Doanh nghiệp tư vấn: “Đã yếu lại càng yếu hơn”

Doanh nghiệp tư vấn: “Đã yếu lại càng yếu hơn”

Nội dung cuộc trao đổi với ông Nguyễn Cảnh Chất, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn xây dựng Việt Nam, xung quanh những trở ngại mà cộng đồng doanh nghiệp tư vấn Việt Nam đang phải đối mặt...

Nội dung cuộc trao đổi với ông Nguyễn Cảnh Chất, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn xây dựng Việt Nam, xung quanh những trở ngại mà cộng đồng doanh nghiệp tư vấn Việt Nam đang phải đối mặt.

 

Ông nhận xét như thế nào về năng lực của các đơn vị hoạt động tư vấn cũng như của đội ngũ cán bộ làm công tác tư vấn thiết kế xây dựng của Việt Nam hiện nay?

 

Cùng với thực hiện nền kinh tế thị trường, thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam, nghề tư vấn xây dựng nước ta hiện nay đã phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Đội ngũ tư vấn nước ta đã có mặt trên 64 tỉnh, thành, đảm nhiệm từ khâu chuẩn bị dự án, khảo sát, thiết kế, tư vấn đấu thầu, giám sát nghiệm thu công trình, thanh quyết toán... cho khắp các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân.

 

Trình độ của lực lượng tư vấn Việt Nam cũng được nâng lên rõ rệt. Họ đã nắm bắt được khoa học công nghệ tiên tiến thông qua việc tìm tòi, học tập và cộng tác với tư vấn nước ngoài. Các trang thiết bị phục vụ cho thiết kế, thí nghiệm cũng được tăng cường.

 

Với trình độ chưa chắc đã thua kém nước ngoài, tại sao giá tư vấn thiết kế ở ta lại thấp hơn 5-10 lần so với giá chi trả cho công ty tư vấn ngoại quốc?

 

Thấp là so với các nước phát triển. Tiền lương và chi phí tư vấn nước ta không thể thoát ly mặt bằng chung của xã hội. Nói giá tư vấn thấp bởi vì nền kinh tế, mặt bằng thu nhập của người lao động Việt Nam ở mức không cao.

 

Cũng vì thế, ta phải chi trả cho tư vấn nước ngoài nhiều hơn, ví như thuê tư vấn Nhật Bản giám sát đường 5 với mức lương 18.000-20.000 USD/tháng, còn tư vấn Việt Nam cùng lắm chỉ được trả 1.000 USD/tháng, trong khi trình độ tư vấn nước ta không thua kém là bao.

 

Nhưng chúng ta không thể không thuê nước ngoài, thứ nhất là để học hỏi, thứ hai là tránh khuynh hướng cứ giành lấy mà làm trong khi việc đó thuê người nước ngoài làm vẫn hiệu quả hơn. Song cũng phải nói do lương thấp, thanh toán muộn, nhiều chuyên gia tư vấn trong nước muốn chuyển sang làm phụ cho tư vấn nước ngoài.

 

Tuy nhiên, nhiều ý kiến lại cho rằng định mức chi phí tư vấn là không hề thấp khi có nhiều công ty tư vấn đạt doanh thu hàng trăm tỷ đồng/năm. Nhận định của ông về vấn đề này?

 

So với công nhân trong ngành xây dựng thì đương nhiên lương của chuyên gia tư vấn phải cao hơn. Đối với doanh nghiệp, doanh thu là một chuyện còn lợi nhuận lại là chuyện khác. Thu nhập của các đơn vị tư vấn bị chi phối bởi nhiều yếu tố.

 

Nghề tư vấn tự nó luôn luôn phải đổi mới, lực lượng nhân sự làm tư vấn phải đổi mới về kiến thức của mình, phải tự học, tiếp xúc với môi trường tư vấn nước ngoài để cập nhật tri thức, khuynh hướng phát triển thị trường xây dựng, phải cập nhật các phần mềm thiết kế, phải thuê chuyên gia, đi thu thập tài liệu, đi khảo sát thực địa...

 

Sau bao chi phí như thế, thì doanh thu của một đơn vị tư vấn đạt hàng trăm tỷ đồng cũng không phải là nhiều.

 

Theo ông, khi Việt Nam gia nhập WTO, những thách thức mà các doanh nghiệp tư vấn phải đối mặt là gì?

 

Khi Việt Nam gia nhập WTO, các doanh nghiệp tư vấn nước ngoài vào sẽ nhiều hơn. Những điểm mạnh của họ cũng là sức hút đối với người tài khiến cho nhiều ngành nghề của Việt Nam, trong đó có nghề tư vấn rất dễ chảy máu chất xám.

 

Trong khi đó, hầu hết các đơn vị tư vấn trong nước đều gặp khó khăn trong việc tiếp cận tiêu chuẩn nước ngoài. Một số đơn vị tự thân vận động cũng có nhưng không đầy đủ, mang tính chắp vá và thậm chí sử dụng các văn bản không còn hiện hành...

 

Đội ngũ cán bộ làm công tác tư vấn còn yếu về trình độ ngoại ngữ, chưa hiểu nhiều về pháp luật, môi trường, xã hội... và rất thiếu sức thuyết phục các chủ đầu tư làm theo lẽ phải để đem lại lợi ích cho đất nước cũng như để khẳng định vị trí “làm thầy” của mình.

 

Như vậy, các doanh nghiệp tư vấn nước ta cần phải được trang bị ra sao để không bị “thua trên sân nhà” khi hội nhập?

 

Hiện nay, tư vấn của ta còn yếu, lại mạnh ai nấy lo, thậm chí cạnh tranh bằng cách hạ giá quá thấp khiến đã yếu lại càng yếu hơn... Chúng ta không có kinh nghiệm trong làm hợp đồng, làm việc theo nhóm, làm theo pháp luật. Để đối phó với các thách thức đó, doanh nghiệp tư vấn Việt Nam cần tự củng cố năng lực.

TBKTVN