Lơ lửng nỗi lo lạm phát cao
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7/2011 lại tiếp tục tăng cao (tăng 1,17%), sau 2 tháng giảm tốc, đang khiến dư luận đặt câu hỏi về khả năng kiềm chế lạm phát ở mức 15 - 17% như mục tiêu Chính phủ đề ra.
Cuối cùng thì kỳ vọng tốc độ tăng CPI sẽ tiếp tục giảm trong tháng 7/2011 đã không xảy ra. Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, CPI tháng 7 lại bắt đầu tăng tốc, lên tới 1,17%, sau 2 tháng giảm tốc khá mạnh (CPI tháng 5 và tháng 6 chỉ tăng tương ứng 2,21% và 1,09%, so với mức tăng 3,23% trong tháng 4).
“Điều này khá bất thường, không chỉ với xu hướng giảm tốc của những tháng gần đây, mà còn với cả xu hướng CPI tăng thấp trong các tháng 7”, ông Lê Đình Ân, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia nhận xét khi trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư.
Quả thật, nếu nhìn vào tốc độ tăng CPI của các tháng 7 trong 8 năm trở lại đây, thì con số 1,17% của tháng 7/2011 là mức tăng cao nhất.
Phân tích tốc độ tăng CPI tháng 7/2011, ông Ân cho rằng, nguyên nhân chủ yếu là do giá cả thực phẩm tăng quá cao. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tháng 7, CPI nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 2,12% so với tháng trước, trong đó riêng thực phẩm tăng 3,2%. Nếu tính trung bình, so với năm ngoái, CPI nhóm hàng giữ quyền số lớn nhất trong rổ hàng hóa tính CPI đã tăng tới 23,81%, trong đó, lương thực tăng 21,69%, thực phẩm tăng 26,09%, còn ăn uống ngoài gia đình tăng 18,93%.
CPI tiếp tục tăng cao khiến dư luận đặt câu hỏi về khả năng kiềm chế lạm phát ở mức 15 - 17% như mục tiêu Chính phủ đề ra. Về vấn đề này, câu trả lời chung mà phóng viên Báo Đầu tư nhận được từ các chuyên gia kinh tế là rất khó. Chính Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, khi trình Quốc hội bản báo cáo thẩm tra đánh giá tình hình thực hiện Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội và Ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm, những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2011, cũng đã thừa nhận như vậy.
Thậm chí, mức lạm phát 20% đã được các chuyên gia nhắc tới. “Nếu từ nay đến cuối năm, CPI mỗi tháng tăng thêm 1%, thì lạm phát cả năm nay chắc sẽ ở mức như năm 2008, hoặc cao hơn”, ông Trần Xuân Giá, nguyên Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nói.
“Việc điều chỉnh tỷ giá, cũng như tăng giá một số mặt hàng thiết yếu hồi đầu năm sẽ tiếp tục tác động nhiều vòng tới giá cả hàng hóa trong nước thời gian tới. Nói CPI tháng 7 tăng bất thường thì cũng không hẳn, bởi nó là sự tích tụ của các yếu tố tăng giá từ đầu năm tới giờ”, ông Giá nói và cho rằng, muốn kiềm chế lạm phát, cũng phải thay đổi cả quan niệm về mối liên hệ giữa lãi suất và lạm phát.
“Không thể nhìn vào CPI cao mà cho rằng, không thể giảm được lãi suất. Trong chống lạm phát, lãi suất là yếu tố cực kỳ quan trọng. Đây là giá đầu vào tác động đến tất cả các khâu của quá trình sản xuất, do vậy, buộc phải hạ lãi suất, nếu như muốn kiềm chế lạm phát”, ông Giá nhấn mạnh.
Đồng quan điểm này, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cũng cho rằng, không nên nhìn vào CPI để định lãi suất. “Các ngân hàng không bắt buộc phải huy động vốn từ dân cư với mức 17 - 18%/năm để cho doanh nghiệp vay. Ngân hàng Trung ương hoàn toàn có thể tái cấp vốn cho ngân hàng thương mại với mức lãi suất 3 - 4%/năm, để các ngân hàng cho doanh nghiệp vay với lãi suất 7 - 8%/năm”, ông Thành nói và khẳng định rằng, Ngân hàng Nhà nước phải giải quyết ổn thỏa vấn đề vốn cho nền kinh tế, nếu muốn vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Theo phân tích của ông Thành, việc doanh nghiệp không mua được quả vải, không mua được cá tra… để sản xuất là vì không có tiền. Không đủ vốn, lãi suất tăng cao khiến sản xuất đình trệ, do vậy, nền kinh tế sẽ thiếu hụt hàng hóa, đẩy giá lên cao. Thiếu hàng, doanh nghiệp buộc phải nhập khẩu, và như thế, lại thêm một lần nữa gây sức ép đến nhập siêu, đến tỷ giá, và câu chuyện lòng vòng này lại tác động đến giá cả thị trường, ảnh hưởng tới lạm phát.
“Chính sách tiền tệ đang phải chịu gánh nặng quá lớn, đang tác động quá lớn tới doanh nghiệp, trong khi chính sách tài khóa lại ít nhiều bị lơi là. Nếu không giải quyết được vấn đề rò rỉ đầu tư công, thì khó có thể giải quyết được vấn đề lạm phát”, ông Thành nói.
Trong khi đó, ông Lê Đình Ân lại bàn tới những yếu kém trong thực thi Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ. “Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, các doanh nghiệp đảm bảo nguồn hàng để cân đối cung - cầu, song thực tế, vẫn có những thiếu hụt trong nguồn hàng, vì thế đã đẩy giá thực phẩm lên cao trong thời gian qua”, ông Ân nói và cho rằng, chuyện CPI trong tháng 7 tăng cao chủ yếu là do thiếu sự phối hợp trong tạo nguồn hàng, cũng như việc quản lý, giám sát thị trường.
Ông Ân cho rằng, những thông tin gần đây về việc thương lái nước ngoài ồ ạt sang Việt Nam thu mua rau quả, thịt lợn đã tác động đáng kể đến tâm lý thị trường và ít nhiều đẩy giá nhóm hàng này lên cao. “Việc này cần được giám sát chặt chẽ hơn trong thời gian tới”, ông Ân nhấn mạnh.
Hà Nguyễn
đầu tư
