Đến lượt Trung Quốc hắt hơi, thế giới sổ mũi
Việc Trung Quốc bất ngờ tăng lãi suất cơ bản 0,25% hôm thứ ba vừa rồi, lần đầu tiên trong suốt gần ba năm qua, ngay lập tức khiến cho giá cổ phiếu và hàng hoá trên thế giới đồng loạt sụt giảm mạnh, trong khi giá đôla ngóc đầu dậy so với hàng loạt tiền tệ khác. Tác động này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng hơn của Trung Quốc đối với kinh tế toàn cầu.
Động thái tăng lãi suất của ngân hàng trung ương Trung Quốc được cho là nhằm giảm bớt tình trạng phát triển quá nóng của kinh tế nước này và ngăn chặn lạm phát do tác động của gói kích cầu khổng lồ mà Chính phủ Trung Quốc áp dụng từ khi xảy ra khủng hoảng tài chính năm 2008. Lãi suất cho vay kỳ hạn một năm của Trung Quốc hiện nay ở mức 5,56%, được coi là vẫn khá thấp, theo nhận định của giới phân tích là khó có thể hạn chế bớt tăng trưởng tín dụng.
Mặc dù vậy, các thị trường hàng hoá, cổ phiếu và tiền tệ trên thế giới ngay lập tức bị ảnh hưởng bởi quyết định này. Đồng đôla Mỹ tăng 1,7%, trong khi giá vàng giảm 2,8% và dầu thô 4,3% ngay trong ngày 19.10. Các thị trường cổ phiếu ở châu Á trong ngày thứ tư cũng xuống giá mạnh, đặc biệt là những cổ phiếu của các công ty năng lượng mà bạn hàng chính là Trung Quốc. Theo phân tích của các chuyên gia tài chính quốc tế, thời gian qua các nhà đầu tư đánh cược vào khả năng giảm giá đôla Mỹ và tăng giá của vàng, nhưng ngay lập tức khi Trung Quốc điều chỉnh chính sách nhằm giảm bớt tăng trưởng thì các nhà đầu tư lại đưa ra những quyết định mua bán dựa trên những lo ngại về khả năng hạ nhiệt của kinh tế Trung Quốc.
Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, trọng tâm kinh tế thế giới đang đổ về các nước phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ, vì tăng trưởng kinh tế ở những nền kinh tế đang lên đang trở thành động lực kéo kinh tế thế giới ra khỏi suy thoái kinh tế thế giới. Câu nói phổ biến trong giới kinh doanh trước đây, “Mỹ hắt hơi, thế giới sổ mũi”, giờ đây đã chuyển thành “Trung Quốc hắt hơi, thế giới sổ mũi”. Các ông trùm đầu tư hàng đầu thế giới cho rằng kinh tế Mỹ vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng, nhưng động lực lèo lái nền kinh tế hiện nay đang thuộc về Trung Quốc và các nền kinh tế đang lên khác ở châu Á và Mỹ Latinh.
Động thái này của Trung Quốc cũng đang khiến cho thị trường có thêm kỳ vọng vào việc tăng giá của nhân dân tệ. Việt Nam hiện nay vẫn đang nhập siêu từ Trung Quốc, và tình trạng này được cho là khó có thể cải thiện ngay kể cả trong trường hợp đồng nhân dân tệ tăng giá so với đôla Mỹ. Việt Nam nhập nhiều hàng hoá tiêu dùng theo đường tiểu ngạch từ Trung Quốc, nhưng cũng nhập rất nhiều nguyên vật liệu, máy móc từ nước này. Mặc dù vậy, giới kinh doanh quốc tế cũng cho rằng nếu chi phí sản xuất ở Trung Quốc tăng, thì khả năng Việt Nam sẽ có lợi hơn vì đầu tư nước ngoài sẽ đổ về những nước có chi phí sản xuất cạnh tranh nhiều hơn.
Lan Anh
Sài Gòn Tiếp thị
