Hy Lạp sẽ cạn sạch tiền trong vài tuần nữa nếu không được cứu trợ
Hết Ngân hàng Thế giới (WB) rồi lại tới Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo, kinh tế thế giới đang ở giai đoạn nguy hiểm, nhưng nhiều nhà kinh tế cho rằng, không có nghĩa không còn điểm sáng.
Theo Olivier Blanchard, kinh tế trưởng của IMF, kinh tế thế giới đã bước vào giai đoạn nguy hiểm mới (dangerous new phase) của hồi phục kinh tế chậm và xói mòn niềm tin, do nhiều nước trong Liên minh châu Âu (EU) khó giải quyết những phát sinh từ nợ công, có một hệ thống tài chính ốm yếu và tăng trưởng chậm.
IMF hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ xuống 1,5% trong năm 2011 và 1,8% trong năm 2012, giảm so với mức dự báo tương ứng 2,5% và 2,7% hồi tháng 6. Mức tăng trưởng này chưa đủ để cải thiện tình hình thất nghiệp tại Mỹ, vốn đã chạm con số 9,1%.
Tổng thống Obama đã có các kế hoạch cắt giảm thuế và tăng chi tiêu cho hạ tầng. Về vấn đề này, Blanchard nhận xét: “Cắt giảm thâm hụt không thể quá nhanh (giết chết tăng trưởng), cũng không thể quá chậm (giết chết niềm tin)”. Theo đó, kế hoạch cắt giảm thâm hụt ngân sách trong dài hạn cần phải được thực hiện.
IMF cũng dự báo EU sẽ chỉ tăng trưởng 1,6% trong năm 2011 và 1,1% trong năm 2012, giảm so với dự báo tương ứng 2% và 1,7% hồi tháng tháng 6. Lý do chính là châu Âu sẽ khó giải được bài toán khủng hoảng nợ công trong ngắn hạn.
IMF dự báo kinh tế thế giới sẽ chỉ tăng 4% trong năm 2011 và 2012 nhờ tăng trưởng tốt hơn từ Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil và các nước đang phát triển khác, so với mức dự báo tương ứng 4,3% và 4,5% trước đó.
Khủng hoảng tài chính và tăng trưởng kinh tế yếu ớt tiếp tục là thách thức đối với Mỹ, EU. Cổ phiếu các ngân hàng châu Âu đã giảm giá mạnh trong vài tháng qua trước lo lắng về các khoản đầu tư có liên quan tới Hy Lạp.
“Các nhà đầu tư rõ ràng đã nghi ngờ hơn khả năng nhiều nước có thể ổn định được nợ công. Lo lắng về những điều không biết là lớn”, Blanchard nói.
Hy Lạp sẽ là một bài kiểm tra liệu EU có giải quyết được vấn đề của họ. Sau gần 2 năm “cứu giúp” Hy Lạp, EU dường như ngày càng gặp khó khăn hơn. Dự báo gần nhất của IMF là Hy Lạp sẽ tăng trưởng âm 5% trong năm 2011 và suy thoái sẽ tiếp tục trong 2012. Đây là sự thay đổi lớn khi trong tháng 6, IMF dự báo Hy Lạp chỉ tăng trưởng âm 3,75% trong năm 2011 và tăng trưởng nhẹ trở lại trong năm 2012.
Một khi Hy Lạp vỡ nợ sẽ khiến niềm tin tại EU suy giảm mạnh, khiến chi phí vay ở các nước EU khác như Italia và Tây Ban Nha tăng lên. Nguy cơ Hy Lạp vỡ nợ, tăng trưởng kinh tế chậm tại Mỹ, ảnh hưởng sóng thần ở Nhật Bản, khủng hoảng nợ công châu Âu là những rủi ro lớn đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Trước những khó khăn hiện tại của EU, Tổ chức Standard & Poor’s đã hạ tín nhiệm của Italia, sau khi đã hạ tín nhiệm Mỹ. Điều này có thể khiến chi phí vay của Italia tăng lên, trong khi nó đã tăng mạnh trước đó. Italia thì quá lớn để có thể được cứu nhanh như Hy Lạp và nếu Italia vỡ nợ, đây sẽ là thảm họa đối với các ngân hàng Pháp và Đức, vốn có hàng chục tỷ USD đầu tư vào trái phiếu Italia.
Trước đó, WB cũng cảnh báo kinh tế thế giới đang ở vùng nguy hiểm (dangerous zone) và châu Âu, Mỹ, Nhật Bản cần phải hành động quyết liệt để tránh cho kinh tế thế giới rơi vào suy thoái.
Liệu các cảnh báo có đáng ngại và tình hình có thể xấu hơn, khi đây là cảnh báo từ các tổ chức có uy tín? Theo các nhà kinh tế, những dự báo của WB hay IMF được đưa ra định kỳ 3 tháng, dựa trên tình hình thực tế và điều quan trọng là có cập nhật và thay đổi theo sát với diễn biến của tình hình.
Cụ thể, khi kinh tế thế giới tốt hơn đầu năm 2010, IMF và WB đưa ra các báo cáo và nhận định lạc quan về triển vọng của kinh tế toàn cầu cho năm 2011 và 2012. Điều đó là phù hợp với bối cảnh kinh tế khi đó. Và bây giờ, tình hình đang trở nên xấu hơn, việc thay đổi nhận định hay dự báo cho năm 2011 và 2012 là điều tất yếu.
Vẫn theo các nhà kinh tế, cảnh báo hiện nay của WB và IMF cho thấy tình hình kinh tế thế giới hiện tại là rất xấu, nhưng điều này không có nghĩa là nó sẽ tiếp tục xấu đi. Việc xấu đi của kinh tế thế giới phụ thuộc rất nhiều vào nỗ lực giải quyết vấn đề của các lãnh đạo trên thế giới, phụ thuộc vào nhận thức của các nhà lãnh đạo trên thế giới và phụ thuộc vào mức độ nguy hiểm của vấn đề.
Thực tế, tăng trưởng kinh tế Mỹ, EU và thế giới chỉ chậm lại, chứ không phải rơi trở lại suy thoái. IMF và WB mặc dù nói tình hình xấu, nhưng cũng không nói tới khả năng suy thoái, đây chính là điểm sáng hy vọng.
Nguyên Hưng (Theo báo chí nước ngoài)
ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN
