Điều hành chỉ số CPI: Chẳng nên “ép buộc”
Vậy là nền kinh tế nước ta đã vượt qua gần nửa đường của năm 2011, năm mở đầu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm. Bước xuất phát khá nhiều khó khăn, thách thức. Lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng. Còn nhớ, hồi tháng 3 khi lạm phát tăng cao, ý kiến của giới chuyên gia dự báo, lạm phát sẽ “dịu” đi từ tháng 4. Khi qua tháng 4 nó vẫn không chịu “dịu” bớt, nhiều ý kiến lại nói lạm phát sẽ “hạ nhiệt” từ tháng 5, nhưng chắc chắn phải từ tháng 8.
Quả thật là khó ai có thể “mạnh dạn” đưa ra được một dự báo cụ thể và chính xác con số lạm phát cả năm 2011 là bao nhiêu. Đúng là CPI của tháng 5 vừa qua có “dịu” đi thật, nhưng chỉ là so với tháng 4. Bản thân Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư khi đưa ra nhận định rằng, Chính phủ sẽ nỗ lực kiềm chế lạm phát cả năm 2011 tương đương như năm 2010 (tức là 12%), thì ông cũng nhắc đi nhắc lại đó là “mục tiêu rất khó khăn”.
Có thể nói, lạm phát cả năm nay dường như vẫn là một ẩn số của một bài toán không dễ giải. “Tư lệnh” của bộ tham mưu kinh tế khi đưa ra con số lạm phát tương đương như năm 2010, ngoài dự cảm “rất khó khăn”, thì đó cũng chỉ mang tính kỳ vọng, chứ không coi đó là con số dự báo. Bởi vì CPI tính theo tháng của tháng 5 tuy có tăng chậm so với tháng 4, song vẫn còn rất cao. Sau 5 tháng đã vượt xa so với mục tiêu đề ra cho cả năm, cao hơn tốc độ tăng 11,75% của cả năm 2010 và có khả năng còn cao hơn nữa trong những tháng tới.
Đáng lưu ý là, nhập siêu từ tháng 1 đến tháng 5, mỗi tháng lại “nhảy” lên một mức cao hơn, tính chung 5 tháng đã nhập siêu khoảng 6,6 tỷ USD. Nếu 7 tháng còn lại, mức nhập siêu mỗi tháng bình quân là 1,32 tỷ USD, thì cả năm sẽ nhập siêu lên tới 15,8 tỷ USD. Đáng lo ngại là, tỷ lệ nhập 5 tháng qua đã xấp xỉ 19%, cao hơn mục tiêu do Quốc hội đề ra và cao hơn nhiều so với chỉ tiêu của Nghị quyết 11/CP.
Trong khi đó sản xuất công nghiệp có xu hướng tăng trưởng chậm lại. Chi phí nguyên nhiên liệu, điện năng tăng cao hơn tốc độ tăng giá bán. Lãi suất ngân hàng thì ở mức quá cao, khiến cho doanh nghiệp vừa khó tiếp cận vốn ngân hàng, vừa vượt quá khả năng sinh lời trong sản xuất - kinh doanh, đồng thời còn tăng nợ xấu cho các ngân hàng thương mại.
Toàn bộ diễn biến trên đang tác động xấu đến sản xuất - kinh doanh, nhất là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, ảnh hưởng không ít tới việc đảm bảo an sinh xã hội. Một số chuyên gia tỏ ra thận trọng khi đưa ra dự báo rằng, nền kinh tế nước ta đang đứng trước nguy cơ lặp lại “kịch bản” của cuối năm 2008 đầu 2009. Đó là, vừa lạm phát, vừa đình trệ. Khi kiềm chế được lạm phát thì lại phải ngăn chặn được nguy cơ “tụt dốc” sâu của tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, lạm phát diễn biến ngày càng phức tạp, mỗi năm mỗi khác, chứ không lặp lại y nguyên. Vì thế, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội cho rằng, việc điều hành chỉ số CPI chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, chứ không phải chúng ta có thể “ép buộc” tăng hay giảm theo mệnh lệnh hành chính. Đã bước vào nền kinh tế thị trường, không như thời bao cấp, việc điều hành giá cả phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố trong nước cũng như diễn biến của tình hình giá cả trên thế giới.
Hiện nay nhiều nước trên thế giới, việc đề ra chỉ tiêu CPI chỉ mang tính định hướng, chứ không “ép buộc” khiên cưỡng. Vì thế không câu nệ về việc Chính phủ đưa ra CPI sẽ được kiềm chế ở mức bao nhiêu, thực hiện đến đâu.
Đan Thanh
an ninh thủ đô
