Kỳ vọng

Kỳ vọng

Với chính sách thắt chặt tín dụng cùng một số biện pháp nhằm nâng cao hoạt động nghiệp vụ, tưởng rằng các ngân hàng (NH) sẽ gặp khó trong kinh doanh. Thực tế, qua 6 tháng đầu năm, các NH thương mại lớn, bé đều lãi to. ABBANK đạt hơn 307 tỉ đồng, DongABank khoảng 675 tỉ đồng, Sacombank đạt 1.515 tỉ đồng, Vietcombank (VCB) khoảng 3.000 tỉ đồng... lợi nhuận trước thuế.

Các NH kiếm lãi nhờ vào một số chính sách vĩ mô. Quy định trần lãi suất huy động ở mức 14%/năm nhưng đầu ra lại thả nổi, nhờ đó các NH thương mại có điều kiện nâng cao tỉ suất biên lợi nhuận cho hoạt động tín dụng của mình. Cơ chế trần tỉ giá USD cũng tạo điều kiện cho các NH thương mại kiếm được lợi nhuận với mức phí giao dịch do mình quyết định. Người bán USD chỉ được bán với giá quy định nhưng người mua phải chịu thêm phí cho NH.

Dù phải đương đầu với khủng hoảng kinh tế chung, thời gian qua các NH vẫn sống khỏe nhờ “nước nổi, thuyền nổi”, còn phần khó đẩy cho doanh nghiệp (DN) và xã hội gánh chịu. Tất nhiên, cũng cần nói rõ phần lỗi không phải thuộc về NH.

Tương tự, mặt hàng “nhạy cảm” với người dân là xăng dầu. Trong những năm gần đây, giá xăng dầu liên tục tăng, có thời điểm tăng đến 30% (tháng 7-2008), cả nền kinh tế phải oằn mình gánh chịu. Tổng Công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) – DN chiếm 60% thị phần kinh doanh xăng dầu cả nước – liên tục kêu lỗ nhưng nay khi cần cáo bạch để chuẩn bị phát hành cổ phần lần đầu ra công chúng, Petrolimex công bố lãi to: Lợi nhuận sau thuế năm 2008 hơn 913 tỉ đồng, 2009: 2.880 tỉ đồng, 2010: hơn 81,8 tỉ đồng, 2011: dự kiến hơn 598 tỉ đồng.

Có được những khoản lãi lớn này, theo lý giải của người đứng đầu Petrolimex là nhờ một phần Nhà nước bù lỗ và một phần “Nhà nước xử lý” những khoản lỗ đó bằng cách ứng trước tiền cho DN. Mặc dù, từ ngày 15-12-2009, giá bán lẻ xăng dầu – theo Nghị định 84 – được thả nổi trong khuôn khổ cho phép. Khuôn khổ đó đã được nghị định quy định chi tiết, được đánh giá là tạo “cơ chế giá cả kinh doanh nhanh nhạy và sát với thị trường hơn cho DN kinh doanh xăng dầu”. Thực tế, từ đó đến nay, hạch toán giá kinh doanh xăng dầu vẫn tù mù, vẫn là ẩn số làm đau đầu công chúng. Các khoản lãi to của Petrolimex vừa công bố càng làm cho dư luận bất ngờ!

Tại cuộc gặp lãnh đạo TPHCM chiều 19-7, đại diện các DN đều cho rằng với lãi suất vay NH lên đến 24% - 25%/năm, trung bình 22%/năm như hiện nay thì đa số DN không dám vay. Thiếu vốn, giá nguyên vật liệu tăng mạnh, đẩy nhiều DN vào cảnh hoạt động cầm hơi, thậm chí đã có những DN phải ngưng hoạt động, phá sản. Thu nhập của công nhân, lao động thấp, không kham nổi vật giá leo thang hằng ngày. Các cuộc tranh chấp lao động, đình công đòi tăng lương, cải thiện đời sống đã xảy ra ở nhiều DN trong những ngày đầu tháng 7 và đang có nguy cơ lan rộng. Lãnh đạo TPHCM đang tìm cách tháo gỡ nhưng nhiều chính sách phải gỡ ở tầm vĩ mô.

Hôm nay (21/07), kỳ họp đầu tiên Quốc hội khóa XIII khai mạc,  người dân mong mỏi các đại biểu luôn ý thức hết trách nhiệm của mình trước vận mệnh của đất nước. Mọi biểu quyết của đại biểu đều liên quan đến chính sách vĩ mô, đều ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, đến vận hành nền kinh tế. Trước mắt, khi bàn về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và quyết các giải pháp cho 6 tháng cuối năm, mong các đại biểu lưu tâm các chính sách kinh tế vĩ mô phải phát huy hiệu quả công bằng cho tất cả mọi thành phần kinh tế, để tạo những bước đi căn cơ, bền vững cho nền kinh tế nước nhà.

Lê Bân

NGƯỜI LAO ĐỘNG