Linh hoạt quản lý tín dụng và tối ưu chi phí huy động là chìa khóa để ngân hàng đồng hành cùng nền kinh tế
Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô đối mặt nhiều biến động, từ giá dầu, tỷ giá đến rủi ro địa chính trị, bài toán cân đối dòng vốn đang đặt ra những thách thức cho ngành ngân hàng.
Bên lề Hội nghị mở Vương quốc Anh - Việt Nam về Trung tâm Tài chính Quốc tế chiều ngày 25/03, Tổng Giám đốc OCB - ông Phạm Hồng Hải chia sẻ năm nay là năm đầu tiên áp dụng cơ chế cấp trần tăng trưởng tín dụng theo quý. Nhìn chung, nhu cầu giải ngân từ phía khách hàng doanh nghiệp và cá nhân vẫn còn rất lớn. Nhu cầu sản xuất, kinh doanh hay trả lương không dừng lại ở một thời điểm nhất định mà trải dài xuyên suốt năm.
“Chúng tôi kỳ vọng sang quý 2, cơ chế quản lý trần tín dụng của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ linh hoạt hơn, cho phép các ngân hàng chủ động đáp ứng kịp thời nguồn vốn cho nền kinh tế, qua đó đóng góp vào mục tiêu chung là đạt mức tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm nay”, ông Hải chia sẻ.
Nhìn sâu hơn vào bức tranh nhu cầu vốn hiện nay có thể thấy rõ sự phân hóa. Đối với các doanh nghiệp lớn có tiềm lực, nhu cầu vốn của họ là khổng lồ, thậm chí có thể vượt quá năng lực cung ứng của hệ thống ngân hàng trong nước. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và khách hàng cá nhân lại đang chịu tổn thương. Trong bối cảnh giá dầu tăng, tỷ giá biến động và mặt bằng chi phí vốn không còn rẻ, nhu cầu vay của nhóm này đã sụt giảm đáng kể.
Mặt bằng lãi suất đang ở mức cao
Về bài toán lãi suất huy động, ông Hải cho rằng mặt bằng hiện nay đã ở mức rất cao và kỳ vọng không tiếp tục tăng thêm. Thời gian tới, NHNN chắc chắn sẽ có những bước đi linh hoạt để điều hòa thanh khoản, tránh những cú sốc trên thị trường liên ngân hàng. Thêm vào đó, khi các điểm nóng địa chính trị trên thế giới có dấu hiệu hạ nhiệt, áp lực lên lạm phát và tỷ giá sẽ giảm bớt. Đặc biệt, khi dòng tiền từ giải ngân đầu tư công bắt đầu thẩm thấu và quay trở lại nền kinh tế trong nửa cuối năm, thanh khoản hệ thống sẽ dồi dào hơn, tạo dư địa để điều chỉnh giảm mặt bằng lãi suất.
Chi phí huy động đầu vào tăng cao tất yếu tạo áp lực lên lãi suất cho vay. Tuy nhiên, thay vì cào bằng, OCB xác định chiến lược: Tập trung nguồn lực vào tệp khách hàng có chất lượng tín dụng tốt nhất. Với nhóm này, OCB chấp nhận biên lợi nhuận mỏng hơn, lãi suất cho vay thấp và cạnh tranh hơn. Để bù đắp, Ngân hàng sẽ cung cấp các gói giải pháp, sản phẩm dịch vụ tài chính tổng hòa. Dù lãi suất vay giảm, tính tổng thể trên mỗi khách hàng, Ngân hàng vẫn đạt được mục tiêu lợi nhuận kỳ vọng.
Thực tế, mục tiêu tài chính năm nay của OCB là một thách thức lớn. Nhưng Ngân hàng nhìn nhận khó khăn này như cơ hội vàng để chuyển đổi mô hình kinh doanh. Hiện nay, Ngân hàng không chỉ dựa vào việc tăng thu từ cho vay. Định hướng là giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng, hướng tới tăng tỷ trọng thu ngoài lãi lên mức 15%, và kịch bản tối ưu là vươn tới 20% trong 1-3 năm tới. Đồng thời, OCB đặt mục tiêu đưa tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) đạt 15% trên tổng huy động. Trong thị trường cạnh tranh, chỉ ngân hàng nào thu hút được CASA tốt mới có thể tối ưu chi phí đầu vào và đưa ra được mức lãi suất cho vay cạnh tranh.
Đối với lĩnh vực bất động sản - một trong những mảng tín dụng luôn nhận được sự quan tâm lớn, định hướng của NHNN là kiểm soát chặt chẽ. OCB cũng đã xác định chiến lược từ năm 2025 là chỉ lựa chọn đồng hành cùng những nhà phát triển bất động sản thực sự có chất lượng, năng lực tài chính mạnh và pháp lý minh bạch. Khi chi phí đầu vào đồng loạt tăng, thị trường sẽ chứng kiến cuộc thanh lọc. Những cách làm "đánh nhanh thắng nhanh" khi pháp lý chưa hoàn thiện sẽ bị đào thải. Đối với người mua nhà, Ngân hàng vẫn duy trì các gói lãi suất ưu đãi cố định trong năm đầu tiên cho nhóm khách hàng có thu nhập ổn định và nhu cầu ở thực. Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí vốn cao, sự chia sẻ rủi ro và chi phí giữa ngân hàng, chủ đầu tư và khách hàng là điều bắt buộc.
Cuối cùng, trước các quy định siết chặt giới hạn trần cho vay đối với 1 khách hàng và người có liên quan, các ngân hàng không thể một mình gánh vác các dự án khổng lồ. Đây là động lực thúc đẩy xu hướng cho vay hợp vốn, phát hành trái phiếu, đặc biệt là tìm kiếm nguồn vốn từ các định chế tài chính quốc tế. OCB hiện đang xem xét cơ hội huy động vốn ngoại. Dù chi phí thực tế (bao gồm phí hoán đổi tỷ giá) không rẻ, có thể lên tới 9%, nhưng dòng vốn ngoại mang lại quy mô lớn, kỳ hạn dài và đặc biệt là giúp ngân hàng Việt Nam nâng cao uy tín, chuẩn hóa hệ thống quản trị rủi ro và minh bạch thông tin theo các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe nhất. Đó là giá trị thặng dư bền vững mà OCB hướng tới.
Cát Lam
