Đường giảm giá, nhà máy đường sản xuất cầm chừng

Khoảng hai tuần nay, giá đường trong nước giảm khá mạnh. Các nhà kinh doanh thương mại không dám trữ hàng; nhà máy không bán được sản phẩm trong khi áp lực lãi suất vốn vay đè nặng. Nhiều nhà máy phải sản xuất cầm chừng hoặc ngưng sản xuất.

Đường bán không ai mua

Ngày 27.3, sau hai tuần tụt giá liên tục, giá đường bán sỉ tại kho nhà máy còn 17.000 - 17.500 đồng/kg, giảm khoảng 17-20% so với thời điểm cách nay hai tháng. Giá đường bán lẻ trên thị trường từ mức 24.000-25.000 đồng hôm trước tết Nguyên đán Tân Mão giảm còn 20.000 - 22.5000 đồng/kg tùy loại.

Theo đại diện một số nhà máy sản xuất đường khu vực miền Tây, giá đường đang giảm nhưng lại rất khó bán. Trong khi đó, nhiều nhà máy đường đang vào vụ sản xuất, rất cần tiền để mua mía nguyên liệu. Ông Trịnh Minh Châu, tổng giám đốc nhà máy đường Sóc Trăng nói: “Mỗi ngày chúng tôi cần ít nhất 3,5 tỉ đồng mua mía. Vì cần có tiền gấp nên mấy ngày nay chúng tôi hạ giá bán sỉ đường xuống dưới 17.500 đồng/kg mà chẳng ai hỏi mua”. Theo ông Châu, trung bình mỗi năm nhà máy đường Sóc Trăng được vay định mức 130 tỉ đồng. Số tiền này chỉ đáp ứng vốn cho việc sản xuất chừng 1/3 sản lượng đường (35.000 tấn) của nhà máy. Số vốn còn thiếu, nhà máy phải huy động bằng cách ép mía tới đâu bán đường tới đó để có tiền quay vốn. Đường thì không bán được ký nào, vốn định mức ngân hàng cũng không cho giải ngân hết, chúng tôi thật sự đang gặp rất nhiều khó khăn".

Cũng trong chiều 27.3, ông Nguyễn Thành Long, chủ tịch hiệp hội Mía đường Việt Nam, đồng thời là tổng giám đốc nhà máy đường Cần Thơ, cho hay hiện đã có hai nhà máy là Cà Mau và Kiên Giang ngưng hoạt động do không còn tiền mua mía nguyên liệu. Riêng nhà máy đường Bến Tre hoạt động cầm chừng, nội trong một tuần nữa có thể phải ngưng. Trong khi đó, vùng mía nguyên liệu ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long chỉ mới ép 70% sản lượng, một số nơi như cù lao Vung (Trà Vinh), Long An, Phụng Hiệp, Châu Thành (Hậu Giang), Cần Thơ, Bến Tre còn khá nhiều mía…

Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết sẽ gửi văn bản đề nghị Chính phủ xem xét chỉ đạo các ngân hàng tiếp tục cho nhà máy vay thêm tiền mua mía sản xuất.

Nhà đầu cơ cũng... chạy

Còn nhớ cuối năm 2010, mặc dù đang vào vụ sản xuất chính nhưng có thời điểm giá bán lẻ đường lên tới 25.000 - 27.000 đồng/kg. Ngoài ảnh hưởng bởi giá đường thế giới lúc đó quá cao (800 - 850 USD/tấn), việc giá đường nội địa nóng sốt có thể lý giải là do tình trạng đầu cơ của các nhà kinh doanh thương mại. Nay thì các nhà kinh doanh thương mại im hơi lặng tiếng khi giá đường trên thị trường giảm mạnh. Họ không dám mua trữ, đầu cơ như trước mà chỉ bán tới đâu mua vào tới đó. Ông Hà Hữu Phái, tổng thư ký hiệp hội Mía đường cho rằng, thị trường đang có nhiều nguyên nhân xấu khiến giới kinh doanh thương mại bỏ chạy. Thứ nhất, do giá đường thế giới từ đầu tháng 3.2011 đến nay giảm khá mạnh, từ 850 USD/tấn còn trên dưới 700 USD/tấn vì tác động từ việc niên vụ đường 2010 - 2011 ở Thái Lan trúng mùa. Các tháng tới, xu hướng giảm giá còn mạnh hơn nếu sản lượng đường ở Brazil trúng lớn như dự báo và nhu cầu nhập khẩu đường của các nước giảm lại. Giá đường thế giới giảm tác động đến giá trong nước là nguyên nhân thứ hai khiến nhà đầu cơ không dám gom trữ đường. “Trong bối cảnh lãi suất quá cao, nếu bỏ tiền ra mua trữ vào lúc này thì mỗi tháng lãi suất tồn kho đã là 300 đồng/kg nên không ai dám liều”, ông Phái nói thêm.

Sau Tết, nhu cầu sử dụng đường vào chế biến thực phẩm, bánh kẹo giảm mạnh. Nhu cầu giảm, doanh nghiệp thương mại ngưng “ôm” đường càng khiến lượng đường tồn kho tại nhà máy nhiều thêm. Hiện nay, ngoài một số nhà máy ngưng hoạt động thì những nhà máy đường còn lại ở miền Tây, miền Đông, miền Trung, Tây Nguyên vẫn chạy đến cuối tháng 4 mới kết thúc.

Hiện nay, đường nhập lậu từ Thái Lan vẫn rẻ hơn giá sỉ tại nhà máy 200 - 500 đồng (khoảng từ 17.000 - 17.500 đồng/kg). Do giá đường trong nước hồi đầu vụ 2010 quá cao, nên nhà máy đẩy giá mía lên 1.300-1.500 đồng/kg, vì vậy nếu giá đường tiếp tục giảm xuống dưới 17.000 đồng/kg thì nhà máy bị lỗ.

Ông Nguyễn Thành Long khẳng định, sản lượng đường vụ 2010-2011 có khả năng đạt 1,1 triệu tấn, vượt 170.000 - 200.000 tấn so với số liệu dự tính ban đầu của bộ Công thương; cộng thêm 250.000 tấn trong quota nhập khẩu mà bộ Công thương đã cấp cho cả năm nay thì dự kiến lượng đường dư ra khoảng 80.000 tấn so với nhu cầu sử dụng năm 2011.

“Đến cuối tháng ba này các nhà máy đường tồn kho khoảng 500.000 tấn và lượng đường vẫn tiếp tục tăng thêm do đang vào vụ sản xuất. Nếu không giải quyết sớm hàng tồn kho thì nhà máy gặp rất nhiều khó khăn vì sắp đến kỳ đáo hạn ngân hàng để vay đầu tư cho vụ sản xuất tới đây”, ông Long nêu thực tế.

Hoàng Bảy

Sài Gòn Tiếp thị