Hoàn thiện pháp lý và hạ tầng thanh toán là 'đòn bẩy' cho kinh tế vĩ mô
Đã đến lúc Việt Nam tiến tới xây dựng hệ sinh thái tài chính số toàn diện, lấy thanh toán thông minh làm động lực vươn tầm quốc tế. NHNN xác định việc hoàn thiện hành lang pháp lý và phát triển hạ tầng thanh toán quốc gia là "đòn bẩy" quyết định để thực hiện các mục tiêu vĩ mô.
Bước chuyển mình tất yếu từ công nghệ
Chia sẻ tại buổi họp báo công bố chương trình Ngày Tài chính số 2026 với chủ đề "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số" chiều 26/05, nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ nhận định, sự hội tụ của công nghệ dữ liệu, hạ tầng thanh toán liên ngân hàng thông suốt cùng sự khơi thông của các cơ chế, chính sách đã mở ra cơ hội cho Việt Nam. Chúng ta không chỉ đang kết nối thanh toán nội địa mà còn vươn ra xuyên biên giới, đồng thời tối ưu hóa việc bảo vệ dữ liệu cá nhân để kiến tạo một không gian tài chính số an toàn tuyệt đối.
Theo ông Toàn, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Ở đó, tài chính số không chỉ là công cụ thanh toán, mà đã trở thành hạ tầng vận hành cốt lõi của nền kinh tế số. Đây chính là động lực tạo ra tác động tăng trưởng mới, mang lại cơ hội tiếp cận tài chính minh bạch, bình đẳng cho hàng triệu người dân và doanh nghiệp.
Xu hướng này cũng đang diễn ra mạnh mẽ tại nhiều quốc gia trong khu vực. Điển hình như Singapore đang vươn mình thành trung tâm tài chính số hàng đầu Châu Á; Thái Lan đã thành công trong việc phổ cập thanh toán số toàn dân thông qua hệ thống quốc gia; hay Indonesia đang phát triển mạnh mẽ các mô hình tài chính số giúp mở rộng tài chính toàn diện cho hàng chục triệu người dân.
Theo ông Toàn, cạnh tranh trong tương lai không chỉ nằm ở công nghệ, mà là năng lực kiến tạo một hệ sinh thái tài chính số toàn diện và an toàn. Trong cuộc đua này, Việt Nam đang nắm giữ những lợi thế to lớn với cơ cấu dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh ở mức cao, thương mại điện tử bùng nổ, và đặc biệt là hạ tầng dữ liệu định danh điện tử quốc gia (VNeID) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện.
Hơn 25 tỷ giao dịch không tiền mặt
Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chia sẻ, sự bùng nổ của kinh tế số Việt Nam được minh chứng rõ nét, tính đến cuối năm 2025, toàn thị trường đã ghi nhận hơn 25.2 tỷ giao dịch không dùng tiền mặt, với tổng giá trị đạt trên 362 triệu tỷ đồng.
"Năm 2026 đánh dấu nhiều sự thay đổi quan trọng trong quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực ngân hàng - tài chính. Trên bệ phóng là nền tảng hạ tầng thanh toán đã rất vững chắc, chúng ta tiến tới xây dựng một hệ sinh thái 'Tài chính số' toàn diện", ông Tuấn chia sẻ.
Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Nguồn: BTC
|
Phát triển hạ tầng thanh toán quốc gia là "đòn bẩy" thực hiện mục tiêu vĩ mô
Với vai trò là cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, ông Phạm Anh Tuấn cho biết, NHNN xác định việc hoàn thiện hành lang pháp lý và phát triển hạ tầng thanh toán quốc gia là "đòn bẩy" quyết định để thực hiện các mục tiêu vĩ mô. Định hướng trọng tâm trong giai đoạn này được xây dựng trên 3 trụ cột:
Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại. NHNN đang khẩn trương rà soát và sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật nhằm cụ thể hóa tinh thần các nghị quyết của Đảng và Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế Nhà nước. Mục tiêu là tạo lập một môi trường kinh doanh bình đẳng, thuận lợi, cho phép mọi thành phần kinh tế tham gia sâu rộng vào hệ sinh thái. Đặc biệt, công tác cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính được đặt lên hàng đầu. Việc ứng dụng dữ liệu dân cư và định danh điện tử (eKYC) sẽ giúp xóa bỏ rào cản giấy tờ, giảm chi phí tuân thủ, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ ngân hàng trong "chớp mắt".
Thứ hai, phát triển hạ tầng thanh toán quốc gia an toàn, thông suốt. Ngành ngân hàng đang đẩy mạnh nâng cấp hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng cùng các hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử. Các hệ thống này được thiết kế để có khả năng kết nối, tích hợp sâu rộng với các nền tảng khác, mở rộng hệ sinh thái để phục vụ tối đa nhu cầu thanh toán trực tuyến của xã hội.
Thứ ba, mở rộng mạng lưới thanh toán quốc tế và đảm bảo an ninh mạng. Lấy phương thức quét mã QR làm mũi nhọn, NHNN đang phối hợp với các đơn vị liên quan để đẩy mạnh kết nối thanh toán bán lẻ song phương với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là cam kết hội nhập sâu rộng của Việt Nam, tạo cú hích lớn cho thương mại và du lịch. Song song với mở rộng biên giới thanh toán, nhà điều hành ưu tiên tối đa cho việc bảo mật hệ thống và bảo vệ dữ liệu cá nhân, coi niềm tin của người dùng chính là tài sản quý giá nhất của nền tài chính số.
Cát Lam
