Ì ạch đầu tàu du lịch
Dù luôn tăng trưởng 2 con số, chiếm đến 60% lượng khách và doanh thu của ngành du lịch cả nước nhưng du lịch TPHCM vẫn chưa phát triển đúng tầm
Năm 2010, lượng khách quốc tế đến TPHCM đạt trên 3 triệu lượt, chiếm 60% lượng khách quốc tế đến Việt Nam; doanh thu từ du lịch của TP đạt 41.000 tỉ đồng, tăng 17% so với năm 2009; tăng trưởng trên 45%, chiếm tỉ trọng 50% doanh thu du lịch của cả nước. Với kỳ vọng tăng trưởng hơn nữa, ngày hội du lịch đang diễn ra tại TPHCM (từ ngày 7 đến 10-4) được kỳ vọng là dịp để ngành du lịch TP tìm ra phương án “cất cánh”.
| Du khách nước ngoài thăm Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TPHCM. |
Ít sản phẩm, lãng phí thế mạnh
Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Giám đốc đối ngoại Công ty Fiditour, đánh giá: “Điểm yếu của ngành du lịch TP là sản phẩm nghèo nàn, đơn điệu nên độ dài lưu trú và mức chi trả của du khách hằng năm không tăng. Du khách đến TP trong nhiều năm qua vẫn luẩn quẩn quanh Củ Chi, Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện TP, Hội trường Thống Nhất… Chúng ta vẫn chưa xây dựng thêm được một sản phẩm mới nào.
Thông thường, tâm lý du khách là muốn tìm hiểu, khám phá nền văn hóa thông qua sinh hoạt đời sống của người dân bản địa. Nhưng trên thực tế, các khu du lịch ở TP thường đưa mô hình giải trí từ nước ngoài vào nhưng lại đầu tư chưa đúng tầm nên không thể cạnh tranh và mang lại sự hấp dẫn cho du khách.
Trong khi đó, thế mạnh về văn hóa - lịch sử lâu đời cùng với những tập quán vùng miền dân tộc lại bị chúng ta bỏ quên. Tôi đã từng đến thăm Làng Dân tộc ở Siem Reap trong lần du lịch Campuchia. Trong một khuôn viên vừa phải, họ đã tái hiện những phong tục cổ truyền của họ, đơn giản vậy thôi nhưng thu hút rất đông du khách trong nước lẫn quốc tế”.
Thực tế, nhiều thế mạnh của TP đang bị bỏ ngỏ, như các sản phẩm du lịch đường sông, các tour tham quan chợ địa phương, các loại hình nghệ thuật gắn liền với văn hóa và phong tục truyền thống… Để thực hiện được điều này, theo bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, rất cần sự phối hợp giữa các ban, ngành chứ không nên mạnh ai nấy làm như hiện nay.
Theo ông Nguyễn Văn Mỹ, Giám đốc Công ty Du lịch Lửa Việt, tiềm năng du lịch của TPHCM là quá lớn khi 80% doanh nghiệp lữ hành hàng đầu của cả nước đều đặt tại đây. Cơ sở vật chất phục vụ du lịch, nguồn nhân lực chất lượng cao, dịch vụ của TP cũng hơn hẳn các địa phương khác.
Thế nhưng, du lịch TP nhiều năm qua vẫn chưa phát triển đúng tiềm năng sẵn có. Nghịch lý ai cũng thấy là TP ngày càng có nhiều khách sạn 4-5 sao, tiêu chuẩn phục vụ tốt không thua kém tại bất kỳ quốc gia nào trong khu vực nhưng cơ sở hạ tầng của TP đang xuống cấp trầm trọng. Du khách đến TP càng ngày càng ngán cảnh kẹt xe, lô cốt, ô nhiễm môi trường, ngập nước…
“Dường như khi xây dựng sản phẩm du lịch, chúng ta chưa quan tâm thật sự đến nhu cầu của khách. Du thuyền trên sông Sài Gòn hiện nay vẫn quá chú trọng đến khâu ăn uống, nặng về các chương trình biểu diễn nghệ thuật. Trong khi nhu cầu của khách khi du thuyền là được ngắm cảnh và nghe thuyết minh nhiều hơn về cảnh quan hai bên bờ sông trong một không gian yên tĩnh” - ông Mỹ nói.
Mạnh ai nấy làm
Đại diện nhiều công ty lữ hành cũng cho rằng hoạt động du lịch tại TPHCM thiếu sự kết hợp giữa các doanh nghiệp trong ngành để tạo nên sức mạnh tổng hợp. Cả TP có hàng trăm công ty du lịch nhưng chỉ khoảng 10 doanh nghiệp tham gia đóng góp tài lực để tạo ra những sản phẩm du lịch tốt cho TP; còn lại chỉ “ăn theo”.
“Sự yếu kém của du lịch TP trước hết là do chúng ta chưa hoạch định được chiến lược phát triển cụ thể. Những con đường đi đến thành công đều xuất phát từ mục tiêu, chiến lược rõ ràng, phát huy những sáng kiến, sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan, sự tham gia thực chất và có hiệu quả từ các doanh nghiệp, hiệp hội.
|
Tập trung sản phẩm chất lượng cao TPHCM sẽ tập trung phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, tạo ra và giữ nét đặc trưng, hấp dẫn riêng của mình. Không chỉ chú trọng khai thác các sản phẩm du lịch thiên nhiên sẵn có, chúng ta phải đầu tư, nâng chất lượng phục vụ cao hơn để du khách hài lòng hơn. Ngoài việc đẩy mạnh khai thác thị trường khách MICE, du lịch nghỉ dưỡng, mua sắm, du lịch kết hợp khám, chữa bệnh đang là điểm mạnh và có tiềm năng khai thác tốt của TPHCM. Đặc biệt, một trong những điểm nhấn của hoạt động du lịch TP trong năm 2011 là chính thức đưa vào khai thác tuyến du lịch đường sông. Bà Nguyễn Thị Hồng - Phó chủ tịch UBND TPHCM |
Cộng tác, hợp tác là yêu cầu bắt buộc của sự phát triển du lịch; trong đó, cần tăng cường vai trò của Hiệp hội Du lịch TP. Trước mắt, cần có những kế hoạch dài hơi, ít nhất là trong 5 năm, 10 năm. Phải xây dựng cho được phố đi bộ, chợ đêm đúng nghĩa chứ không phải là những khu phố “Tây ba lô” lộn xộn. Phải có những đặc sản, quà lưu niệm mang đậm dấu ấn Sài Gòn - TPHCM…” - ông Nguyễn Văn Mỹ đề nghị.
Năm 2009, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thực hiện chương trình “TPHCM - 100 điều thú vị”, bao gồm các nhà hàng, khách sạn, món ăn, điểm mua sắm, điểm tham quan, lễ hội và sự kiện du lịch, tour tham quan TP, sản phẩm lưu niệm và điểm giải trí… Đây là một ý tưởng rất hay nhưng đến nay vẫn chỉ dừng lại ở việc công bố danh sách những “điều thú vị”. Đó là một lãng phí, thiếu chiều sâu, làm mất đi giá trị đặc trưng của TP trong lòng du khách.
Nhiều năm qua, chúng ta thường nghe “du khách một đi không trở lại”. Theo bà Tuyết Mai, điều quan trọng là khách nói gì với bạn bè, người quen khi trở về từ những chuyến du lịch Việt Nam, TPHCM. Đây mới là yếu tố quyết định sự thành công của một điểm đến. Du khách, không ai khác, mới là những người tiếp thị du lịch tốt nhất.
Cần sự đột phá
Giám đốc một hãng lữ hành lớn tại TPHCM cho rằng muốn phát triển du lịch, phải đầu tư cơ sở hạ tầng tốt hơn. Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất tuy chưa bằng các sân bay của những quốc gia lân cận nhưng cũng tạm chấp nhận được.
Còn các phương tiện giao thông khác, như ga xe lửa thì hết sức nhếch nhác; đường biển thì chưa có cầu cảng… Vậy làm sao có thể phát triển du lịch nhanh được? Ngoài ra, trong khi ở Malaysia, Macau…, những dấu tích thời thuộc địa vẫn còn giữ gìn, trùng tu để trở thành một điểm đến hấp dẫn du khách thì ở TP, nhiều kiến trúc cổ đã bị đập phá để xây cao ốc phục vụ mục đích thương mại trước mắt.
Một cán bộ của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP cũng thừa nhận rằng du lịch TPHCM vẫn chưa được xem là ngành kinh tế mũi nhọn mặc dù doanh thu từ du lịch đóng góp đáng kể vào ngân sách TP. Ông đề nghị phải có những chính sách đột phá, đặc biệt để du lịch TP có thể tăng tốc mà “cất cánh” chứ nếu không chỉ tăng tịnh tiến 10% - 20%/năm. Những cơ sở hạ tầng như bến bãi, các khu vui chơi giải trí lớn mang tầm quốc gia phải được cấp Nhà nước đầu tư chứ các doanh nghiệp thì không đủ sức xây dựng.
|
Năm 2011, thu hút 3,5 triệu du khách quốc tế Năm nay, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TPHCM tập trung vào 4 lĩnh vực: Về quảng bá xúc tiến: Chú trọng thị trường nội địa, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia. Về sản phẩm du lịch: Xác định Cần Giờ là địa điểm cần tập trung khai thác, đầu tư, phát triển các loại hình du lịch đường sông, sinh thái, văn hóa - lịch sử; tăng cường sự hợp tác giữa các TP với địa phương, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm du lịch TP. Về đào tạo nguồn nhân lực: Có đánh giá sâu và kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên, quản lý du lịch, đáp ứng tốc độ phát triển du lịch. Về công tác quản lý Nhà nước: Tăng cường kiểm tra kiểm soát, có biện pháp đồng bộ, bảo đảm an ninh, trật tự trong hoạt động của doanh nghiệp du lịch và cho du khách. Mục tiêu của ngành du lịch TP năm 2011 là thu hút 3,5 triệu lượt khách quốc tế. Trong quý I/2011, lượng khách quốc tế đến TP ước đạt 900.000 lượt; tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 26% kế hoạch cả năm. Trong đó, khách đến bằng đường hàng không là 720.000 lượt, tăng 3%; các đường khác ước tính 180.000 lượt, tăng 20%. Doanh thu toàn ngành ước đạt 11.800 tỉ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2010. |
Xuân Hòa
người lao động
