Đề xuất nâng hạn mức khoản vay nhỏ lên 400 triệu đồng: Người dân và hộ kinh doanh sắp 'dễ thở' hơn?
Trong bối cảnh nhu cầu vay tiêu dùng và bổ sung vốn cho hoạt động kinh doanh nhỏ ngày càng gia tăng, đề xuất sửa đổi một số quy định liên quan đến các khoản vay quy mô nhỏ trong Thông tư 39/2016/TT-NHNN đang thu hút sự quan tâm. Nhiều ý kiến cho rằng việc nâng hạn mức khoản vay nhỏ và đơn giản hóa thủ tục sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận vốn của người dân, thúc đẩy tín dụng bán lẻ và tạo động lực mới cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến cá nhân và tổ chức đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng hạn mức khoản vay nhỏ. Theo dự thảo, khoản vay nhỏ là khoản vay theo quy định tại khoản 2 Điều 102 của Luật Các tổ chức tín dụng, có giá trị không vượt quá 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng (trừ quỹ tín dụng nhân dân) và không quá 200 triệu đồng tại các quỹ tín dụng nhân dân. Mức này cao hơn đáng kể so với quy định hiện hành, khi khoản vay nhỏ chỉ được xác định là không vượt quá 100 triệu đồng.
Theo NHNN, việc tách biệt hạn mức đối với quỹ tín dụng nhân dân nhằm phù hợp với đặc thù về quy mô hoạt động, năng lực tài chính và đối tượng khách hàng của hệ thống này, đồng thời bảo đảm tính thận trọng trong cấp tín dụng.
Đánh giá về đề xuất nâng hạn mức khoản vay nhỏ lên 400 triệu đồng, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi cho rằng đây là bước tiến hoàn toàn phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay. Theo thời gian, sự gia tăng của mặt bằng giá cả và chi phí sinh hoạt khiến mức trần 100 triệu đồng (theo quy định cũ) trở nên quá chật hẹp, không còn đáp ứng đủ nhu cầu vốn thực tế trên thị trường.
Thực tế cho thấy một hộ kinh doanh bán lẻ, dịch vụ hoặc sản xuất thủ công hiện nay thường cần đến vài trăm triệu đồng để nhập hàng, đầu tư thiết bị hay duy trì dòng tiền. Nếu những khoản vay này vẫn bị ràng buộc bởi các quy trình thẩm định phức tạp như các dự án lớn, thời gian giải ngân sẽ kéo dài, làm lỡ nhịp cơ hội sản xuất kinh doanh. Do đó, việc nâng hạn mức lên 400 triệu đồng là sự điều chỉnh cần thiết để phản ánh đúng nhịp đập của nền kinh tế.
Bên cạnh việc giải tỏa "cơn khát" vốn, chính sách mới này còn được kỳ vọng mang lại 3 tác động tích cực.
Thứ nhất, hầu hết các khoản vay trong phân khúc này đều phục vụ mục đích tiêu dùng hợp pháp hoặc bổ sung vốn lưu động ngắn hạn. Ông Huy phân tích, việc bãi bỏ yêu cầu trình bày phương án sử dụng vốn chi tiết sẽ giúp "cởi trói" thủ tục hành chính, giúp quá trình tiếp cận vốn của người dân trở nên nhanh gọn và thiết thực hơn.
Thứ hai, sự rườm rà và chậm trễ trong khâu duyệt hồ sơ từng là rào cản khiến nhiều người e ngại ngân hàng, buộc phải tìm đến các nguồn vay phi chính thức với lãi suất cắt cổ. Khi quy trình chính thống được nới lỏng và giải ngân nhanh hơn, người dân sẽ tự động quay về với hệ thống tín dụng an toàn, minh bạch.
Thứ ba, các khoản vay dưới 400 triệu đồng thường phát sinh nhanh và cần giải ngân gấp - một "mảnh đất màu mỡ" cho tín dụng số. Khi không còn vướng mắc bởi hồ sơ rườm rà, các ngân hàng hoàn toàn có thể thiết kế các sản phẩm vay tự động dựa trên dữ liệu và lịch sử tín dụng, từ đó rút ngắn tối đa thời gian xử lý và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Tuy nhiên, song hành với việc nới lỏng thủ tục luôn là bài toán quản trị rủi ro. Việc quy trình được rút gọn, đặc biệt là trên môi trường trực tuyến, có thể làm tăng nguy cơ gian lận nếu thiếu đi "hàng rào" kiểm soát hiệu quả. "Trong môi trường tín dụng số, việc xác thực danh tính và dữ liệu khách hàng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Cần tăng cường các giải pháp xác minh điện tử để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hệ thống", ông Huy nhấn mạnh.
Nhìn chung ở góc độ vĩ mô, nếu được triển khai đồng bộ và thận trọng, việc nâng trần khoản vay nhỏ không chỉ tạo động lực mạnh mẽ cho tín dụng bán lẻ và quá trình số hóa ngân hàng, mà còn tiếp sức trực tiếp cho sự phát triển năng động, bền vững của khu vực hộ kinh doanh và kinh tế vĩ mô.
Cát Lam
