Giám đốc Fitch Ratings: Việt Nam cần nâng cao năng suất lao động nội địa để cải thiện bậc xếp hạng
Chuyên gia Fitch Ratings đánh giá có sự mất kết nối nhất định giữa khu vực xuất khẩu có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và nền kinh tế nội địa Việt Nam. Các doanh nghiệp FDI đang chiếm tới 80% tổng kim ngạch xuất khẩu. Do đó, việc nâng cao năng suất lao động cho các doanh nghiệp nội địa là cần thiết để họ không bị tụt hậu và có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Triển vọng kinh tế tích cực nhưng vẫn còn nhiều rủi ro cần lưu ý
Tại sự kiện Fitch on Vietnam 2026 tổ chức sáng 06/08, ông George Xu - Giám đốc nhóm xếp hạng tín nhiệm quốc gia khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Fitch Ratings đã trình bày về triển vọng xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam và các yếu tố kinh tế then chốt.
Ông George Xu - Giám đốc nhóm xếp hạng tín nhiệm quốc gia khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trình bày tại sự kiện
|
Hiện tại, xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam hiện ở mức BB+ với triển vọng ổn định. Các yếu tố nền tảng chính hỗ trợ xếp hạng bao gồm triển vọng tăng trưởng trung hạn mạnh mẽ và tỷ lệ nợ chính phủ trên GDP thuận lợi so với các nước cùng nhóm xếp hạng. Đồng thời, Việt Nam ít phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài, chủ yếu dựa vào các khoản vay ưu đãi từ các chủ nợ đa phương và song phương, giúp hỗ trợ tính bền vững.
Ông George Xu đánh giá Kinh tế Việt Nam cho thấy sự kiên cường đáng kể với mức tăng trưởng 8.2% trong nửa đầu năm 2026, vượt xa nhiều nước trong khu vực. Động lực tăng trưởng chính đến từ ngành sản xuất hướng về xuất khẩu (khối FDI), đặc biệt là nhu cầu liên quan đến AI trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam đang hưởng lợi lớn từ chiến lược "Trung Quốc cộng một" và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong nửa đầu năm, vốn FDI thực hiện tăng trưởng ở mức hai con số khoảng 11-12%.
Song song đó, ngành du lịch phục hồi mạnh mẽ, với lượng khách quốc tế năm 2025 đã vượt mức trước đại dịch năm 2019.
Chuyên gia Fitch Ratings đánh giá tài chính công là một trong những điểm mạnh chính của Việt Nam. Tỷ lệ nợ công khoảng 33-34% GDP thấp hơn nhiều so với mức trung bình của các nước cùng nhóm BB (khoảng 53-54%) và dưới trần nợ công 50%. Chính phủ có kế hoạch đầu tư công tham vọng 8.5 triệu tỷ đồng cho 5 năm tới, chiếm trung bình 10% GDP danh nghĩa để hỗ trợ đà tăng trưởng.
Tuy vậy, vẫn cần lưu ý tới các rủi ro của nền kinh tế, các yếu tố này có khả năng dẫn tới việc hạ bậc tín nhiệm của Việt Nam. Đầu tiên là đòn bẩy kinh tế cao. Chuyên gia Fitch Rating chỉ ra rằng tỷ lệ tín dụng ngân hàng trên GDP đạt 150-155% vào cuối năm 2025, gấp ba lần mức trung bình của các nước cùng nhóm (50-52%). Điều này gây lo ngại về hiệu quả phân bổ tín dụng và rủi ro bong bóng tài sản.
Bên cạnh đó, thặng dư thương mại lớn với Mỹ (đạt 118 tỷ USD năm 2025) dẫn đến các cuộc điều tra về lao động cưỡng bức, sở hữu trí tuệ cộng với tình trạng dư thừa năng lực sản xuất có thể dẫn đến các biện pháp áp thuế trong tương lai.
Dự trữ ngoại hối mỏng cũng đang là rủi ro đáng quan tâm. Tỷ lệ bao phủ dự trữ ngoại hối của Việt Nam ở mức dưới 2 tháng thấp hơn mức trung bình của các nước cùng nhóm ở mức 5 tháng.
Cuối cùng, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5,000 USD và các chỉ số quản trị vẫn thấp hơn mức trung bình của nhóm BB (khoảng 8,500 USD).
Cần làm gì để nâng hạng tín nhiệm
Theo ông George Xu, để có những kết quả xếp hạng tích cực trong tương lai, Việt Nam cần tập trung duy trì tăng trưởng cao và ổn định vĩ mô, thu hẹp khoảng cách GDP bình quân đầu người, giảm thiểu rủi ro tài khóa và nợ tiềm tàng. Việt Nam cần tiếp tục duy trì đà tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ mà không làm phát sinh các lỗ hổng kinh tế vĩ mô. Việc đạt được mục tiêu 8,500 USD vào năm 2030 sẽ là một điểm cộng lớn cho hồ sơ tín nhiệm.
Ngoài ra, Việt Nam cũng nên chú ý tới việc củng cố hệ thống ngân hàng. Nhất là tập trung giải quyết các lo ngại về bộ đệm hấp thụ rủi ro còn mỏng của hệ thống ngân hàng so với quy mô tín dụng lớn của nền kinh tế.
Ngoài các chỉ số định lượng, Fitch Ratings cũng đang theo dõi chặt chẽ các sáng kiến cải cách của Chính phủ nhằm nâng cao năng suất lao động trong nước. Hiện tại, có một sự mất kết nối nhất định giữa khu vực xuất khẩu có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và nền kinh tế trong nước. Các doanh nghiệp FDI đang chiếm tới 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Do đó, việc nâng cao năng suất lao động cho các doanh nghiệp nội địa là cần thiết để họ không bị tụt hậu và có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông George Xu nhấn mạnh hai lộ trình cụ thể mà Chính phủ Việt Nam đang thực hiện để đạt được các mức tăng trưởng năng suất.
Thứ nhất là áp dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo. Chính phủ Việt Nam đang đi đúng hướng với các sáng kiến cải cách nhằm tạo điều kiện cho việc tiếp nhận công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp trong nước.
Thứ hai, việc nâng cao tay nghề và kỹ năng cho lực lượng lao động là điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp nội địa có thể cạnh tranh và duy trì hiệu quả sản xuất.
Chí Kiên
