Gần 3,000 dự án tồn đọng với tổng mức đầu tư là 2.46 triệu tỷ đồng cần được tháo gỡ
Theo thống kê trên hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo về giải quyết các dự án tồn đọng ghi nhận gần 3 nghìn dự án có khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài cần tháo gỡ với tổng quy mô hơn 153 nghìn ha, tổng mức đầu tư 2.46 triệu tỷ đồng.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị quán triệt triển khai các nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
|
Sáng ngày 30/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị quán triệt triển khai các nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Hội nghị nhằm quán triệt, triển khai 2 nghị quyết rất quan trọng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV vừa qua: Phần nội dung của Nghị quyết số 265/2025/QH15 về mở rộng việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù của Nghị quyết 170/2024/QH15 để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án; Nghị quyết 257/2025/QH15 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi (trên cơ sở hợp nhất 03 Chương trình mục tiêu quốc gia trước đây).
Theo các báo cáo, ý kiến tại hội nghị, qua rà soát, nhiều dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình đầu tư, gây nên lãng phí rất lớn, ảnh hưởng tới sự phát triển của kinh tế - xã hội của đất nước, gây bức xúc trong dư luận (gần 3,000 dự án tồn đọng với 153 nghìn ha đất, tổng mức đầu tư là 2.46 triệu tỷ đồng).
Chính phủ đã kịp thời rà soát, báo cáo xin ý kiến của Bộ Chính trị cho chủ trương tại Kết luận số 77-KL/TW nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc đối với các dự án tồn đọng kéo dài. Sau đó, Chính phủ đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận số 77 (Kế hoạch số 93) bảo đảm rõ về thẩm quyền, rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp; rõ thời gian thực hiện với từng công việc cụ thể; đồng thời trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 170/2024/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Hà Nội, Long An (Tây Ninh hiện nay).
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng báo cáo - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
|
Sau thời gian triển khai, Nghị quyết 170 đã khẳng định tính đúng đắn về mặt chủ trương, phát huy vai trò quan trọng và tính hiệu quả, góp phần khơi thông, giải phóng, huy động nguồn lực rất lớn đưa vào nền kinh tế, thúc đẩy phát triển KTXH, tạo động lực tăng trưởng; tạo không gian, dư địa cho sự phát triển, tránh lãng phí tài nguyên đất đai; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương của pháp luật, khẳng định năng lực của cấp ủy, chính quyền.
Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo 751 do đồng chí Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình làm Trưởng Ban; hình thành cơ sở dữ liệu về các dự án tồn đọng khó khăn, vướng mắc trên toàn quốc.
Trên cơ sở kết quả của Nghị quyết 170, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương rà soát, báo cáo Bộ Chính trị và trình Quốc hội ban hành Nghị quyết cho phép mở rộng áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 170 trong phạm vi cả nước.
Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, các báo cáo, ý kiến tại hội nghị đánh giá, 3 chương trình mục tiêu quốc gia thời gian qua là minh chứng rõ nét về mục tiêu, định hướng của Đảng, Nhà nước ta đối với lĩnh vực tam nông "nông nghiệp, nông dân, nông thôn" và đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Theo đó, đã góp phần xóa đói, giảm nghèo, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng nhanh, bền vững; cơ sở hạ tầng, diện mạo nông thôn, đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi được nâng lên toàn diện; Việt Nam trở thành hình mẫu thế giới về thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ, trong đó có giảm nghèo, phát triển nông thôn.
Tuy nhiên, việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia còn manh mún, chia cắt, thiếu đồng bộ, gắn kết, có trọng tâm, trọng điểm. Hệ thống cơ chế, chính sách hướng dẫn còn phức tạp, chậm ban hành, thiếu cụ thể; trùng lặp về địa bàn, nhiệm vụ dẫn đến nhiều việc triển khai chậm.
Trên cơ sở chủ trương của Đảng, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết số 257/2025/QH15 theo hướng tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình thống nhất. Hội nghị đánh giá đây là chủ trương đúng đắn với tầm nhìn dài hạn, có ý nghĩa chiến lược trong hoạch định chính sách; nâng cao hiệu quả thực thi, đưa các chính sách hỗ trợ đi vào cuộc sống nhanh chóng, bảo đảm người dân được thụ hưởng kịp thời, thực chất; khắc phục chồng chéo, nâng cao hiệu quả đầu tư, đặc biệt là tăng cường đầu tư cho vùng khó khăn, vùng lõi nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn bảo đảm tính ổn định, liên tục và bền vững đến năm 2035.
Việc tích hợp một Chương trình không làm giảm đi các chính sách, mà giúp tập trung hơn vào vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, nhất là vùng lõi nghèo. Việc xây dựng nông thôn mới trong thời gian qua đã được thực hiện trong phạm vi cả nước, khu vực còn lại cần tập trung cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng khó khăn để tiếp tục nâng cao đời sống cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội có những điểm mới, đột phá như quy định rõ phạm vi, đối tượng, thời gian thực hiện; xác định tổng thể nguồn lực, cơ cấu vốn và nguyên tắc phân bổ ngân sách Trung ương theo hướng đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cao nhất cho các vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng núi, vùng an toàn khu, vùng biên giới và hải đảo; phân cấp, phân quyền tối đa cho địa phương": Trung ương quản lý, ban hành cơ chế, thiết kế công cụ kiểm tra, giám sát, Chính phủ giao tổng mức vốn, địa phương căn cứ điều kiện thực tế chủ động quyết định phương án phân bổ, lồng ghép nguồn lực để đạt mục tiêu chung được giao.
Các đại biểu cho rằng, với tinh thần "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, Tổ quốc mong đợi, Nhân dân ủng hộ thì chỉ bàn làm, không bàn lùi", hiệu quả và tính khả thi của các nghị quyết phụ thuộc hoàn toàn vào công tác tổ chức triển khai thực hiện.
Trong đó, có "những việc cần phải làm ngay", như trong triển khai Nghị quyết Chương trình mục tiêu quốc gia, cần khẩn trương thể chế hóa chủ trương của Quốc hội; xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện thực tiễn; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi cho cơ sở; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực (ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo, thúc đẩy mạnh mẽ xã hội hóa, hợp tác công – tư…).
Để triển khai mở rộng phạm vi áp dụng Nghị quyết 170 của Quốc hội để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án trên cả nước, cần khẩn trương rà soát, ban hành danh mục dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án; kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện việc mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù; rà soát, ban hành cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án thuộc lĩnh vực quy hoạch, đô thị, nhà ở, xây dựng, dự án BT chuyển tiếp; tổ chức thực hiện tháo gỡ ngay các dự án thuộc thẩm quyền xử lý của bộ, ngành, địa phương; tổ chức tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện Kết luận số 77 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 170 của Quốc hội.
Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu kết luận - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
|
3,289 dự án với 1.67 triệu tỷ đồng, 70 nghìn ha đất đã được đưa vào khai thác
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan, địa phương đã khẩn trương, chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo Hội nghị nhằm thống nhất nhận thức, cách thức triển khai, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng và việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia trong thời gian tới. Việc quán triệt 02 Nghị quyết có tính cách mạng và đột phá tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV vừa qua có ý nghĩa rất quan trọng.
Về việc tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, Thủ tướng cho biết, sau thời gian triển khai thực hiện Kết luận 77 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 170 của Quốc hội, chúng ta đã đạt được một số kết quả tích cực.
Nhiều vướng mắc đã được xử lý, dự án tiếp tục triển khai mang lại kết quả, giải phóng nguồn lực cho cả nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Đến nay đã tháo gỡ và có định hướng tháo gỡ cho 5,203 dự án. Trong đó 3,289 dự án, đất đai với tổng mức đầu tư khoảng 1.67 triệu tỷ đồng, 70 nghìn ha đất đã được đưa vào khai thác.
Các địa phương đã tiếp tục rà soát, Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo về giải quyết các dự án tồn đọng ghi nhận 2,991 dự án có khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài cần tháo gỡ với tổng quy mô hơn 153 nghìn ha với tổng mức đầu tư là 2.46 triệu tỷ đồng. Trong đó, Thanh tra Chính phủ xác định 491 dự án cần tiếp tục công tác thanh tra; còn lại khoảng 2,500 dự án không phải thanh tra và tiếp tục thực hiện theo Kết luận 77 và Nghị quyết 170.
Thủ tướng khẳng định, việc này góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt trên 8% và hai con số những năm tiếp theo; tạo không gian, dư địa cho sự phát triển, tránh thất thoát, lãng phí tài nguyên đất đai; bảo đảm tính kỷ luật, kỷ cương, nghiêm minh của pháp luật; khẳng định năng lực của cấp ủy, chính quyền; củng cố niềm tin, tạo động lực, truyền cảm hứng cho người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư, thực hiện chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước là lấy vốn đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt mọi nguồn lực cho phát triển.
Thủ tướng nêu rõ, Nghị quyết 170 có nhiều chính sách đặc thù, mang tính đột phá như: Chính sách về điều chỉnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp vi phạm về thời hạn sử dụng đất đối với đất sản xuất kinh doanh; chính sách về tiếp tục sử dụng đất, xác định giá đất, tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các trường hợp đã giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất vi phạm quy định của pháp luật về đất đai; các trường hợp không đủ điều kiện được tiếp tục sử dụng đất để thực hiện dự án; chính sách xác định lại giá đất do các sai phạm trong xác định giá đất khi tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ, việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho các dự án là vấn đề khó, phức tạp, nhạy cảm; phải "vừa làm, vừa mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội, không bỏ lỡ cơ hội", các cơ quan, đơn vị phải phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm để giải quyết dứt điểm và trưởng thành, lớn mạnh để xử lý các công việc tương tự nếu phát sinh.
Nhật Quang
