Hy Lạp: Vùng vẫy bên bờ vực
Thế giới đang chú ý dõi theo các diễn biến tại Hy Lạp, trung tâm của cuộc khủng hoảng nợ châu Âu. Nợ công của nước này đang là vấn đề lớn nhất của hệ thống tài chính toàn cầu thời điểm hiện nay, là quân domino yếu nhất nhưng lại đứng đầu hàng.
 |
Thời gian giờ chỉ còn tính bằng ngày cho đến khi Chính phủ Hy Lạp chính thức khánh kiệt, khoảng giữa tháng 10 này. Và trong những ngày này, một mặt, Chính phủ Hy Lạp gắng sức cắt giảm chi tiêu đến mức nghiệt ngã, mặt khác, đang mỏi mắt ngóng chờ bàn tay giúp đỡ từ thế giới bên ngoài mà trước hết, không ai khác là những "kẻ" cùng tiêu đồng Euro.
Tuy nhiên, cả hai lối thoát trước mắt của Hy Lạp đều không dễ để vượt qua. Những nỗ lực cắt giảm chi tiêu đã không mang đến kết quả như mong đợi. Hôm Chủ nhật vừa rồi, Chính phủ Hy Lạp đã thừa nhận, họ sẽ không thể đạt được mục tiêu thâm hụt ngân sách của năm nay.
Các kế hoạch thắt lưng buộc bụng liên tiếp gặp phải sự phản đối từ các tổ chức cho đến người dân trong nước, những người mà "bữa ăn" của họ chịu tác động trực tiếp từ các chính sách này. Để đáp ứng yêu cầu của các chủ nợ nước ngoài, Chính quyền Hy Lạp đã thông qua một kế hoạch cắt giảm hàng nghìn việc làm ở khu vực công nhằm tiết kiệm thêm khoảng 6,6 tỷ EUR (8,8 tỷ USD) trong thời gian từ nay đến hết năm 2012.
"Tôi muốn nhắc lại rằng, chúng ta sẽ kiên định với mục tiêu của mình, để thực hiện tất cả những gì chúng ta đã hứa nhằm đảm bảo uy tín quốc gia", Thủ tướng Hy Lạp, George Papandreou nói tại một cuộc họp nội các được tổ chức bất thường vào cả ngày nghỉ, Chủ nhật, 2/10. Cuộc họp này diễn ra 3 ngày sau khi Chính phủ Hy Lạp làm việc với đại diện của các công ty kiểm toán quốc tế tại Athens, thủ đô của Hy Lạp.
Trong số các biện pháp tiết giảm chi tiêu có kế hoạch chuyển khoảng 30.000 nhân công dịch vụ xã hội thành… lao động dự bị. Khoảng 2/3 trong số đó là những người làm thuê và sẽ nghỉ thôi việc trong khoảng 1 hoặc 2 năm, với tiền trợ cấp cho giai đoạn đầu. Lực lượng dự bị này, sẽ được thực hiện ngay lập tức, dự tính sẽ tiết kiệm được 300 triệu EUR hàng năm cho ngân sách bắt đầu từ năm sau và là bước đi đầu tiên trong kế hoạch tinh giản khu vực công xuống còn 100.000 việc làm vào năm 2015.
Kế hoạch lao động dự bị, theo mô tả của các hiệp hội ngành nghề là bước đi đầu tiên của chương trình cắt giảm nhân công khổng lồ khỏi khu vực nhà nước, cũng là kế hoạch gây bất đồng trong nội bộ Đảng xã hội cầm quyền và trong các lực lượng đối lập. Vài tuần trước, Hy Lạp hầu như ngày nào cũng có đình công của các tầng lớp khác nhau, từ bác sĩ tới giáo viên, từ chủ taxi đến tài xế xe buýt. Những người làm thuê trong khu vực công đang lên kế hoạch cho một cuộc đình công trên phạm vi cả nước vào ngày hôm nay (5/10). Nhiều nhà quản lý trong khu vực công rộng lớn của Hy Lạp đã tìm cách ngăn cản kế hoạch đó. Trong số 151 nhóm lĩnh vực công được chính phủ yêu cầu nộp danh sách nhân công để tiến hành cắt giảm, chỉ gần 90 nhóm thực hiện. Tại hàng tá doanh nghiệp nhà nước, những đơn vị đang thuê tổng cộng 35.000 lao động, đến giờ, các nhà quản lý mới chỉ xác định được vẻn vẹn 300 việc làm có thể cắt giảm. Không chỉ có vậy, ngay trong giới làm chính sách, những người chịu trách nhiệm tái cấu trúc lại nền kinh tế, nhiều vị cũng tỏ ra chán nản, đến nỗi, ông Papandreou đã phải lớn tiếng về việc này.
Ngay cả trong trường hợp Hy Lạp "bóp bụng" thành công, nó cũng tạo ra một hệ luỵ khác là chất thêm gánh nặng lên nhịp điệu tăng trưởng của nền kinh tế nước này, một nền kinh tế vốn đã sa lầy vào năm suy thoái thứ 3 liên tiếp, với 5,5% (dự đoán) tăng trưởng âm trong năm 2011. Khi đó, nguồn thu cho ngân sách cũng sẽ chịu hệ luỵ trở lại ở chu kỳ ảnh hưởng tiếp theo.
Dù thế nào thì các biện pháp khắc khổ cũng không mang lại hiệu ứng tức thì cho sức khoẻ của hầu bao chính phủ mà chỉ là điều kiện để nhận được các gói "hồi sức cấp cứu" từ cộng đồng, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). Đây là những tổ chức sẽ quyết định liệu Hy Lạp có đủ tư cách để nhận thêm sự hỗ trợ về tài chính nữa hay không và đã cử các thanh tra đến làm việc với Hy Lạp cuối tuần trước.
Hôm thứ Hai tuần này, các bộ trưởng tài chính châu Âu đã tụ họp tại Luxembourg để thảo luận về tiến độ cải cách của Hy Lạp, nhưng tại đây, không có cơ hội nào cho việc Hy Lạp có thể nhận được phần 8 tỷ EUR thuộc gói cứu trợ 110 tỷ EUR từ cộng đồng. Chỉ tới 13/10 và với điều kiện EU, IMF và ECB đã hoàn tất báo cáo mới nhất về Hy Lạp trên cơ sở đợt thanh tra cuối tuần trước, nhóm các bộ trưởng tài chính nói trên mới họp riêng một phiên để thông qua việc giải ngân gói 8 tỷ EUR này. Từ giờ tới ngày đó, không chỉ Hy Lạp mà cả phần còn lại của thế giới còn phải hồi hộp đợi chờ.
Quang Huy
ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN
