy thu nghĩa vụ thuế của năm 2025.
Trong khuôn khổ hội thảo "Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững" diễn ra ngày 12/03, nhiều hộ kinh doanh đã đặt câu hỏi liên quan đến việc chuyển từ hình thức nộp thuế khoán sang tự kê khai và nộp thuế.
Phiên Hỏi đáp về kê khai thuế cho hộ kinh doanh - Ảnh: VGP
|
Một hộ kinh doanh bày tỏ băn khoăn rằng trước đây họ nộp thuế theo phương thức khoán, nhưng từ năm 2026 sẽ thực hiện tự kê khai. Nếu doanh thu kê khai năm 2026 cao hơn so với năm 2025, liệu cơ quan thuế có căn cứ vào đó để truy thu thuế của năm trước hay không?.
Trả lời vấn đề này, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết theo quy định tại Nghị định 68, doanh thu mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh hoặc truy thu đối với thời kỳ nộp thuế khoán của năm 2025.
Nói cách khác, dù mức doanh thu kê khai trong năm 2026 ở mức nào, cơ quan thuế cũng không sử dụng thông tin đó để quay lại điều chỉnh hay truy thu phần doanh thu khoán đã áp dụng trong năm 2025.
Truy thu chỉ xảy ra khi phát hiện sai phạm trước đó
Theo ông Mai Sơn, trên thực tế vẫn có một số trường hợp hộ kinh doanh bị truy thu thuế, khiến nhiều người băn khoăn. Một số ví dụ đã được báo chí phản ánh, như một số hệ thống kinh doanh đăng ký theo mô hình hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, các trường hợp bị truy thu này không xuất phát từ việc kê khai doanh thu năm 2026, mà do trước đó hộ kinh doanh không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định.
Theo quy định hiện hành, khi doanh thu thực tế tăng trên 50% so với mức doanh thu khoán, hộ kinh doanh phải chủ động đến cơ quan thuế để nộp tờ khai điều chỉnh. Trong trường hợp doanh thu khoán ở mức 5 tỷ đồng nhưng doanh thu thực tế tăng lên hàng chục tỷ đồng, thậm chí 20-30 tỷ đồng, hộ kinh doanh phải thực hiện khai điều chỉnh với cơ quan thuế.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp nghĩa vụ này không được thực hiện. Khi cơ quan thuế hoặc các cơ quan chức năng phát hiện sai phạm, việc truy thu thuế sẽ được tiến hành và trong một số trường hợp có thể xem xét xử lý hình sự đối với hành vi trốn thuế.
Theo đại diện Cục Thuế, các trường hợp bị phản ánh trên báo chí chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với hơn 2 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động và phần lớn đều tuân thủ tốt chính sách pháp luật về thuế.
Ngành thuế cho biết mục tiêu là xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, giúp hộ kinh doanh yên tâm hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời tiếp tục làm trong sạch môi trường kinh doanh.
Cơ quan thuế cũng yêu cầu cán bộ, công chức chủ động nắm bắt vướng mắc, kịp thời giải thích và hướng dẫn để hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định.
Trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ hiện nay, nếu hộ kinh doanh còn băn khoăn hoặc chưa yên tâm với các nội dung giải đáp, có thể tiếp tục gửi câu hỏi để cơ quan thuế làm rõ thêm. Việc hỗ trợ này không chỉ diễn ra trong thời gian ngắn mà theo Quyết định 3789, ngành thuế sẽ tiếp tục đồng hành với hộ kinh doanh trong suốt năm 2026.
Trong thời gian tới, ngành thuế cũng hướng tới xây dựng tờ khai gợi ý và hệ thống dữ liệu hỗ trợ, giúp hộ kinh doanh hạn chế tối đa các thao tác kê khai hoặc thủ tục kế toán phức tạp. Quy trình kê khai sẽ được tối ưu dựa trên dữ liệu sẵn có và sự phối hợp chia sẻ thông tin từ các hộ kinh doanh, qua đó hỗ trợ khu vực kinh doanh cá thể phát triển bền vững.
Tùng Phong
