Hãng taxi bay Mỹ Joby Aviation khảo sát sân bay Chu Lai, tính đặt nhà máy tại Đà Nẵng
Joby Aviation (NYSE: JOBY), doanh nghiệp phát triển máy bay điện cất hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) hàng đầu của Mỹ, đang tìm hiểu cơ hội đặt cơ sở sản xuất máy bay tại khu vực sân bay Chu Lai, đồng thời nghiên cứu một dự án năng lượng tái tạo gắn với cơ sở đóng tàu tại Đà Nẵng.
Theo Cổng Thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, chiều 29/09/2026, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, tiếp ông JoeBen Bevirt, nhà sáng lập, Tổng giám đốc kiêm Kiến trúc sư trưởng Joby Aviation, về cơ hội đầu tư trong lĩnh vực hàng không công nghệ cao, phương tiện bay điện và năng lượng sạch.
Ông JoeBen Bevirt cho biết Joby Aviation đang quan tâm hai hướng đầu tư. Hướng thứ nhất là xây dựng cơ sở sản xuất máy bay, ưu tiên đặt tại khu vực sân bay; sân bay Chu Lai là một trong những địa điểm doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Hướng thứ hai là một dự án công nghệ năng lượng tái tạo mới, đòi hỏi phương tiện và hạ tầng để vận chuyển, xếp dỡ và đưa thiết bị trực tiếp lên tàu, nên doanh nghiệp cũng tìm địa điểm phát triển cơ sở đóng tàu phục vụ dự án.
Chủ tịch UBND thành phố cho biết các lĩnh vực Joby quan tâm phù hợp với định hướng ưu tiên thu hút đầu tư của Đà Nẵng, gồm công nghiệp công nghệ cao, hàng không, đổi mới sáng tạo, năng lượng mới và công nghệ xanh. Sau hợp nhất, thành phố có 2 sân bay, 4 cảng biển, Khu công nghệ cao, Khu thương mại tự do, Khu kinh tế mở Chu Lai, Trung tâm tài chính quốc tế cùng hệ thống khu công nghiệp đang được đầu tư.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng giao Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình trực tiếp theo dõi, chỉ đạo quá trình Joby khảo sát đầu tư. Ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai được giao hỗ trợ nhà đầu tư khảo sát địa điểm, tìm hiểu điều kiện và thủ tục đầu tư.
Ông JoeBen Bevirt (bên trái) quan tâm đến địa điểm đầu tư tại Khu Kinh tế mở Chu Lai - Nguồn: Cổng thông tin TP. Đà Nẵng
|
Từ xưởng nhỏ ở Santa Cruz đến doanh nghiệp niêm yết có Toyota làm cổ đông lớn
Theo trang tin chuyên ngành eVTOL News của Hiệp hội Bay thẳng đứng (Vertical Flight Society), Joby Aviation do kỹ sư JoeBen Bevirt thành lập năm 2009 tại Santa Cruz, bang California. Doanh nghiệp theo đuổi mục tiêu phát triển taxi bay chạy điện cho giao thông đô thị. Sản phẩm chủ lực là máy bay eVTOL chở một phi công và 4 hành khách, tốc độ bay hành trình tối đa khoảng 322 km/h, tầm bay khoảng 160 km, đã tính năng lượng dự phòng.
Theo trang phân tích doanh nghiệp RevenueMemo, năm 2020 Toyota dẫn dắt vòng gọi vốn Series C trị giá 590 triệu USD vào Joby. Cùng năm, Uber rót 75 triệu USD và bán lại mảng taxi bay Uber Elevate cho Joby. Năm 2022, Delta Air Lines đầu tư 60 triệu USD. Năm 2021, Joby niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York thông qua sáp nhập với công ty SPAC Reinvent Technology Partners. Theo eVTOL News, thương vụ được công bố ngày 24/02/2021 với mức định giá 6.6 tỷ USD, giúp Joby huy động 1.6 tỷ USD.
Thông cáo của Joby cho biết vào tháng 10/2024 Toyota cam kết rót thêm 500 triệu USD, chia làm hai đợt trong năm 2024 và 2025, nâng tổng vốn đầu tư vào Joby lên 894 triệu USD. Theo trang tin hàng không Airframer, tháng 6/2026 hai bên thành lập liên doanh phục vụ sản xuất máy bay quy mô lớn.
Tài liệu ĐHĐCĐ năm 2026 của Joby cho thấy, tính đến ngày 31/03/2026, công ty có hơn 980.6 triệu cổ phiếu đang lưu hành. Toyota là cổ đông lớn nhất với 128,45 triệu cổ phiếu, tương đương 13.1%. Nhà sáng lập JoeBen Bevirt nắm 9.4% thông qua các quỹ tín thác gia đình, tiếp theo là quỹ Baillie Gifford với 6.37% và Sciarra Management Trust với 5.76%.
Trong thư gửi cổ đông quý 2/2026, Joby chưa có doanh thu từ khai thác máy bay điện. Quý 2/2026, Joby ghi nhận 36.2 triệu USD doanh thu, chủ yếu từ mảng dịch vụ bay trực thăng Blade đã mua lại, và lỗ ròng 245.4 triệu USD. Joby nâng dự báo doanh thu cả năm 2026 lên 115-125 triệu USD. Tại ngày 30/06/2026, công ty nắm 2.3 tỷ USD tiền mặt và đầu tư ngắn hạn, dự kiến tiêu khoảng 385-415 triệu USD trong nửa cuối năm.
Về chứng nhận của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), đến cuối tháng 7/2026, Joby đã hoàn tất giai đoạn 1 và 4, giai đoạn 2 đạt 97%, giai đoạn 3 đạt 83%; giai đoạn thứ năm, cũng là giai đoạn cuối, đạt khoảng 20%. Công ty có 5 máy bay đang bay thử và 12 chiếc khác đang được sản xuất, đặt mục tiêu chở những hành khách đầu tiên trong năm 2026.
Tại Dubai, hệ thống điểm cất hạ cánh (vertiport) đang được xây dựng. Joby cũng đang mở rộng thị trường sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và Anh, trong đó có thỏa thuận hợp tác độc quyền nhiều năm với Virgin Atlantic tại Anh ký tháng 7/2026.
Thu Minh
