Đầu tư ra nước ngoài tăng mạnh, mừng hay lo?
Hai tháng đầu năm 2011 có lượng vốn đăng ký gấp tới 93 lần so với cả 10 năm đầu tiên các doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu “mang chuông đi đánh nước người”. Có hay không làn sóng các doanh nghiệp Việt ồ ạt đầu tư ra nước ngoài?
Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), từ đầu năm 2011 đến cuối tháng 2, đã có 16 dự án thuộc 9 phân ngành đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam đăng ký đầu tư ra nước ngoài, với tổng số vốn đăng ký đạt trên 1,264 tỷ USD, chỉ thấp hơn khoảng 300 triệu USD so với lượng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam cùng kỳ. Trong đó có 3 dự án lớn thuộc lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, nước, điều hòa nhiệt độ có tổng vốn đăng ký lên đến trên 1,2 tỷ USD. Như vậy, bình quân vốn của một dự án đầu tư mới ra nước ngoài trong hai tháng đầu năm 2011 đạt khoảng 79 triệu USD, trong khi quy mô vốn bình quân của dự án FDI đầu tư vào Việt Nam cùng kỳ chỉ đạt 14,6 triệu USD.
Các chuyên gia Cục Đầu tư nước ngoài cho biết thêm, so với 10 năm đầu tiên kể từ khi các doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu “mang chuông đi đánh nước người”, chỉ hai tháng đầu năm 2011 đã có lượng vốn đăng ký gấp tới 93 lần. Thậm chí, trong cả giai đoạn 1999-2005, tổng vốn đầu tư ra nước ngoài cũng mới bằng khoảng 58% lượng vốn đăng ký của hai tháng đầu năm 2011. Và nếu tính đến hết tháng 2/2011, có tổng cộng 575 dự án của các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra 55 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt trên 23,7 tỷ USD, trong đó phần vốn của nhà đầu tư Việt Nam đã vượt 10 tỷ USD.
Trước thực tế này, một số ý kiến cho rằng, trong khi nguồn vốn trong nước đang khan hiếm, ngoại tệ cung không đủ cầu thì xu hướng tiến dần tới “xuất siêu” về đầu tư cần phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, thận trọng. Tuy nhiên, một cựu lãnh đạo của Cục Đầu tư nước ngoài bình luận: “Trong một thế giới phẳng thì đầu tư ra nước ngoài là việc rất bình thường, thậm chí là tất yếu. Thị trường trong nước khó khăn, không lý gì không cho phép doanh nghiệp đầu tư ra bên ngoài rồi từ đó lại mang lợi nhuận kiếm được về nước”. Vả lại, trong một khoảng thời gian ngắn (2 tháng) thì chỉ cần một dự án lớn được cấp phép đã có thể tạo ra con số mới nhìn vào rất ấn tượng. Trong số các dự án đầu tư ra nước ngoài được cấp phép đầu năm 2011 có một dự án thủy điện lên tới 800 triệu USD, nhưng chia thành nhiều giai đoạn và theo kế hoạch thì mãi đến năm 2015 tổ máy số 1 của nhà máy này mới đi vào hoạt động. Do việc cấp phép trọn gói cho dự án chứ không theo phân kỳ đầu tư nên con số vốn đăng ký rất lớn, vẫn vị cựu lãnh đạo trên giải thích. Vì vậy, theo ông, đầu tư ra nước ngoài hiện nay “sôi động hơn, nhiều doanh nghiệp tham gia hơn”, nhưng để gọi là “làn sóng ồ ạt” thì quá sớm!
TS Nguyễn Minh Phong (Viện Nghiên cứu kinh tế xã hội Hà Nội) cũng lưu ý, không phải không có những trường hợp lập dự án để chuyển ngoại tệ ra nước ngoài một cách hợp pháp cho nhiều mục đích khác nhau: mua bất động sản và thậm chí gần đây là để nhập cư vào nước sở tại. Chính vì thế, để có thể “nắn chỉnh” dòng vốn này một cách hợp lý, cần tiếp tục theo dõi sát sao và phân tích tình hình, không nên vội vàng dựa vào số liệu ngắn hạn để kết luận (hay lo ngại quá sớm) về một xu hướng.
|
Yêu cầu báo cáo về dòng tiền đầu tư ra nước ngoài trước ngày 15/4 Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có văn bản số 1751/BKHĐT-ĐTNN gửi tới các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp đề nghị rà soát, báo cáo Bộ trước ngày 15/4//2011 về tình hình thực hiện các dự án đầu tư ra nước ngoài và cân đối lại kế hoạch đầu tư, chuyển vốn ra nước ngoài trong năm 2011 cho phù hợp. Đối với các dự án đầu tư ra nước ngoài có sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước, ngoài các yêu cầu nêu trên, chủ đầu tư còn có trách nhiệm tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật về việc sử dụng vốn nhà nước để đầu tư ra nước ngoài, bảo đảm đầu tư hiệu quả, minh bạch, tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh chính, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí, thất thoát vốn của Nhà nước. Bộ cũng nhắc nhở các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp khai thác tối đa các tiềm năng đầu tư, kinh doanh tại địa bàn nước sở tại, đẩy mạnh thực hiện các dự án đầu tư, sớm đi vào hoạt động đem lại hiệu quả thiết thực và chuyển lợi nhuận về nước; ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước để thực hiện dự án đầu tư tại nước ngoài, thúc đẩy sản xuất trong nước, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam ra nước ngoài và tạo thêm việc làm cho lao động Việt Nam. |
Bình An
diễn đàn doanh nghiệp
