Nâng hạng rồi, vì sao khối ngoại vẫn bán ròng?
Trái với kỳ vọng của nhiều người, khối ngoại liên tục bán ròng trong tuần đầu Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là diễn biến không bất ngờ.
Lũy kế bán ròng 9 tháng đã tiệm cận 100 ngàn tỷ
Tháng 9/2026, khối ngoại bán ròng hơn 4.8 ngàn tỷ đồng trên HOSE, với nhiều cổ phiếu bị bán ròng ở quy mô ngàn tỷ. Trong đó, bộ đôi VHM và VIC dẫn đầu với quy mô bán ròng lần lượt hơn 2.4 ngàn tỷ đồng và hơn 1.2 ngàn tỷ đồng, xếp sau là VPB bị bán ròng hơn 1.1 ngàn tỷ đồng.
Loạt cổ phiếu tài chính cũng xuất hiện trong danh sách bị bán ròng mạnh, như TCB, CTG, VCB, ACB của nhóm ngân hàng và TCX, VIX của nhóm chứng khoán.
Ở chiều mua ròng, FPT dẫn đầu với quy mô hơn 865 tỷ đồng, tiếp đến là BSR (gần 748 tỷ đồng), MCH (hơn 726 tỷ đồng), SBT (hơn 723 tỷ đồng).
Dù đã đi qua ba phần tư chặng đường của năm 2026, khối ngoại vẫn chưa có tháng mua ròng nào trên HOSE, quy mô bán ròng lũy kế cũng đã lên đến 97.8 ngàn tỷ đồng.
Diễn biến trên HNX cũng không tích cực khi bị bán ròng hơn 110 tỷ đồng trong tháng 9, với sức ép chính đến từ IDC và CEO lần lượt bị bán ròng khoảng 73 tỷ đồng và 58 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhờ lực mua tốt trong giai đoạn đầu năm, HNX vẫn duy trì được trạng thái mua ròng lũy kế, quy mô hơn 702 tỷ đồng.
Nguồn: VietstockFinance
|
Nguồn: VietstockFinance
|
Nâng hạng không đồng nghĩa dòng tiền ngoại lập tức đảo chiều
Kỳ vọng khối ngoại gia tăng mua ròng sau ngày 21/09 đã không diễn ra như nhiều người mong đợi. Đáng nói hơn, khối ngoại từng có giai đoạn mua ròng tích cực nhưng nhanh chóng quay đầu kể từ ngày nâng hạng. Đi kèm với đó, VN-Index giảm điểm và thanh khoản cũng không duy trì được mức cao.
Theo ông Võ Kim Phụng - Trưởng phòng Phân tích, Chứng khoán Beta, dòng vốn thụ động từ các quỹ bám theo chỉ số được thiết kế để giải ngân theo từng bước, nhằm hạn chế tác động quá lớn lên thị trường và tạo thời gian cho các quỹ tái cơ cấu danh mục. Vì vậy, phần lớn dòng tiền đợt đầu tiên theo câu chuyện nâng hạng đã được phản ánh trước ngày 21/09 thông qua hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ ETF và nhà đầu tư quốc tế.
Ghi nhận trong phiên 18/09, giá trị giao dịch trên HOSE tăng mạnh lên khoảng 25.9 ngàn tỷ đồng khi các quỹ thực hiện tái cơ cấu, riêng khối ngoại lần lượt mua vào gần 10.5 ngàn tỷ đồng và bán ra hơn 9.2 ngàn tỷ đồng. Tuy nhiên, diễn biến này không còn được duy trì trong giai đoạn đầu tiên sau nâng hạng và khối ngoại đã bán ròng đến 7/8 phiên giao dịch cuối tháng.
Nguồn: VietstockFinance
|
Ông Võ Kim Phụng nhấn mạnh việc cần làm rõ nâng hạng thị trường không đồng nghĩa toàn bộ dòng vốn quốc tế sẽ giải ngân ngay lập tức, đồng thời có sự khác biệt trong hành động giữa quỹ thụ động và quỹ chủ động.
Các quỹ thụ động phải mua cổ phiếu theo cấu trúc chỉ số, nhưng quy mô ban đầu tương đối nhỏ do quá trình này được chia thành nhiều đợt. Trong khi đó, quỹ chủ động không có nghĩa vụ phải mua chỉ vì Việt Nam được nâng hạng, mà xem xét triển vọng tăng trưởng lợi nhuận, định giá, tỷ giá, lãi suất, triển vọng kinh tế và khả năng tạo lợi nhuận vượt trội so với các thị trường Mới nổi khác.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Anh Khoa - Giám đốc Khối Phân tích, Chứng khoán Agribank (Agriseco) cho biết dòng vốn thụ động sẽ được giải ngân dần thay vì ồ ạt trong thời gian ngắn. Còn với dòng vốn chủ động, nâng hạng chỉ là một trong những điều kiện cần giúp Việt Nam lọt vào tầm ngắm của nhiều quỹ đầu tư lớn, còn quyết định giải ngân sẽ phụ thuộc vào các yếu tố cơ bản như kinh tế vĩ mô, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, cùng chất lượng quản trị và mức độ minh bạch của doanh nghiệp niêm yết.
Chuyên gia Agriseco còn đề cập đến hoạt động chốt lời ngắn hạn của khối ngoại sau khi đã đón đầu sự kiện nâng hạng, một diễn biến quen thuộc tại nhiều thị trường từng được FTSE Russell nâng hạng.
Việc khối ngoại bán ròng ngay sau ngày nâng hạng 21/09 cũng được ông Trần Đức Anh - Giám đốc Kinh tế Vĩ mô & Chiến lược thị trường, Chứng khoán KBSV đánh giá là điều không quá bất ngờ và hoàn toàn có thể lý giải.
Về mặt kỹ thuật, lực mua từ các quỹ thụ động trong đợt đầu tiên theo dòng sự kiện nâng hạng còn nhỏ, phần nhiều mang tính thăm dò và chưa đủ cân bằng áp lực bán chốt lời của dòng tiền nội, đồng thời chưa thể bù đắp đà rút ròng của vốn ngoại đã kéo dài từ vài năm nay. Nói cách khác, tác động của nâng hạng sẽ diễn ra từng bước, chứ không phải một cú hích duy nhất.
Chuyên gia KBSV nhấn mạnh việc khối ngoại bán ròng tại thị trường Việt Nam không phải diễn biến mới. Trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa tăng lãi suất và phát tín hiệu "diều hâu", đồng USD mạnh, căng thẳng tại Iran leo thang, khẩu vị rủi ro với các thị trường mới nổi như Việt Nam vẫn bị kìm hãm.
Các chuyên gia dự báo trong tháng 10 và cả quý 4/2026, khối ngoại có thể vẫn duy trì trạng thái bán ròng, song quy mô có thể giảm so với giai đoạn trước. Theo ông Nguyễn Anh Khoa, dòng tiền sẽ trở nên chọn lọc hơn, tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tài chính vững và kết quả kinh doanh quý 3/2026 tích cực.
Trong khi đó, ông Trần Đức Anh cho rằng dòng vốn từ các quỹ chủ động theo dõi các rổ chỉ số Mới nổi của FTSE có thể đóng vai trò “tấm đệm”, giúp giảm dần áp lực bán.
Theo chuyên gia KBSV, dòng vốn ngoại có thể rõ nét hơn khi Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, doanh nghiệp niêm yết duy trì tốc độ tăng trưởng cao và các đợt phân bổ tỷ trọng lớn hơn được kích hoạt trong năm 2027.
Huy Khải
