CPI tháng 5 giảm: chưa vội mừng
Theo công bố của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 2,21% so với tháng 4, tăng 12,07% so với tháng 12/2010 và bình quân năm tháng tăng 15,09% và so với cùng kỳ năm 2010 tăng 19,78%. Thật ngạc nhiên khi CPI so với cùng kỳ năm trước lên đến gần 20% mà một số chuyên gia cho là tín hiệu đáng mừng?
Các năm trước trừ năm 2008 thì không năm nào CPI so với tháng trước lại cao như năm nay, việc tăng giá như vậy có thể không ảnh hưởng nhiều đến các tầng lớp “đại gia” nhưng là một vấn đề không nhỏ với tầng lớp trung lưu, những người nghèo và khu vực nông thôn. Như vậy là nếu năm 2009 có 100.000 đồng thì nay giá trị nó chỉ bằng khoảng 76.000 đồng. Nếu nói tốc độ tăng CPI tháng sau thấp hơn tháng trước là điều vui vẻ thì thật không phải với những người làm công ăn lương và những người có thu nhập thấp. Nếu tốc độ tăng giá giảm dần thì đến cuối năm cũng phải 17% - 18%. Khi chính sách tiền tệ thắt chặt như vậy mà CPI vẫn tăng là sao?
Chính sách tiền tệ thắt chặt và lãi suất tăng quá cao như hiện nay chỉ dồn mọi khó khăn lên các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Từ đầu năm đến nay, họ đã hứng chịu khó khăn từ việc tăng giá điện, xăng dầu (hai lần tăng giá), điều chỉnh tỷ giá và lãi suất tăng cao. Như vậy, các doanh nghiệp loại này một lần nữa phải chịu đựng để tồn tại, một phần thì đẩy những khó khăn đó cho người dân, tình hình này kéo dài thì nhiều doanh nghiệp sẽ trên bờ vực phá sản.
Trong khi đó dường như các doanh nghiệp nhà nước không bị ảnh hưởng nhiều từ chính sách thắt chặt tiền tệ. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, trong quý 1 vốn hóa của các doanh nghiệp nhà nước do địa phương quản lý tăng 21% và vốn hóa của doanh nghiệp do nhà nước quản lý tăng 15%, ngoài ra các ngân hàng thương mại quốc doanh và các tập đoàn nhà nước còn được tiếp cận trực tiếp với nguồn ODA… Như vậy việc thắt chặt tiền tệ đến cuối năm chưa chắc là giải pháp hữu hiệu để chống lạm phát vì nền kinh tế Việt Nam thực sự yếu về cùng.
Nguyên nhân lạm phát tăng cao ở Việt Nam cũng không thể đổ lỗi cho giá cả thế giới tăng. Một số nước trong khu vực được xem là có lạm phát cao trong quý 1 (so cùng kỳ) là EU 2,7%, Hoa Kỳ 2,7%, Hàn Quốc 4,7%, Trung Quốc 5,4%. Trong khí đó, quý 1/2011 của Việt Nam, CPI so với cùng kỳ đã tăng xấp xỉ 14% và trong hai tháng 4 và 5 CPI so với cùng kỳ tăng lên gần 6 điểm phần trăm. Tình hình này là đáng lo ngại và không nên vui mừng vì tăng giá tiêu dùng của tháng 5 thấp hơn tháng 4 mà phải thấy rằng CPI tháng 5 vẫn cao.
Nhớ lại tháng 05/2010, CPI chỉ tăng so với tháng trước 0.27%, tháng 05/2009 CPI tăng 0.44% (năm 2009 là năm Việt Nam có chính sách kích cầu, tiền tệ được nới khá lỏng). Lạm phát vẫn tăng cao liên tục dù tiền tệ đã bị thắt chặt (dù biết rằng chính sách có một độ trễ nhất định). Như vậy, phải chăng lạm phát là do những nguyên nhân tích tụ từ những năm trước và ảnh hưởng lan tỏa của việc tăng chi phí đầu vào về năng lượng, về tỷ giá và lãi suất?
Vì vậy, bên cạnh những giải pháp đã làm, chính phủ nên có chính sách mang tính dài hơi và cơ bản cho nền kinh tế như tiến hành cơ cấu lại nền kinh tế và thay đổi mô hình phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu.
Bùi Trinh – Phạm Lê Hoa
tbktsg
