Hấp dẫn hơn, nhưng vẫn còn rủi ro

Hấp dẫn hơn, nhưng vẫn còn rủi ro

Năm nay đầu tư nước ngoài của Việt Nam có thể đạt gần 6 tỉ Đôla Mỹ, mức cao nhất từ trước tới nay. Điều đó cho thấy môi trường kinh doanh đã có sức cuốn hút đối với nhà đầu tư...

Năm nay đầu tư nước ngoài của Việt Nam có thể đạt gần 6 tỉ Đôla Mỹ, mức cao nhất từ trước tới nay. Điều đó cho thấy môi trường kinh doanh đã có sức cuốn hút đối với nhà đầu tư.

 

Nhưng bên cạnh đó, vẫn có nhiều dự án thất bại, bị rút giấy phép cho thấy còn nhiều việc phải làm để giảm rủi ro cho nhà đầu tư.

 

Tuần trước, hai vị phó chủ tịch của Sony là các ông Katsumi Ihara và Satoshi Akawa cùng xuất hiện ở Tp.HCM. Tháp tùng theo hai ông còn có nhiều lãnh đạo cao cấp phụ trách kinh doanh, tiếp thị của tập đoàn.

 

Theo thông báo chính thức của Sony Vietnam, chuyến đi Việt Nam của đoàn là để dự buổi họp báo giới thiệu dòng sản phẩm ti vi LCD Bravia, nhưng có lẽ đó chỉ là mục tiêu phụ. Ngay sau khi kết thúc bài phát biểu của mình, ông Katsumi Ihara và đoàn đã rời phòng họp báo để đi khảo sát một loạt các trung tâm kinh doanh hàng điện máy ở Tp.HCM.

 

Trước đây, sau lần tinh giản nhân viên và sự kiện Sony chỉ xin gia hạn thêm ba năm sau khi Công ty liên doanh Sony Vietnam hết hạn hợp đồng vào cuối 2004, một số doanh nghiệp trong ngành điện tử đã suy đoán Sony sẽ rút bộ phận sản xuất khỏi Việt Nam. Nhưng với chuyến đi tìm hiểu thị trường của hai ông phó chủ tịch, có lẽ Sony không muốn dừng lại ở những gì hiện có.

 

Ông Nguyễn Quang Phát, Phó tổng giám đốc Sony Vietnam, nói: “Sony Vietnam là một trong những đơn vị có tỷ suất lợi nhuận cao nhất trong số các công ty của Sony trong khu vực. Hiện tôi chưa được cung cấp thông tin về ý định của Sony, nhưng có lẽ sau chuyến đi này tập đoàn sẽ công bố chiến lược phát triển mới tại Việt Nam”.

 

Nếu sắp tới Sony quyết định gia tăng đầu tư vào Việt Nam, thì đó không phải là điều khó hiểu, bởi lẽ trong hơn hai năm trở lại đây ngày càng nhiều tập đoàn nước ngoài, đặc biệt từ Nhật Bản, đã chọn Việt Nam làm trung tâm sản xuất hàng cho khu vực với những dự án đầu tư đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu Đôla Mỹ.

 

Tuần trước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã trao giấy phép cho ba dự án với tổng vốn đầu tư 773,6 triệu Đôla Mỹ, trong đó có dự án sản xuất thép không gỉ trị giá 700 triệu Đôla Mỹ của Qian Ding (Đài Loan). Cùng lúc, Ban quản lý khu công nghệ cao Tp.HCM trao giấy phép cho Sonion đầu tư 25 triệu Đôla Mỹ để chế tạo thiết bị âm thanh siêu nhỏ.

 

Đồng thời, tập đoàn Ecton của Thụy Điển công bố đầu tư 250 triệu Đôla Mỹ xây nhà máy sản xuất đầu thu kỹ thuật số ở tỉnh Vĩnh Phúc. Trước đó, các ông lớn như SYM, Canon, Honda, Toto cũng tăng từ 52 đến 70,2 triệu Đôla Mỹ vốn đầu tư để mở rộng các nhà máy hiện có của họ.

 

Việc ngày càng nhiều các tập đoàn lớn xuất hiện đã góp phần đưa tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam từ đầu năm đến nay đạt xấp xỉ 5,4 tỉ Đôla Mỹ, tương đương mức của năm cao nhất mà Việt Nam đạt được trước khi nổ ra khủng hoảng tài chính châu Á vào cuối năm 1997.

 

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hiện đã có hơn 100 tập đoàn đa quốc gia đầu tư và làm ăn ở Việt Nam. Đây là yếu tố thuận lợi giúp thu hút được nhiều vốn FDI hơn trong những năm tới, bởi việc các tập đoàn chọn Việt Nam làm trung tâm sản xuất của họ sẽ kéo theo nhiều nhà đầu tư nhỏ vào xây dựng những cơ sở vệ tinh để sản xuất linh kiện, phụ tùng.

 

Ông Nguyễn Bích Đạt, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cho biết FDI sẽ tiếp tục đà tăng trưởng khả quan trong năm tới và bộ hy vọng sẽ thu hút ít nhất 5,5 tỉ Đôla Mỹ.

 

Thành quả trên có phần đóng góp của nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, nhất là sau khi thực hiện sáng kiến chung Việt-Nhật. Trước đây, Canon đã dự định không đầu tư thêm 100 triệu Đôla Mỹ để mở rộng cơ sở sản xuất ở phía Bắc, nhưng nhờ Chính phủ kịp thời điều chỉnh chính sách nên tập đoàn này đã thay đổi ý định.

 

Ông Norio Hattori, Đại sứ Nhật tại Việt Nam, ghi nhận Việt Nam hiện là quốc gia có khả năng cạnh tranh cao về thu hút FDI trong khu vực, trong khi chỉ cách nay ba năm môi trường đầu tư tại đây không có gì hấp dẫn so với các nước lân cận.

 

Sự cạnh tranh quyết liệt trong thị trường dịch vụ cũng góp phần không nhỏ làm tăng tính hấp dẫn của môi trường kinh doanh. Nhờ nó, chi phí của các dịch vụ về viễn thông, giá thuê văn phòng… giảm mạnh, qua đó giúp nhà đầu tư giảm chi phí kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh.

 

Ngoài môi trường đầu tư, thị trường trong nước phát triển mạnh, đặc biệt là thị trường điện tử, viễn thông và xây dựng, đã lôi cuốn sự lưu tâm của nhiều nhà đầu tư. Điều này phần nào giải thích lý do ngành sản xuất thiết bị điện tử, viễn thông, địa ốc thu hút được nhiều vốn đầu tư trong thời gian qua.

 

Năm 2006, Việt Nam sẽ hoàn tất lộ trình cắt giảm thuế để gia nhập khu vực mậu dịch tự do ASEAN. Đồng thời quá trình hình thành khu vực mậu dịch tự do giữa ASEAN với các nước Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc đang được thúc đẩy.

 

Như vậy, hàng hóa sản xuất tại Việt Nam có thể tự do thâm nhập vào các nước ASEAN khác và trong tương lai không xa sẽ là Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc.

 

Ngoài ra, sự ổn định về chính trị trong một thế giới còn nhiều bất ổn cũng là lợi thế của Việt Nam và nó được nhiều nhà đầu tư quan tâm, nhất là với những công ty muốn tìm địa điểm để xây dựng những trung tâm sản xuất lớn để xuất khẩu.

 

Tuy nhiên, đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tăng mạnh không có nghĩa là môi trường đầu tư đã hoàn thiện. Số dự án bị rút giấy phép hoặc đề nghị rút giấy phép trong năm có tổng vốn lên đến 1,27 tỉ Đôla Mỹ cho thấy còn nhiều việc phải làm để giảm bất trắc cho nhà đầu tư.

 

Bên cạnh đó, sự kiện Việt Nam bị tụt bốn bậc trong bảng xếp hạng cạnh tranh của thế giới phần nào nói lên môi trường kinh doanh còn tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro.

 

Vấn đề nhà đầu tư lo ngại hiện nay là luật lệ Việt Nam hay thay đổi và khó tiên đoán. Bản dự thảo Luật Đầu tư đang được Quốc hội thảo luận để thông qua có một số nội dung khiến cho cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài lo ngại. Nạn tham nhũng tràn lan tại nhiều cơ quan thực thi pháp luật làm tăng chi phí kinh doanh và gây ra những rủi ro khó lường.

Ngoài ra, các doanh nghiệp bắt đầu phải đối mặt với khó khăn do thiếu lao động. Tình trạng này không chỉ diễn ra với những lao động lành nghề, cán bộ quản lý, mà ngay cả tuyển dụng lao động phổ thông cũng ngày một khó, nhất là ở những trung tâm kinh tế lớn. Nếu trở ngại này không được giải quyết sớm thì trong tương lai gần sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng thu hút đầu tư.

Đầu tư