Đáp ứng nhu cầu ngoại tệ: Trông cả vào ngân hàng

Đáp ứng nhu cầu ngoại tệ: Trông cả vào ngân hàng

Quy chế hoạt động đối với các đại lý thu đổi ngoại tệ quy định rất rõ, ngoài các đại lý đổi ngoại tệ đặt tại các khu cách ly ở cửa khẩu quốc tế, các đại lý tuyệt đối không được bán ngoại tệ tiền mặt cho cá nhân lấy VND.

Việc mua ngoại tệ của cá nhân theo đó phải nằm trong nhóm đối tượng – mục đích được phép và chỉ được mua tại các ngân hàng.

Quy định rất rõ

Nghị định 160 quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Ngoại hối được Chính phủ ban hành năm 2006 quy định rõ, công dân VN có quyền được mua, chuyển và mang ngoại tệ ra nước ngoài thông qua TCTD được phép cho các mục đích hợp pháp khác nhau. Trong trường hợp này, người dân được quyền đến các tổ chức tín dụng (TCTD) mua ngoại tệ phục vụ nhu cầu đi học tập, chữa bệnh, đi công tác, du lịch hay thăm viếng ở nước ngoài.

Trong trường hợp có sẵn ngoại tệ tiền mặt, nghị định trên cũng quy định rất rõ, người dân được quyền cất giữ, mang theo người, cho, tặng, thừa kế, bán cho TCTD được phép, chuyển, mang ra nước ngoài phục vụ cho các mục đích hợp pháp. Chưa kể các cá nhân có ngoại tệ tiền mặt được gửi tiết kiệm ngoại tệ tại TCTD được phép, được rút tiền gốc, lãi bằng ngoại tệ tiền mặt theo quy định của pháp luật về gửi tiết kiệm ngoại tệ.

Với các quy định trên, Nghị định 160 cũng chỉ rõ trong điều 47, các TCTD có trách nhiệm phải đáp ứng nhu cầu ngoại tệ để thanh toán vãng lai. Các TCTD theo đó được yêu cầu đáp ứng nhu cầu ngoại tệ của người dân trong phạm vi khả năng ngoại tệ hiện có và căn cứ theo nhu cầu thực tế và hợp lý của từng giao dịch; dù rằng mức đáp ứng ngoại tệ cụ thể cho từng yêu cầu trên không được quy định rõ.

Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối (NHNN) – ông Nguyễn Quang Huy  - khẳng định, trên cơ sở hồ sơ chứng từ hợp lệ, các ngân hàng sẽ bán ngoại tệ tùy thuộc vào khả năng để đáp ứng các nhu cầu hợp pháp của cá nhân.

Vẫn cần linh động

Song, người đứng đầu Vụ Quản lý ngoại hối NHNN cũng nhìn nhận, việc thực hiện giao dịch ngoại tệ tiền mặt làm phát sinh nhiều chi phí cho các ngân hàng như chi phí xuất - nhập khẩu ngoại tệ tiền mặt, chi phí kiểm đếm, bảo quản, bảo đảm an toàn và chi phí do đọng vốn. “Do đó, có thể có một số ngân hàng còn dè dặt khi thực hiện bán ngoại tệ tiền mặt cho cá nhân” – ông Nguyễn Quang Huy nói.

Ngoài nguồn ngoại tệ từ ngân hàng, một lãnh đạo của NHNN cũng cho rằng, người dân có thể lựa chọn sử dụng thẻ thanh toán quốc tế nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu ngoại tệ ở nước ngoài. Bởi với hệ thống ngân hàng lớn, kết nối thông suốt với các tổ chức phát hành và thanh toán thẻ quốc tế, việc sử dụng thẻ thanh toán quốc tế khi đi công tác, chữa bệnh ở nước ngoài là hình thức thanh toán không dùng tiền mặt rất thuận tiện, văn minh và an toàn.

Thực tế Nghị định số 160 cũng quy định rất rõ, công dân VN trong thời gian ở nước ngoài còn được mở và sử dụng tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài theo quy định pháp luật của nước sở tại; chỉ đến khi chấm dứt hoặc hết thời hạn ở nước ngoài, phải thực hiện đóng tài khoản và chuyển toàn bộ số dư về nước.

Một điểm đáng lưu ý, theo Vụ trưởng Nguyễn Quang Huy, NHNN đang cân nhắc một số giải pháp để tạo điều kiện cho cá nhân có thể mua được ngoại tệ tiền mặt tại ngân hàng với giá hợp lý, đảm bảo quyền lợi của người dân, đồng thời tạo điều kiện để các ngân hàng đáp ứng tốt nhu cầu này, góp phần xóa bỏ hoạt động bất hợp pháp của thị trường ngoại tệ tự do.

Theo đánh giá của Vụ Quản lý ngoại hối, nhờ các giải pháp siết chặt thị trường ngoại hối được thực hiện thời gian qua, thị trường ngoại tệ đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các doanh nghiệp xuất khẩu đã bán ngoại tệ cho ngân hàng và thanh khoản ngoại tệ được cải thiện rõ rệt, tỉ giá dần ổn định hơn. Cùng với các biện pháp quyết liệt của Bộ Công an nhằm chống hoạt động kinh doanh ngoại tệ bất hợp pháp, thị trường ngoại tệ tự do những ngày qua đã gần như không còn hoạt động.

Việc này - theo Vụ trưởng Nguyễn Quang Huy - có thể ảnh hưởng đến một bộ phận người dân do có thói quen thực hiện giao dịch mua bán trên thị trường ngoại tệ tự do để đáp ứng các nhu cầu ngoại tệ của mình. 

Bảo vệ quyền nắm giữ vàng miếng của người dân Vụ trưởng Nguyễn Quang Huy khẳng định, vàng (bao gồm cả vàng miếng) theo quy định của pháp luật là tài sản của người dân. Theo các quy định hiện hành, người dân được nắm giữ và mua bán vàng bình thường. Hiện NHNN đang soạn thảo để trình Chính phủ dự thảo nghị định thay thế Nghị định số 174/1999/NĐ-CP để điều chỉnh hoạt động kinh doanh vàng miếng trên thị trường theo tinh thần Nghị quyết 11 của Chính phủ (trong đó định hướng tiến tới xóa bỏ việc kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do) và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân. Việc nắm giữ vàng miếng với tư cách là tài sản tiếp tục được pháp luật bảo vệ.

C.Văn

lao động