Mở rộng trợ giúp pháp lý cho người thu nhập thấp, nạn nhân bạo lực
Quốc hội đang bàn việc mở rộng diện được trợ giúp pháp lý, trong đó có người thu nhập thấp, nạn nhân bạo lực gia đình hay người yếu thế chưa đủ điều kiện thuê luật sư, nhưng cũng đặt ra bài toán ngân sách.
Sáng 11/04, Quốc hội thảo luận về dự án sửa đổi Luật Trợ giúp pháp lý với điểm chung là cần mở rộng đối tượng để nhiều người có thể tiếp cận công lý hơn. Các ý kiến cho rằng quy định hiện hành vẫn còn “lọt” một nhóm lớn những người không nghèo theo chuẩn nhưng thực tế không đủ khả năng thuê luật sư khi gặp tranh chấp.
Từ góc nhìn này, đại biểu Nguyễn Thanh Phong (Vĩnh Long) đề nghị bổ sung người có thu nhập thấp vào diện được trợ giúp pháp lý. Đây là nhóm ở “lưng chừng” - không thuộc hộ nghèo nhưng vẫn khó xoay xở chi phí pháp lý khi cần. Cùng với đó, ông cũng nhắc đến các trường hợp dễ tổn thương khác như người bị bạo lực gia đình, người nhiễm chất độc da cam hay người mất việc do dịch bệnh, thiên tai.
Một số đại biểu đi sâu hơn vào từng nhóm cụ thể. Với nạn nhân mua bán người hoặc những người đang trong quá trình xác định là nạn nhân, đề xuất là cần được hỗ trợ pháp lý ngay, thay vì chờ hoàn tất thủ tục. Người bị đề nghị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc cũng được cho là cần có luật sư hoặc tư vấn pháp lý kịp thời để đảm bảo quyền lợi.
Đại biểu Dương Khắc Mai nêu ý kiến tại hội trường - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
|
Ở nhóm người dân tộc thiểu số, đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho rằng không nên ràng buộc điều kiện cư trú tại vùng khó khăn như hiện nay. Theo ông, bản thân nhóm này đã có nhiều rào cản khi tiếp cận dịch vụ pháp lý, nên nếu còn thêm điều kiện thì rất dễ bị bỏ lại phía sau.
Ngoài việc mở rộng đối tượng, cách làm cũng được đề xuất thay đổi. Thay vì chỉ chờ người dân tìm đến, trợ giúp pháp lý có thể được triển khai chủ động hơn, như tổ chức tại trại giam, bệnh viện, khu công nghiệp - nơi tập trung nhiều lao động thu nhập thấp. Một hướng khác là xây dựng nền tảng trực tuyến để người dân ở xa vẫn có thể hỏi và được tư vấn pháp luật.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, dự thảo lần này đã nâng số nhóm được trợ giúp pháp lý từ 7 lên 11 nhóm. Ông đồng tình với các đề xuất mở rộng thêm vì đây là chính sách mang tính nhân văn, giúp người yếu thế tiếp cận công lý dễ hơn.
Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc “có nên mở rộng hay không”. Bộ trưởng lưu ý toàn bộ dịch vụ trợ giúp pháp lý hiện đều miễn phí và do ngân sách nhà nước chi trả. Nếu mở rộng quá nhanh và quá rộng, chi phí có thể vượt khả năng cân đối, khiến chính sách khó triển khai trên thực tế.
Cơ quan soạn thảo cho biết sẽ tiếp tục rà soát các đề xuất, cân nhắc phạm vi phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trước khi hoàn thiện dự luật.
Tử Kính (Theo Báo Chính phủ)
