Lâm Đồng tính quy hoạch đô thị đa cực, mở rộng không gian về phía Tây và Bắc
Dự thảo Quy hoạch chung đô thị 6 phường liền kề thuộc tỉnh Lâm Đồng đến năm 2050 lựa chọn mô hình “Đa cực và Hướng tâm”, thay cho phương án tiếp tục phát triển tuyến tính dọc bờ biển. Theo định hướng này, không gian đô thị được mở rộng về phía Tây và Bắc, đồng thời hình thành các cực phát triển chuyên biệt xung quanh lõi Phan Thiết - Phú Thủy.
Sự thay đổi này nhằm giảm áp lực lên khu vực trung tâm hiện hữu, tận dụng các hạ tầng giao thông động lực ở phía Tây và tạo thêm không gian phát triển cho toàn đô thị.
Tỉnh Lâm Đồng đang lấy ý kiến cộng đồng dân cư về Quy hoạch chung đô thị 06 phường liền kề gồm Tiến Thành, Bình Thuận, Phan Thiếu, Phú Thuỷ, Hàm Thắng và Mũi Né, đến năm 2050
Rời mô hình phát triển tuyến tính ven biển
Dự thảo Đồ án đưa ra hai phương án tổ chức không gian. Phương án thứ nhất tiếp tục phát triển theo hướng tuyến tính, bám dọc bờ biển. Mô hình này tận dụng hệ thống hạ tầng ven biển hiện hữu và các tuyến giao thông đang có, với không gian phát triển tập trung trên dải Mũi Né - Phú Thủy - Phan Thiết - Tiến Thành.
Theo đồ án, ưu điểm của phương án này là tận dụng được hạ tầng ven biển sẵn có, chi phí phát triển kết nối nội vùng ban đầu thấp và đơn giản hóa trong phân khu, quản lý. Trọng tâm đầu tư tuyến đường lấn biển, cầu vượt sông Cà Ty và sông Phú Hài và các tuyến bám dọc theo trục giao thông ĐT.719 và trục Nguyễn Tất Thành - Lê Duẩn - Thủ Khoa Huân hiện hữu.
Tuy nhiên, cách phát triển này tạo áp lực lớn lên dải ven biển vốn hẹp, khi giao thông, người dân và khách du lịch cùng tập trung trên các trục dọc ven biển. Không gian trung tâm Phan Thiết - Phú Thủy bị hạn chế quỹ đất khi các chức năng hành chính, công cộng đô thị tiếp tục chiếm giữ những vị trí có giá trị phát triển cao; không còn quỹ đất để phát triển dịch vụ thương mại – tài chính cao cấp (CBD).
Cơ cấu phát triển theo hướng tuyến tính bám dọc bờ biển - Nguồn: Dự thảo đang lấy ý kiến về Quy hoạch chung đô thị 6 phường liền kề, tỉnh Lâm Đồng đến năm 2050
|
Phương án thứ hai tổ chức đô thị theo mô hình đa cực và hướng tâm. Đây là phương án được lựa chọn trong đồ án.
Theo cấu trúc này, lõi Phan Thiết - Phú Thủy tiếp tục giữ vai trò trung tâm, nhưng các chức năng phát triển được phân bổ ra những cực chuyên biệt ở phía Tây, Bắc, Nam và Đông Bắc. Không gian đô thị vì vậy được mở rộng theo chiều sâu thay vì tiếp tục dồn vào dải ven biển. Gia tăng thặng dư kinh tế đất gấp nhiều lần, với quỹ đất vàng sau khi giải tỏa các cơ quan hành chính cũ và di dời Cụm công nghiệp hải sản Nam Cảng, CCN Phú Hài được chuyển hóa thành đất phức hợp dịch vụ, trung tâm tài chính ven sông Cà Ty và bến siêu du thuyền hạng sang.
Song phương án này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư hạ tầng khung lớn ban đầu; Yêu cầu kỹ thuật và quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch phức tạp.
Cơ cấu phát triển theo hướng Đô thị đa cực và hướng tâm - Nguồn: Dự thảo đang lấy ý kiến về Quy hoạch chung đô thị 6 phường liền kề, tỉnh Lâm Đồng đến năm 2050
|
Phía Tây và phía Bắc mở thêm không gian đô thị
Một trong những lý do quan trọng để lựa chọn mô hình đa cực là khả năng đón đầu các hạ tầng giao thông động lực. Đô thị 06 phường liền kề (Tiến Thành, Bình Thuận, Phan Thiết, Phú Thủy, Hàm Thắng, Mũi Né) không thể cất cánh nếu chỉ bám víu vào đường bộ nội vùng.
Tại Bình Thuận, đồ án định hướng hình thành đầu mối TOD phía Tây với quần thể 3 nhà ga, gồm đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị. Khu vực này được kết nối với cao tốc và hệ thống vận tải công cộng để tạo thành một đầu mối giao thông lớn.
Cách tổ chức này kéo theo sự dịch chuyển của không gian phát triển về phía Tây, thay vì để lõi đô thị hiện hữu tiếp tục gánh toàn bộ nhu cầu phát triển.
Ở phía Bắc, Hàm Thắng được bố trí các chức năng hành chính, công cộng, văn hóa cấp đô thị, y tế và giáo dục vùng. Khu vực này còn được tổ chức với vành đai xanh theo hướng “đô thị bọt biển”, góp phần điều hòa thoát nước và tạo vùng đệm sinh thái cho dải ven biển.
Phía Nam và Đông Bắc tiếp tục phát huy thế mạnh du lịch, nghỉ dưỡng và dịch vụ. Tiến Thành được định hướng thành cực giải trí và trải nghiệm, còn Mũi Né phát triển theo hướng đô thị sân bay, hàng không, giao thương và du lịch biển.
Như vậy, thay vì một đô thị kéo dài theo bờ biển, đồ án tạo ra một mạng lưới các cực có chức năng khác nhau, được kết nối với lõi trung tâm.
Biển vẫn là trục quan trọng trong cấu trúc mới
Việc mở rộng đô thị về Tây và Bắc không đồng nghĩa với giảm vai trò của không gian ven biển.
Đồ án định hướng tuyến giao thông ven biển liên tục từ Mũi Né đến Tiến Thành, kết hợp các cầu vượt sông Cái và sông Cà Ty nhằm tăng khả năng tiếp cận biển cho các khu vực phía Tây và Bắc.
Cùng với đó, hệ thống sông Cà Ty, sông Cái, biển Đông và các khu vực nông nghiệp phía Tây, phía Bắc được xem như một phần của “khung mềm” sinh thái, bổ trợ cho “khung cứng” giao thông đa phương thức gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không.
Cấu trúc “Đa cực và Hướng tâm” vì vậy tạo ra sự phân vai rõ hơn giữa các khu vực: lõi trung tâm đảm nhận các chức năng kinh tế đô thị; phía Tây phát triển đầu mối giao thông và logistics; phía Bắc tập trung các chức năng công cộng; còn Mũi Né và Tiến Thành tạo động lực từ du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí và dịch vụ ven biển.
Đây là hướng tổ chức không gian được đồ án lựa chọn để mở rộng đô thị theo chiều sâu, giảm sự phụ thuộc vào một dải phát triển tuyến tính ven biển.
Thu Minh
