“Đệ tử ruột” của Warren Buffett bị thất sủng
Ông David Sokol, 54 tuổi đã từng được coi là ứng cử viên sáng giá nhất thay vị trí Giám đốc điều hành (CEO) Berkshire Hathaway của ông Warren Buffett, 80 tuổi, nhà đầu tư đại tài nổi tiếng toàn thế giới, một khi ông này nghỉ hưu. David Sokol là CEO NetJets, công ty cho thuê máy bay và MidAmerican Energy, công ty năng lượng (cả hai đều là công ty thành viên của Tập đoàn Berkshire Hathaway). Thế nhưng, trong tuần qua, ông David Sokol đã đột ngột đệ đơn từ chức và ngay lập tức được chấp thuận.
Đầu tháng 3 vừa qua, trong thư gửi các cổ đông, ông Warren Buffett đã đề xuất danh sách các ứng cử viên vào chức CEO để xin ý kiến góp ý. Trong đó có David Sokol; Ajit Jain, giám đốc bộ phận bảo hiểm của Tập đoàn; Tony Nicely, CEO của Geico (một công ty thành viên của Tập đoàn); Matt Rose, CEO Công ty đường sắt Burlington Northern (được Berkshire Hathaway mua lại với giá 26 tỷ USD vào tháng 2/2010). Tuy nhiên, theo giới phân tích, ứng cử viên sáng nhất không ai khác chính là David Sokol. Cũng dễ hiểu, vì ông đã làm việc dưới trướng Warren Buffett đã gần 12 năm (từ năm 1999), nên đã khá hiểu nhau và rất "tâm đầu, ý hợp". Song điều quan trọng là David Sokol đã trực tiếp thực hiện thành công nhiều thương vụ lớn, mang lại không ít lợi nhuận và lợi ích cho Tập đoàn.
Hơn thế nữa, ông này còn "chữa cháy" cho Warren Buffett một số phi vụ tưởng chết đến nơi. Nên tuy không nói ra, song dường như Warren Buffett đã chấm David Sokol là người kế vị mình. Thế mà giờ đây, mọi chuyện đã quay ngoắt 180 độ. Mọi người đều ngớ ra không biết chuyện gì đã xảy với David Sokol đến mức bị thất sủng như vậy. Ngày 31/3, ông Warren Buffett đã công bố một bức thư giải thích sự ra đi đường đột này.
Thứ nhất, ông tôn trọng quyết định của cá nhân David Sokol muốn tập trung vào công ty riêng của gia đình và theo đuổi các mục đích làm từ thiện.
Thứ hai, ông giải thích một cách chính thống thông tin không chính thức kết tội ông David Sokol có biểu hiện giao dịch nội gián trong vụ Berkshire Hathaway mua lại Công ty Hoá chất Lubrizol (Mỹ) với giá 9 tỷ USD vừa qua.
Đúng là ông David Sokol đã trực tiếp tư vấn cho ông Warren Buffett thực hiện vụ này. Điều oái oăm ở đây là David Sokol đã sở hữu 96.060 cổ phiếu của Lubrizol (mua trong các ngày từ 5/1 đến 7/1/2011). Sau khi thương vụ này xong xuôi, ông đã kiếm lời tới 2,98 triệu USD. Bởi khi ông mua cổ phiếu của Lubrizol vào tháng 1, giá chỉ là 104 USD/cổ phiếu, còn khi Lubrizol về với Berkshire Hathaway, giá cổ phiếu được định ở mức 135 USD/cổ phiếu. Ông Warren Buffett cũng thừa nhận đã được David Sokol thông báo từ trước là có sở hữu cổ phiếu của Lubrizol, song ông quyết định mua vì lợi ích của Tập đoàn. Quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về ông. Hơn nữa, ông không gây sức ép để David Sokol ra đi. Đến lúc này, đã có nhiều ý kiến khác nhau về trường hợp trên.
Ông Gordon Smith, Giáo sư luật của Trường đại học Brigham Young nhận xét: "Khỏi phải bàn cãi, đây là trường hợp giao dịch nội gián rõ rành rành. Lại cả việc xung đột về lợi ích nữa. Cả David Sokol lẫn Warren Buffett đều có lỗi".
Ông Charles Elson, Giám đốc Trung tâm Quản trị doanh nghiệp Weinberg, thuộc Đại học Delaware cho rằng, đây là một tỳ vết trong lịch sử tồn tại của Berkshire Hathaway, làm sứt mẻ uy tín của Warren Buffett.
Ông John Coffee, Giáo sư luật Đại học Columbia thì nhẹ nhàng hơn khi cho rằng, đây là "sự cố đáng tiếc" khiến cho ông Warren Bufett khó ăn, khó nói với công chúng và giới đầu tư, phần nào làm giảm uy tín của cá nhân ông.
"Xét trên góc độ ứng xử và quản trị doanh nghiệp thì công ty có uy tín như Berkshire Hathaway cần phải tránh mới phải. Berkshire là công ty được quản trị tốt, song rõ ràng là chưa hoàn hảo", ông John Coffee nhận định.
Cũng có ý kiến bênh vực ông Warren Bufett khi cho rằng, ông ôm không xuể các công việc điều hành, nên có lỗ hổng trong kiểm soát nội bộ và đó cũng là chuyện… thường tình.
Cuối tuần qua, David Sokol đã có buổi phỏng vấn Kênh truyền hình CNBC (Mỹ) dài 30 phút, trong đó xác nhận lại toàn bộ những gì mà ông Warren Bufett đã đề cập, song khẳng định mình không làm điều gì sai trái, vi phạm pháp luật, mà đơn thuần đó chỉ là một vụ đầu tư có hiệu quả. Để biện minh cho hành động của mình, David Sokol lại "bật mí" rằng, đã có tiền lệ như vậy ở Berkshire Hathaway". Cụ thể, ông Charlie Munger, Phó chủ tịch Berkshire Hathaway đã từng sở hữu cổ phần của Công ty Ô tô điện BYD (Trung Quốc) mà vẫn tư vấn ông Warren Bufett mua lại Công ty này. Tháng 9/2008, Berkshire Hathaway bỏ ra 230 triệu USD mua lại 10% cổ phần của BYD, song đến hết năm 2010, giá trị của khoản đầu tư đã tăng lên 1,18 tỷ USD. "Đó là vụ đầu tư thành công, chẳng có điều tiếng gì", ông David Sokol nói. Đại diện Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) cho biết, cơ quan chức năng này chưa vào cuộc, song cũng sẽ dành thời gian để nghiên cứu kỹ trường hợp này.
Trung Hiếu (Theo báo chí nước ngoài)
Đầu tư chứng khoán
